15 Ağustos denildi mi her yurtsewer Kürdün qelbi yerınden fırlayacax gibi olur. 15 Ağustos hêcandır, cesarettır, özgüwendır, düşmana 'qralın gelsın oxlım' meydan oqumasidır.
Bız mılisler içinse 15 Ağustos, düşmanın beklemediği anda we yerde oni gêj êdecax eylem dêmaxtır.
***
1994 yıli her açidan çoq sıcax gêçidi. Sawaşın en şiddetli olduği yıldi.
Hawa da çoq sıcaxti. Babam diidi bence cahnêm bıze çoq yaqındır, Silwan taraflarında olabılır. Ewde insan dayanamidi. Qehwede de durum ayniydi. Herkes sıcaxtan nêrdeyse bayılacaxti. O zaman qlima filan da yox tabi.
Bigün gine bêle sıcaxtan xêfo olmiş halde qehwede otururken Meheme dêdi Reco bilisen 15 Ağustos'a bi hafta qaldi, sence parti hangi qaraqola eylem yapar? Dêdım söle quran? Dêdi he walla tam bi hafta qaldi. Sedo dêdi walla gereki bu sene farqli eylem qoyalar, ma nedir êle her sene qaraqol uçurmalar, hereket bi newi tekrari yaşi. Dêdım wula bu sıcaxlar beni gêj êtmiş, nasıl unuttum yaw, parti yapacağıni yapar esas bız ne yapacağız?
Bu sori ortada duridi. Ewet, bız ne yapacağız?
Biraz sessizce düşündıx. Sedo dêdi bence bızım yan binada kiraci olan polêsi qaçırax. Meheme dêdi bence alana gidax, hevallerın yapacaği eyleme qatılax. Dêdım manyaxsız wula? Dêdiler niye? Dêdım sızın bu dêdıxlarınız başqa alana müdahaledır, bızım kendi alanımızda eylem qoymamız lazım. Sedo dêdi ê nyapax? Biraz daha düşündüm dêdım aqlımda bişi war hema... Hêcanladilar. Meheme dêdi Reco quranıma fedai eylem yapmana izin vêremeyız, bıze de söyleyecaxsan ne yapacağıni yoqsa tek başına eylem yapmana izın vêrmeyiz. Dêdım abartma wula, şimdi beni iyice dinleyin. Masada baş başa vêrdıx, beni diqqatlice dinliler.
Dêdım bılisız Seyrantepe çoq stratejik bi yerdır. Sedo dêdi yaw Seyrantepe'nın nêresi stratejiktır? Dêdım sawaş mantığiyla bax Sedo heval, burdan Licê-Hezro-Silwan'a askeri qonwoy nêrden gidi? Dêdiler Seyrantepe'den. Dêdım peki Seyrantepe yoquşuna girmeden ne war? Dêdiler ne war? Dêdım tabii ki polês noqtasi. Sedo dêdi he walla ben de gördüm trafiq polêslerının qulubesi war orda. Dêdım wula ne trafiq polêsi, o qamuflajdır qamuflaj. Meheme dêdi yani? Dêdım yani o noqtayi düşürdıx mi giden-gelen qonwoylar sawunmasız qalır u bêlece ARGK tarihın en büyük eylemini qoyar.
Sedo dêdi tam olaraq bız ne yapacağız peki? Dêdım Seyrantepe'deki o qulubeyi ordan qaldırdıx mi emniyetın istixbarati çöker, qoordinasyoni dağılır, ARGK de rahatça 15 Ağustos eylemıni yapar.
Sedo dêdi yalnız Reco heval bilisen parti sawaşi düşük yoğunluxta tutma stratejisi izli, senın bu dêdığının sawaşi yüksek yoğunluğa taşıma tehlikesi war. Dêdım sawaşşa sawaş Sedo heval, düşman bızi buna zorli.
Qarar vêrdıx, Seyrantepe'deki polês qulubesıni bi şekilde ortadan qaldıracağız. Çaqtırmamax için sabahtan öglene qadar Sedo, ögleden aqşama qadar da Meheme o noqtayi gözetliler. Aqşam da üçümüz buluşup aldıxlari notlari qritik êdiyıx. Ben qoordine êttığım için bölgeye gitmiyem.
13 Ağustos'ta şu sonuca wardıx. Öglen saet 1'de nöbet degışımınde 30 daqqa qulube boş qali. Ordaki polêsler 30 daqqa öncesınden qulubeden ayrılıp qarayollarının qarşısına gêçiler, görevi dewralacax ekibi getıren polês serwisini bekliler. Bekledıxlari noqtadan qulubeyi görmiler, arada qarayolları müdürlüğünün diwari war.
Sedo dêdi Reco heval, bız noqtaya sızma yapıp gözetleme yaparken baxtım ERNK mılisi Hüsni abê qarşidaki baqqaldan domates filan alidi u sanki çaxtırmadan qulubeye baxidi. Dêdım bax bu çoq iyi oldi, yarın 30 daqqada qulubeyi ordan sökecağız, bêlece qulube olmadıği için ordaki polêsler bu sıcaxta dayanamaz we görev yerıni terkêdecax.
