- Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) mülkiyetindeki Soma Işıklar Maden Ocağı'nda çalışan yaklaşık 2 bin madenci işsiz kaldı. Özelleştirme sürecinin ardından işletmeci konumundaki Yeni Anadolu AŞ, TKİ'nin rödövans sözleşmesini iptal ettiğini gerekçe göstererek işçilere fesih bildirimi yaptı.
TKİ mülkiyetindeki maden daha önce büyük hissedarı olduğu iştiraki Yeni Anadolu AŞ'ye rödövans yöntemiyle devredilmişti. Yeni Anadolu'nun tasfiye sürecine girmesinin ardından maden özel sektöre devredildi. TKİ ile ihaleyi kazanan Soma Kartal Kömür İşletmeleri AŞ arasında 8 Mayıs'ta "Ruhsatın Satış Yolu ile Devri" ihalesinin tamamlanmasının ardından sözleşme imzalandı. Soma Kartal Kömür İşletmeleri ilk aşamada TKİ'ye 48 milyon 625 bin lira ödeme yaptı.
Özelleştirme sonrasında işletmeci şirket Yeni Anadolu AŞ, TKİ'nin rödövans sözleşmesini iptal etmesini gerekçe göstererek bin 361 işçinin iş sözleşmesinin 9 Temmuz'da sona ereceğini bildirdi. Şirket yönetim kurulu, ekonomik, işletmesel ve hukuki gerekçeler doğrultusunda 9 Temmuz itibarıyla faaliyetlerini durduracağını duyurdu. Açıklamada, işçilerin haklarının ödeneceği, fesih tarihinin ardından gönüllülük esasına göre arabuluculuk görüşmeleri yapılacağı ve hakların tek seferde ödeneceği ifade edildi.
Gelişmeyi Bağımsız Maden-İş Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu duyurdu. Aksu, sosyal medya hesabından ilgili belgeleri paylaşarak, "Türkiye Kömür İşletmeleri, büyük hissedarı olduğu Yeni Anadolu AŞ'ye ait Soma Işıklar Maden Ocağı'nda kendi uhdesindeki rödövans sözleşmesinin iptalini gerekçe göstererek 2000 işçiyi işten çıkardı" açıklamasını yaptı.
Daha önce kamu tarafından işletilen maden, 13 Mayıs 2014'te 301 madencinin yaşamını yitirdiği Soma Maden Katliamı'nın ardından yapılan iş güvenliği denetimlerinde güvensiz çalışma koşulları nedeniyle geçici olarak kapatılmıştı. Eylül 2014'te yeniden üretime başlayan madende linyit üretimi sürdürülüyordu. MANİSA
***
BYD, Türkiye'den vazgeçiyor
Uzun süredir Türkiye'de fabrika kurması beklenen BYD'nin yetkilisi, önceliklerinin Avrupa olduğunu ve Türkiye'deki fabrika kurma planlarının askıya alındığını söyledi.
Çinli otomobil üreticisi BYD'nin icradan sorumlu yetkilisi Stella Li, Türkiye'deki fabrikanın kurulumunu askıya aldıklarını, Macaristan'da kurulan fabrikanın ise dördüncü çeyrekte üretime başlayacağını söyledi. Şirketin Londra'da bulunan İngiltere merkezinde Reuters'ın sorularını yanıtlayan Li, "Şu anda birinci öncelik Macaristan... İkinci önceliğimiz de Avrupa'da ikinci bir (imalat) tesisi için yer bulmak olacak" dedi.
Şirketin iki yıl önce imalat tesisi kuracağını açıkladığı Türkiye'deki fabrikanın inşaatının henüz başlamadığını ve askıya alındığını belirten Li, Türkiye'de imalata geçmek için bir takvim olmadığını da ifade etti.
BYD ile 8 Temmuz 2024’te imzalanan anlaşma kapsamında şirkete fabrika kurulumu tamamlanana kadar sınırlı sayıda ithal edeceği araçlar için vergi indirimi sağlanmıştı. Bu anlaşmada BYD'nin milyar dolarlık yatırımla yıllık 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi kurarak yaklaşık 5 bin kişilik istihdam yaratması ve tesisin 2026 yılında üretime başlaması bekleniyordu.
Anlaşmada imzalar AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ve BYD Yönetim Kurulu Başkanı Wang Chuanfu tarafından Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde atılmıştı.
Uzun süreli bekleyişin ardından Şubat'ta ise Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır fabrikanın tamamlanmaması durumunda BYD'ye ceza kesilebileceğini ifade etmişti. LONDRA
