Bir küresel feminist eylem hareketi olan Dünya Kadın Yürüyüşü'nün (DKY) 4. Eylem Yılı'nın startı, Rojava Kadın Devrimi'ne dikkat çekmek amacıyla yarın Kürdistan'da; Mêrdîn'in Nisêbîn ilçesinden verilecek. "Bedenimiz, Emeğimiz, Toprağımız için yürüyoruz' sloganıyla bu yıl gerçekleştirilecek yürüyüşün temel başlıklarından biri, 21. yüzyılın mücadele sembolü haline gelen Kadın Savunma Birlikleri (YPJ) olacak. Küresel düzeyde krizlerin ve gayri ahlaki savaşların yaşandığı bir dönemde başlayacak olan DKY'nin ön plana çıkaracağı konular, "Doğanın gaspı ve metalaştırılması, geçim kaynaklarının ve emeğin haklarının gaspı, kadın bedeni ve yaşamı üzerinde kontrol ve militarizasyon, kriminalizasyon ve şiddet" ekseninde olacak.


Gücünü kadın dayanışmasından alıyor

DKY, her kıtada yoksullukla, kadına yönelik şiddetle mücadele eden 2 bin 200'den fazla taban grubu ve örgütünü, siyasi, ekonomik ve toplumsal değişim hedefi etrafında birleştiren uluslararası feminist bir eylem hareketidir. Bu ağ global dayanışma, kadın erkek eşitliği, kadınlar ve halklar arası dayanışma etrafında örülüyor, kadın ve erkekler arasındaki farklılıkların tanınmasını hedefliyor. DKY, çok yönlü stratejilerle kadın öncülüğünü her alanda yükseltmeyi, kadın hareketleri ve ilerici sosyal hareketler arasında güçlü ittifaklar kurmayı amaçlıyor. 


Küresel kadın ağı fikri

Dünya Kadın Yürüyüşü, ilk defa IMF ve Dünya Bankası'nın politikalarına karşı 1995'te başlatılan bir yürüyüşle ortaya çıkan fikrin sonucu oluşan bir organizasyondur. Kanada'nın en büyük eyaleti Quebec'te, Quebec Kadın Federasyonu'nun organizesiyle yoksulluğa karşı büyük bir yürüyüş düzenlendi. 10 günlük sürede 200 km. boyunca ekonomik taleplerle yürüyen 850 kadın, 15 bin kişi tarafından karşılandı. Bu yürüyüş bütün feminist hareketleri birleştirdi ve toplumda birçok kesimin desteğini kazandı. Başarı ile sonuçlanan bu yürüyüşe Güney ülkelerinden 20 kadının katılımı ise dayanışmanın küresel olmasının gerekliliğini hatırlattı. 1995 yılında gerçekleştirilen Beijing Dünya Ekonomi Forumu'nda, kadınların her zamankinden daha fazla eşitlik ve barışın gelişimi için mücadele etmesi gerekliliğinden hareketle Dünya Kadın Yürüyüşü'nü kurma kararı verildi. Her 5 yılda bir 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nden 17 Ekim Dünya Yoksullukla Mücadele Günü'ne kadar süren eylemliliklerle kadınların taleplerinin tüm dünyaya duyurulması yönünde karar alındı. 


Ana slogan; 'Tüm kadınlar özgür oluncaya kadar yürüyeceğiz'

Organizasyon, 1997 yılında oluşturuldu. Ekim 1998'de Quebek'li kadınların daveti üzerine 65 ülkeden 140 kadın Kanada'nın Montreal kentinde buluştu. Bu toplantıda, 2000 yılında yapılması planlanan eylemlerin, kadının yoksulluğuna ve kadına yönelik karşı şiddete karşı mücadele teması etrafında örgütlendirilmesi kararlaştırıldı. Bu tema ekseninde 44 kadından oluşan bir komiteyle dünya çapında ortak eylemler planlandı. 

2000 yılından bu yana kadınlar, "Bütün Kadınlar Özgür Oluncaya Kadar Yürümeye Devam Edeceğiz!" sloganıyla dünyanın bir noktasından yola çıkarak başka bir noktasında sona eren eylemliliklerle taleplerini tüm dünyaya duyuruyor. 


Eylemliliklerle farkındalık yaratıldı

2000 yılında Dünya Bankası'nın kadını güçsüzleştirme politikalarını kınamak amacıyla Meksika, Brezilya, Irak, Ürdün ülkeleriyle Afrika'nın çeşitli ülkelerinden gelen 20 bin kadın New York sokaklarında yürüdü. Aynı amaçla ülkenin farklı 24 kentinde de aynı amaçla yürüyüşler gerçekleştirildi. 

Bu tarihten 2005 yılına kadar Dünya Sosyal Forumu'na güçlü bir katılım gerçekleşti. Ardından Hindistan'da beş ilke ve 31 bildirim şeklinde kadınların yaratmayı istediği dünyayı tanımlayan 'İnsanlık İçin Küresel Kadın Şartı' çalışmaları yürütüldü. 

Dünya Kadın Yürüyüşü'nün 2. Eylem Yılı, 2005 yılında Brezilya'da yapıldı. Kamerun, Kongo ve Burkina Faso'dan gelen kadınların da katılımıyla 40 bin kadın Brezilya'nın güneyinden başladıkları yürüyüşlerini başkent Sao Paulo'da sona erdirdi. Aynı zamanda Bolivya, Yunanistan, Hindistan, Japonya, Ürdün, Lübnan, Lüksemburg, Nepal, Nikaragua, Peru, Filipinler, Portekiz, Ruanda, Kanada ve Türkiye'de de coşkulu eylemler gerçekleştirildi. 15 gün devam eden yürüyüş, dünya kadınlarının DKY'yi tanımasına ve birçok örgütün bu organizasyonda yer almasına yol açtı.