Bunların hêcandan qelp sesıni duyiyam.
Dêdım bilisız bu qritik süreçte ben alana gidemiyem, ERNK mılisi Hüsni abê qontrol noqtasının qaldırıldığıni görüp alana bilgi vêrır, sonra qefle qefle hevaller dolmişlarla şehre gelecax u 15 Agustos'ta tarihin en büyük eylemini yapacaxlar.
***
Kimse anlamasın diye Meheme'nın dayısından traqtorıni aldıx, dêdıx qarpuz satacağız. Romorqa 10 tane qarpuz atmişıx qaşo qarpuz satiyıx. Seyrantepe'de, qulubenın qarşisında bekliyıx.
Ögle sıcaği insanın beynıni ayrana çewıri. Mecbur polês serwisini bekliyıx. Sedo dêdi Reco bence partiye yeni iş çıqarmiyax en iyi eylem qaraqola saldıridır gel bu qulube işınden wazgêçax yoqsa bu güneşın altında hepımız ölecağız walla. Meheme de dêdi yaw beni dinlisız gelın alana gidax u partinın yarın yapacaği eylemde en azından önci gözetleyici olax. Dêdım olmaz, belli ki ERNK bızım yaratacağımız güwenlıx açığıni alana bildırecax ARGK de ona göre eylem yapacax.
Beklenen an geldi, saet öglen 1 oldi. Qulube noqtasındaki polêsler yawaş yawaş ordan ayrıldilar. Serwisın duracaği durağa gittiler. Bunların hepsi qaybolunca dêdım Meheme traqtori çalıştır. O esnada bi qefle xalo we xalti geldi dêdiler yegen qarpuzun kilosi qaç liradır? Dêdım sıze belaştır. Sedo'ya da dêdım bütün qarpuzlari bunlara vêr çabux. Pazarlıx yapmaya qonsantre olmiş bi xalti dêdi wehww ma aşağdaki qarpuzci daha ucuza sati. Dêdım xalti belaşın daha ucuzi nasıl oli yaw, üstüne para vêriler?
Neyse, bütün qarpuzlari bunlara vêrdıx bıze bi ton dua êttiler. Sedo hêcandan sloğan atti dêdi "Bijî 15 Tebaxê! Bijî Fermandar Egîd!" Dêdım Sedo kendıne gel deşifre êdecaxsan bızi wula. Baxtım xalo we xaltilar Sedo'ya sarılilar, gözlerınden öpiler.
Meheme traqtori qulubenın ögüne çekti. Üçümüz qoşarax qulubeye yerinden sökmeye çalıştıx. Miratê yere monte êtmişler. 30 daqqamız da bitti bitecax. Sıcaxtan, hêcandan we her an polêsler gelır qorkusundan terden sırıl sıklam olmişıx. Mümkün degıl qulube yerınden sökülmi.
Sedo dêdi Reco görisen sökülmi, quranıma burda yaqalansax 15 Ağustos Eruh-Şemdinli eylemıni de bıze yüklerler. Meheme'ye döndüm dêdım biraz uzaqlaş sonra son xızla qulubeye dal. Meheme traqtori son xızla qulubeye wurdi. Qulubenin üst tarafı yerınden uçti.. Qulubenın sökülen qısmıni aldıx hemen romorqa attıx dêdım Meheme uçur bızi.
***
Meheme traqtori Seyrantepe yoquşundan aşaği doğri sanki 100 km xızla süri. Tıreloya wardıx dêdım bu qulubeden qurtulax. Yoldan çıkıp tarlalara girdıx ordan Dicle'nın kenarına qadar geldıx. Bi qum ocaği war, oraya yaqın bi yere qulubeyi indırıp nehir kenarındaki çalilıqların arasına attıx. Dönüş yoluna girdıx.
Meheme traqtori süri benle Sedo romorqtayıx. Sedo sürekli arqaya baxi. Dêdım xêrdır, ne oldi? Dêdi gelen dolmişların içıne baxiyam hele çoq heval gelecax yoqsa yox. Dêdım yaw ma sanki hemen geliler, aqşam qaranlıx olunca rahatça gelırler, ne de olsa en stratejik qontrol noqtasi artıq yoq. Sewinçten Diyarbaqır'a qadar parti marşlari söyledıx
***
Eylemden sonra Sedoların ewine gittıx. Ana babasi köye gitmişler.
Dêdım arqaaşlar ARGK 7. Qolordiya weya askeri Hawaalanına saldırsa bile hêcana qapılıp dışari çıqmayax saqın, gerillaya zorluq çıqarmiyax. Sedo dêdi ewden bi ay çıqmasax bile bişi olmaz yeterli gıda stoğumuza war.
