Özgür Gazeteciler İnisiyatifi (ÖGİ), 2018’de 521 gazetecinin yargılandığını, 112 gazeteciye toplam 547 yıl, 3 gazeteciye ise müebbet hapis cezası verildiğini bildirdi.
ÖGİ, gazetecilere yönelik 2018 yılı hak ihlalleri raporunu, İnsan Hakları Derneği (İHD) Amed Şubesi’nde yaptığı basın toplantısıyla açıkladı. ÖGİ Üyesi Fatime Tekin, Türkiye’nin demokratik toplum olma niteliklerinden her geçen gün daha da uzaklaştığını belirterek, siyasetten hukuka, ekonomiden toplumsal yaşama ve kültüre kadar hemen her alanı etkisi altına alan bir otoriterliğin tahakkümü altında olduğunu söyledi.
Türkiye 157. sırada
Siyasetin tepesinden sokağa, kutuplaştırıcı politikaların beslediği bir zeminde 2018’in diğer alanlarda olduğu gibi gazetecilik mesleği açısından da oldukça zor bir yıl olduğunu söyleyen Tekin, “Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’nün 2018 Dünya Basın Özgürlüğü sıralamasında Türkiye’nin 180 ülke arasında 157. sırada bulunması, bu gerçekliğin somut göstergelerinden biri oldu. Nitekim yine Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) verilerine göre, 15 Temmuz 2016’dan bu yana Türkiye’de 170’e yakın gazete, dergi, radyo ve TV kanalı kapatıldı, 3 bin 230 gazeteci ise işinden oldu” dedi.
Katillere dokunulmadı
Gazetecilere dönük bu baskıların nedeninin, hakikatlerden duyulan rahatsızlık olduğunu belirten Tekin, şöyle devam etti: “Bu rahatsızlık, bugünle sınırlı bir yaklaşım değil şüphesiz. Dünden bugüne bu ülkeye egemen olan güçlerin hedef aldığı kesimlerin başında çalıştıkları gazeteleri bombalanan, ‘faili meçhul’ cinayetlerle katledilen Kürt gazeteciler geldi. 4 yıl önce öldürülen ve failleri hala ortaya çıkarılmamış Azadiya Welat Gazetesi dağıtımcısı Kadir Bağdu cinayeti örneğinde olduğu gibi Kürt gazetecilere dönük girişilen saldırılar, muhalif gazeteciler ve mesleğin kendisine yönelmiş durumda.
Doğan Medya Grubu’nun el değiştirmesinden RTÜK eliyle muhalif yayınlara kesilen cezalara, resmi ve gayri resmi ilanlara konulan ambargolardan Basın Kartı Yönetmeliği’nde yapılan değişiklik ile kimin gazeteci olup-olmadığına iktidarca karar verilecek olunmasına kadar bu yönelimin göstergeleridir.”
Basın özgürlüğünü yok sayma, halkın haber alma hakkını engelleme ve çok sesliliğin boğulmak istendiğinin altını çizen Tekin, gazetecilik mesleğinin itibarsızlaştırılmasından kaçınılmadığını kaydetti.
Devam edeceğiz
Toplumu iyice militarize etmek isteyen kişilerin “savaşta önce gerçekler ölür” sözünde olduğu gibi hakikatin üstüne kara bir perde çekmeye çalıştığına dikkat çeken Tekin, şunları vurguladı: “Biz Özgür Gazeteciler İnisiyatifi diyoruz ki ‘Bugünden yarına daha da ağırlaşması muhtemel çalışma koşullarına rağmen meslek onurunu koruma gayreti içerisinde halkı, toplumu aydınlatma amacı üstlenen gazetecilerin bir arada vereceği emekler ve ödedikleri/ödeyecekleri bedeller, er ya da geç demokratik bir ortamı tesis edecektir.”
ÖGİ’nin 2018 yılı raporundaki hak ihlalleri şöyle:
- 141 gazeteci gözaltına alındı.
- 64 gazeteci tutuklandı.
- 7 gazeteciye soruşturma açıldı.
- 71 gazeteciye dava açıldı.
- 521 gazeteci yargılandı.
- 121 gazeteciye hapis ve para cezası verildi; 112 gazeteciye toplam 546 yıl 9 ay 20 gün, 3 gazeteciye müebbet hapis cezası,6 gazeteciye ise toplam 40 bin TL para cezası verildi.
- 2 televizyona 1 milyon 80 bin TL para cezası, 1 TV’ye 5 program cezası, 1 TV’ye ise reklam cezası verildi.
- 14 ajans ve gazete internet siteleri, BTK tarafından defalarca engellendi.
- 1 Ocak 2016 ile 29 Kasım 2018 arasında bin 954 sarı basın kartı iptal edildi.
- 4 basın yayın kurumu kapatıldı.
- 1 gazeteye ve bir matbaaya kayyum atandı.
- 1 gazeteci sınır dışı edildi.
- 4 basın kuruluşu polisler tarafından basıldı.
- 54 gazeteci işten atıldı (bazıları istifa etti)
- 1 gazeteci öldürüldü.
- 42 gazeteci yıl içinde serbest bırakıldı.
- 31 Aralık 2018 itibariyle cezaevlerinde 171 gazeteci tutuklu ve hükümlü olarak bulunuyor.
AMED