8 Mart'ın çıkışında sosyalist kadınların mücadelesi var. Ağustos 1910'da Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da yapılan 2. Uluslararası Sosyalist Kadınları Konferansı'nda Clara Zetkin, öncelikle kadın seçme hakkı için verilen mücadeleye hizmet edecek bir Uluslararası Kadınlar Günü'nün ilan edilmesini önerdi. İlk Dünya Kadınlar Günü 19 Mart 1911'de Danimarka, Almanya, Avusturya ve İsviçre'de kutlandı. Bu gün ile aynı zamanda 1848 Mart Devrimi'nde ve Paris Komünü'nde hayatını kaybedenler anılacaktı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu da 1977 yılında 8 Mart'ı Uluslararası Kadınlar Günü olarak tanıdı.
Emekçi ve sosyalist kadınlar ilk yıllarda başta seçme ve seçilme hakkı olmak üzere eşit haklar talebini yükseltiyordu. Birinci ve İkinci Dünya Savaşları'nda özellikle Batı ülkelerinde barış mücadelesi ön plana çıkarken, 8 Mart zamanla iktidarlarca da keşfedildi. Bunun sonucu olarak bugün de 8 Mart kimi tarafından bir mücadele ve direniş günü olarak ele alınırken, kimi yerlerde sadece kutlama gerekçesi yapılıyor. Böyle olunca da - haklı olarak - 8 Mart'ın özünden koparılıp, sistemiçileştirildiği eleştirileri yapılıyor.

8 Mart direniş mi kutlama günü mü?
Dünyanın dört bir yanında bu yıl 8 Mart vesilesiyle düzenlenen çeşitli etkinliklere bir göz attığımızda da bu gerçeği görebiliriz. Dünya Kadınlar Günü'nü sadece bir kutlama olarak ele alma yaklaşımının makro düzeyde küresel kuzeyde daha yaygın iken, tek tek ülkeler içinde de aynı durumla karşılaşabiliyoruz. Dolayısıyla bu yılki 8 Mart programlarında kadınların yaşadığı ciddi sorunlara dikkat çeken ve bunları gündemleştiren etkinlikler bulduğumuz gibi, kadınları sadece brunch, kahvaltı veya şölenlerde siyasi veya toplumsal talepler olmadan bir araya getirmeyi amaçlayan çok sayıda organizasyon var.
Peki bu tarz kutlamaların dışında bu yılki 8 Mart'ta dünya kadınlarının gündemlerinde neler var? Bütün ülkelerdeki kadınların bu yıl gündemleştirdiği sorunları buraya sığdırmamız mümkün değil ancak bir panorama oluşturabiliriz. Bangladeş'teki kadınlar bugün "kadına yönelik her türlü şiddete son" şiarı altında yürüyüş gerçekleştirecek. Yine en fazla insan hakları ihlallerine maruz kalan kadınlar, çocuklar, dini ve etnik azınlıkların durumu gündemleştirilecek. Endonezyalı kadınların temel sorunlarından bir tanesi, özellikle kırsal alandaki kadınların yaşadığı açlık ve yoksulluk. Güney Kürdistan'da bugün Silêmanî'de kadın cinayetleri konulu panel yapılacak.

Gündemlerin başında şiddet var
Hala savaşın yaralarının tam sarılamadığı Saraybosna'da Barış Anneleri öncülüğünde "Savaş silahı olarak tecavüz" konusunu gündeme getirilecek. Brezilya'da ise öncelikli gündem, kadına yönelik şiddet. Kanada'da kadının ekonomik alanda güçlendirilmesine dönük bir takım etkinlikler yanı sıra aile içi şiddete maruz bırakılan kadınlarla dayanışma amacıyla büyük bir rock müzik konseri düzenleniyor. Birçok ülkede olduğu gibi burada da ayrıca kadının statüsünün güçlendirilmesi amacıyla toplantılar yapılacak.
Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde kadınlara yönelik cinsel şiddet gündemin başında yer alıyor. Kız çocuklarının daha değersiz görüldüğü Hindistan'da ise yaygın olan kız çocuk cinayetlerine karşı duyarlılık yaratma amacıyla etkinlikler düzenleniyor. Ayrıca kadınları sahip oldukları haklar ve bunları nasıl kullanacakları konusunda bilgilendiren bir dizi çalışma planlandı.

Kenya'da bedava AIDS testi!
AIDS hastalığının oldukça yaygın olduğu Afrika ülkelerinden Kenya'da 8 Mart vesilesiyle kadınlar bedava HIV testleri yaptırabilecek. Bu ülkedeki kadınların temel sorunların başında ayrıca cinsel şiddet yer aldığından ötürü bugün erkeklere yönelik de toplantı ve paneller yapılacak. Nepal'de de çocuk yaşta evlendirmeler gündemleştirilecek.
Hollanda'da kadınlar Amsterdam'da ulusal yürüyüşte ekonomik krizin beraberinde getirdiği kısıtlamalar, baskı ve sömürüye karşı yürüyecek. Pakistan'da kadın ve kız çocuklarına karşı şiddete karşı eylemler düzenleniyor. Konuyla ilgili üniversiteli kadınların yürüttüğü bir kampanyaya destek istenecek. Ayrıca yasal düzenlemelerin pratikte ne kadar ifadesini bulduğu sorgulanacak.
ABD'de düzenlenen yüzlerce etkinlik arasında fuhuşu gündemleştiren önemli programlar var.

MERAL ÇİÇEK