Belçika'nın başkenti Brüksel'de bir toplantıda karşılaştığımız Suriyeli muhalif Dr. Heysem El Menna ile Suriye'deki iç savaş ile Rojava'da YPG güçleri ile El Kaide bağlantılı, Türkiye destekli çeteler arasındaki savaş ve ülkedeki kimyasal silahların yarattığı tehlikeler hakkında konuştu. İçinde PYD'nin de bulunduğu Demokratik Değişim için Ulusal Koordinasyon Komitesi'nin sözcüsü Heysem El Menna'ya Rojava'da YPG'nin öncülüğünde devam eden direnişi sorduk. Menna şöyle yanıtladı: "Kürt silahlı güçleri Rojava'da aşırı şiddet yanlılarının ve çetelerin halka zarar vermesinin önüne geçiyor. Kürt silahlı güçleri ayrıca çetelerin Suriye devrimine de zarar vermesini de önlüyor. Rojava'da El Kaide'ye bağlı gruplara karşı verilen mücadeleyi Demokratik Değişim için Ulusal Koordinasyon Komitesi olarak destekliyoruz. Kürtlerin bu direnişi, aynı zamanda demokratik Suriye mücadelesinin bir parçasıdır. Bu mücadeleyi tüm Suriyeliler adına verilen bir Kürt direnişi olarak değerlendiriyoruz. Bundan dolayı biz askeri bir dış müdahaleye karşı olanlar aynı zamanda Rojava'daki Kürt direnişini destekliyor ve tüm kalbimizle oradaki Kürt halk direnişinin yanında yer aldığımızıda belirtmek istiyorum. Rojava'daki bu direniş sadece Kürtlerin demokratik devrimi için sergilenen bir direniş değil Suriyeli tüm demokratik muhalefetin ve Suriye halkının bir direnişidir."
'Kürtleri savunanları destekleriz'
Geçtiğimiz günlerde Suriye konusunda görüştüğümüz Lübnan Parlamentosu Hizbullah Milletvekili ve Hizbullah'ın Dışilişkiler Sorumlusu Ali Fayyad'ın "Biz güçlü, demokratik ve birleşik bir Suriye’den yanayız. Suriye’nin İsrail’e karşı tarihsel konumunu sürdürmesi koşuluyla siyasi reformlarla Kürtlerin ve diğer tüm azınlıkların da dahil olduğu bir güç paylaşımını destekliyoruz" açıklamalarını hatırlattığımız El Menna, bu sözleri şöyle yorumladı: "Kürt halkının davasını kim savunursa takdire şayandır. Kürt halkının meşru taleplerine olumlu bakan ve destekleyen tüm güçlerden yanayız. Bizim için örgüt isminin önemi yok. Önemli olan tavır burada. Bizim için olayın önemli boyutu budur."
'Çözüm önerisi bizden'
ABD'nin Suriye'ye yönelik olası bir askeri müdahalesini engel olmak için Rusya çözüm olarak Şam'ın kimyasal silahlarını uluslararası denetime devretmesi ve ardından bu silahların imha edilmesini içeren bir planı ortaya koydu. ABD ile Rusya bu konuda anlaştı. Beşar Esad da öneriyi kabul etti ve kimyasal silah stoku listesini Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü'ne sundu. Bu gelişmeyi nasıl yorumladığını sorduğumuz Dr. Heysem El Menna, sözkonusu öneriyi Rusya'ya demokratik muhalifler olarak kendilerinin yaptığını açıkladı.
'Obama etkisiz kaldı'
Öneriyle askeri müdahale tehdidinin şimdilik rafa kaldırıldığına dikkat çeken El Menna, "Rusya'ya bu öneriyi demokratik Suriye muhalefeti adına Demokratik Değişim İçin Ulusal Koordinasyon Komitesi olarak biz yaptık. Biz sorunun çözümü için bu öneriyi yaptık. Nitekim Rusya da bizim önerimizi gündeme getirdi. Önerimiz şimdilik bir askeri dış müdahaleyi engellemiş ve Obama'yı da Suriye konusunda etkisiz bırakmıştır. Obama bu öneriye rağmen askeri seçeneği devreye koymak için artık on defa daha düşünmesi gerekecektir" dedi.
'Kilo'yu kimse desteklemiyor'
Heysem El Menna, Suriye'nin kendi iç dinamikleri ile değişip, demokratik bir mecraya evrilmesi gerektiğine, dolayısıyla da dıştan bir askeri müdahaleye karşı çıkan bir muhalif. El Menna'ya bu kimliğinden dolayı, daha önce Suriye'nin demokratik dönüşümünden yana olup, ancak daha sonra ise dışarıdan bir askeri müdahaleyi teşvik eden Hıristiyan kökenli muhalif Michel Kilo'yu da sorduk. Menna "Michel Kilo paronayak olmaya başladı. O Suudi Arabistan'ın desteğini arkasına alarak daha güçleneceğini sanıyor ama öyle birşey yok ve olamaz. Bugün Kilo'nun önerilerini destekliyecek ne bir Hıristiyan, ne bir demokrat ne de bir devrimci vardır" dedi.
Heysem El Menna kimdir?
Akademisyen ve insan hakları aktivisti Dr. Heysem El Menna 1951 yılında güney Suriye’de doğdu. Şam Üniversitesi ardından da Fransa'da uzun yıllar çeşitli üniversitelerde bulundu ve doktorasını Antropoloji alanında yaptı. Birçok uluslararası insan hakları kuruluşunda görev aldı. Bunların arasında Suriye İnsan Hakları ve Demokratik Özgürlükler Komitesi, Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu, Arap İnsan Hakları Aktivistleri Komisyonu gibi kurumlar bulunuyor. Halen Arap İnsan Hakları Komisyonu Sözcüsü olarak görev yapmaktadır. 1992 yılında Human Rights Watch (İnsan Hakları İzleme Örgütü) tarafından ödüllendirilen Menna, bir dönem Fransa’da da bulunduğu için yazınlarında Arapça ve İngilizce’nin yanında Fransızcayı da kullanmaktadır. Heysem El Menna’nın bu dillerde insan hakları üzerine birçok kitabı bulunuyor. Entelektüel birikimi nedeniyle Suriye’deki insan hakları savunucuları arasında önde gelen isimlerden biri olarak dikkat çekiyor. İslam ve insan hakları, kadın hakları, demokrasi ve İslam gibi temel alanlarda çalışmalarına devam etmektedir. Heysem El Menna, 2011'de İngiliz Guardian Gazetesi'nde yayımlanan bir makalesinde Şam yönetiminin eski bildik yöntemlere başvurmaya devam ettiğini ve bu şekilde değişim iradesini gösteremeyeceğini ifade etmişti. 2011’den beri Demokratik Değişim için Ulusal Koordinasyon Komitesi'nin başkanlığını yürüten El Menna halen Paris’te yaşamaktadır.
MUSTAFA İLHAN/BRÜKSEL