2009 yılında Dünya Kadın Yürüyüşü Uluslararası Koordinasyonu düzenli olarak bir araya geldi ve 2010 yılında barış ve silahsızlanma temaları üzerinden karavan turu düzenlendi. Kadın emeği, kadına yönelik şiddet, barış ve sivilleşme ve ortak menfaat olmak üzere dört ana tema etrafında organize edilen yürüyüşler, Amerika, Asya ve Okyanusya, Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde gerçekleştirildi.  


4. Eylem Yılı YPJ'ye adandı

Dünya Kadın Yürüyüşü Avrupa Koordinasyonu, son olarak 2015'in programını belirlemek amacıyla 10-12 Ekim 2014 tarihlerinde Bask Ülkesi Donostia kentinde bir araya geldi. 18 Avrupa ülkesinden 60 kadının katıldığı toplantıda yayınladığı deklerasyonla, Dünya Kadın Yürüyüşü'nün 2015 Eylem Yılı startını Kürdistan'da başlatacağını, yürüyüşün Kobanê'de direnen kadınlara adandığını açıkladı. 


Neden Kürdistan?

Deklerasyonda şu ifadeler yer alıyordu: 

"Biz, farklı dinlerden, Kürt, Süryani, Ermeni, Êzîdî, Arap ve Çeçenlerin barış içinde bir arada yaşadığı ve demokratik yaşamın her alanında liderliğin paylaşıldığı, alternatifler geliştirdiği –Türkiye ve Suriye devletlerinin sınırındaki- Rojava'nın Kobanê Kantonu'nda Kürt kadınların direnişini selamlıyoruz. Kapitalizme, sömürgeciliğe ve ataerkil sisteme alternatif bu modeli, bugün, YPG (Halk Savunma Birlikleri) ve YPJ (Kadın Savunma Birlikleri) cesur bir direnişle savunmaktadır.

Yaşanan temel kadın hakları ve insan hakları ihlallerinin yanı sıra dinsel, etnik ya da siyasi fundamentalizmin her türünü kınıyoruz. Ultra-muhafazakar kesimler arasında dinsel köktencileri de içeren şekilde giderek artan ittifakların, krizlere 'çözüm' olarak sunulan kapitalist ve ataerkil modeli güçlendirme stratejisi olduğunu teşhir ediyoruz.

Tecavüz ve köleliğin savaş aracı olarak kullanılmasına son vermek için mücadelemizi çatışma bölgelerinde sürdürüyoruz. Bir insanın diğeri, bir grubun diğer bir grup, azınlığın çoğunluk ve bir ulusun diğer bir ulus üzerindeki her tür tahakküm, sömürü ve inkârının dışlandığı başka bir dünya inşa etmeye devam edeceğiz.

Kadın haklarına ve alternatiflere yönelik son saldırılar ışığında, kendi bedenleri ve toprakları üzerinde öz yönetim ve kendi kaderini tayin hakkı mücadele eden Kürt kadınlarını desteklemek ve güçlendirmek için 4. Uluslararası Eylemimizi 8 Mart 2015 tarihinde Kürdistan’da başlatmaya karar verdik. Kadınların direniş ve alternatiflerini görünür kılmak ve güçlendirmek için Avrupa'dan ve dünyanın dört bir yanından kadınları Avrupa Feminist Karavanı'na katılmaya ve destek vermeye çağırıyoruz. Bütün Kadınlar Özgür Oluncaya Kadar Yürümeye Devam Edeceğiz!"


2015 Eylem Yılı programı


Çıkış noktasının Rojava Kadın Devrimi olacağı DKY eylemlerinin ilki, 6 Mart'ta Nisêbîn'de Rojava sınırında yapılacak. "Bedenimiz, emeğimiz ve toprağımız için yürüyoruz" şiarıyla start alacak eylemler kapsamında Nisêbîn, Mêrdîn ve Amed'de 6-8 Mart tarihleri arasında Rojava Kadın Devrimi, doğanın gaspı ve metalaştırılması, geçim kaynaklarının ve emeğin haklarının gaspı, kadın bedeni ve yaşamı üzerinde kontrol ve militarizasyon, kriminalizasyon ve şiddet, jineoloji" temaları etrafında bir dizi etkinlik gerçekleştirilecek. 

Karavan'ın Türkiye ayağı ise 10-16 tarihleri arasında Hatay, Alanya, Antalya, Muğla, Didim ve İzmir'de yapılacak. 

Ardından 17 Mart'ta Balkan ülkelerine geçecek olan kadınlar, 24 Nisan'a kadar Yunanistan, Makedonya, Kosova, Sırbistan, Bulgaristan, Romanya, Bosna ve Hırvatistan'da turlayacak.

Karavan turu, 29 Nisan'dan itibaren Avusturya, İtalya, İsviçre, Fransa, Belçika, Almanya, Polonya, Slovakya, Romanya, Macaristan ve İspanya'da olacak. Karavan'ın en önemli eylemlerinden birisi de 24 Mayıs günü İsviçre'de gerçekleştirilecek Dünya Kadın Birliği Eylemi olacak. 24 saat aralıksız yürütülecek olan bu eylem, Bangladeş'te fabrika tavanının işçi kadınların başına yıkılması sonucu yaşamını yitiren yüzlerce kadın anısına yapılacak. Yürüyüş, 17 Ekim Dünya Yoksullukla Mücadele Günü'nde Portekiz'de sona erecek.  

Yarın: Dünya Kadın Yürüyüşü Avrupa Örgütlenmesi’nin 8 Mart’a ilişkin çağrıları


BERFÎN ROJÊ/SOZDAR DERSİM