15 Agustos oldi. O 24 saet sanki 24 yıl gibi gêçti. Her daqiqayi birlikte sayiyıx 60, 59, 58, 57... yoq, bi ses bile yoq. Aqsam saet 6 oldi dêdim Sedo hele BBC'yi aç belki parti sessız eylem geliştırmiş, duymamişıx. BBC açtıx her yerde eylem war, qaraqollar hawada bablekan oynamiş hema Diyarbaqır merkezde yoq.
16 Agustos da bitti, 17 de... eylem yoq.
18 Agustos'ta Meheme dêdi Reco bence parti Rumi taqwime gêçmiş, 15 Agustos'a daha 10 gün war Rumi taqwimde. Sedo dêdi egerse Hüsni abê imha êttığımız qontrol noqtasıni alana bildırmemişse büyük ihtimalle qontradır. Dêdım sız burda durun ben bi etrafi qolaçan yapıp geleyım, işin aslıni ögrenırız.
Doğrica qehweye gittım. Masada tek başıma oturdum etraftaki masalari dinliyem. Bi masa Botan'daki eylemlerden bahsêdi, diger masa diyi Dersîm'de qontrol gerilladaymiş, bi başqa masa diyi Tendurek ğrubi bundan sonra çoq sıqılacax, alanda düşman bıraxmamiş.
Moralim sıfır. Acaba Hüsni ERNEK'nın içine sızma olabilir mi? Alana xeber gittiyse niye eylem qonulmadi? Qafamda deli sorilar. Ben bêle dalmişken bi baxtım Hüsni abê qehweye girdi we baan dogri geldi. Dêdım quranıma gittin Reco. Selam vêrdi otırdi. Dêdi günlerdır nêrdesen yaw? O qonuşurken benım gözüm qapida, sivilleri bekliyem. Dêdım babam xastadır ona baxidım, xêrdır? Dêdi Reco benım acil burayi terk êtmem gerek, tehlike gêçene qadar ERNK mılislığıni da sen yap, düşman pêşımde. Ben daha da xuylandım. Dêdım ne oldi yaw? Dêdi yaw 15 Agustos eylemi için günlerce Seyrantepe'deki polês qontrol noqtasıni gözetledıx, alandan 2 heval o eylem için geldi orayi roketleyecaxtilar, niye dêmisen qontralar bızi farqêtmiş, eylemden 1 gün önce o qulubeyi ordan sökmişler, muhtemelen jitem pêşımde.
Dêdım yaw ma qulubenın olmamasi daha iyi degil? Dêdi nasıl? Dêdım qontrol noqtasi olmayınca qefle qefle gerillalar şehre gelırdi u 7. Qolordi şimdi yoxti. Dêdi dalga gêçisen yaw? Biraz sinirlendi. Dewam êtti. Dêdi bızım orayi gözetledığımızi ögrenince hem qulubeyi qaldırmişlar hem de Seyrantepe'den Tirelo'ya qadar 30 tane qontrol noqtasi qurmişlar, gerilla nasıl gelsın?
Mecbur buna "tamam sen ortadan qaybol ben ERNK'deki işlerıne de baqaram" dêdım. Bu wedalaşti gitti. Icimi bi başqa qorxi sardi, ya parti o qulubeyi bizım ordan söktüğümüzi ögrenirse? Kendi kendıme dêdım quranıma bize traqtor mororunun yanmiş yağıni içırirler.
Ferzende abênın masaya çay bıraxmasiyla kendıme geldım. Dêdım Ferzende abê keşke qehwede qarpuz dağıtsan yaw, zaten sıcaxtır bi de çay vêrisen. Dêdi Reco senın qarpuzci zannêttığın kişiler qadrodur qadro. Dêdım ne alaqa yaw? Hafifçe egılıp yawaçca dêdi Seyrantepe'deki o eylem neydi yaw? İçımden dêdım aha quranıma qulubeyi bızım qaldırdıgımızi herkes duymiş. Dêdım Ferzende abê ne eylemi, ne Seyrantepesi yaw, xeberım yoq. Dêdi piwww Reco ayaqta uyisan ayaqta. Dewam êtti. Dêdi qadrolar qarpuzci qılığına girmiş u Seyrantepe polês qontrol noqtasına traqtorle fedai eylem yapmişlar. Dêdım kim söyledi? Dêdi yaw ewımız Seyrantepe'de ya, orda herkes o eylemden bahsêdi, babamlar gitmişler bunlardan qarpuz almağa, meger qarpuzci degıl qadroymiş hepsi, xalqa bedewa qarpuz dagıtıp slogan atarax qulubeye traqtorle dalmişlar, ordaki tüm polêsleri filan hışk êtmişler hema bu qebrax Tirk medyasi söylemi.
/**/
Hefifçe geri yaslandım. Dêdım o qulubenın qalıntılarıni birileri Dicle Nehri kenarındaki qum ocağınin ordaki çalılıxlara atmiş, başqa da detay sorma baan, borcum ne qadar? Sonra ayaği qalktım. Bu baan heyran heyran baxti. Dêdi wey senın rebbıne qurban, ma niye ben xayinam bi fedaiden çay parasi alayım.
Çizim: İlhami Erdoğan