Londra’nın Hackney (Dalston) semtinde bulunan Arcola Tiyatrosu, 11 Mart tarihinden bu yana Roboskî Katliamı’nın fragmanlarını “Şarapnel: Katliamın 34 Parçası” adlı yeni oyunlarında sahneye taşıyor.
2 Nisan tarihine kadar izlenebilecek olan oyunu, Anders Lustgarten yazdı. Daha önce “Eğer düş kurmamıza izin vermezseniz, uyumanıza izin vermeyeceğiz” adlı oyunu ile Harold Pinter Oyun Yazarlığı Ödülü’nü kazanan Lustgarten, siyasi aktivist olarak eylemleri nedeniyle dört kıtada tutuklanmıştı. “Şarapnel: Katliamın 34 Parçası” adlı oyunun yazarı Lustgarten gazetemizin sorularını yanıtladı.
Bu oyunu yazma fikri nasıl gelişti?
Arcola Tiyatrosu kurucusu ve genel sanat yönetmeni Mehmet Ergen yazmamı istedi. Londra’daki bir Kürt sivil toplum kuruluşu ile çalışmalarım olmuştu. Bölgeyi oldukça iyi biliyordum ve Kürdistan’a pek çok kez yolculuk yaptım. Ortadoğu’da her gün yaşanan bir olayı ciddiyetle ele alıp ona toplumsal anlamda - büyük bir katliama yol açan bir konu- geniş olarak yer vermek istedim.
Oyun için herhangi bir araştırma yaptınız mı? Yaptıysanız ne tür araştırmalardı bunlar?
Olayın kendisine, modern Türkiye’nin siyasal kültürüne ve ayrıca Obama yönetiminin pilotsuz uçak kullanımındaki artışa yönelik kimi araştırmalarım oldu. ‘Terörist’ hedeflere yönelik bu sözde ‘duyarlı vuruşlar’ın sadece 41 tanesinin bu süreçte 1147 sivili katlettiğini öğrendiğimde hayretler içerisinde kaldım. Bu ahlaken iğrenç bir durum. Ben aynı zamanda yaratıcılık ve hikaye anlatma sanatına yer verme adına çok fazla araştırma yapmamaya çabaladım.
Bölgede hiç bulundunuz mu?
Bir çok kez, fakat uzun zamandır gitmedim. Bu oyun için aynı zamanda lokal durumu ile ilgili benden daha fazla bilgi sahibi olan Arcola Tiyatrosu dramurgu Seçil Honeywill’den çok fazla destek aldım.
Oyun gerçekler ve politik etkilenmelerin bir kombinasyonu. Bu karşılıklı etkileşime ilişkin ne söyleyeceksiniz?
Politik dramada durumun gerçekliğini yaşama dönüştürme çabasına girersiniz fakat bu zaman zaman yaratıcı kurgu gerektirir. Sadece insanların söylediği ya da yaptığına takılı kalmak ve yahut da hikayede canlılığın olmamasını istemezsiniz. Yani temel olaylar gerçek fakat diyaloglar ve eylemler kurgudur. Bazen her ikisi şaşırtıcı bir şekilde örtüşüyor. Örneğin insan dışkısının köylülere bulaştırılması sahnesinin benim kurgum olduğunu düşünüyordum, fakat oradaki Kürtler bunun gerçekten yaşandığını söylediler.
Bu oyun ile vermek istediğiniz mesaj neydi?
Üstü örtülerek ve zayıf soruşturmalarla inkar edilmeye çalışılan, katledilen 34 genç çocuk ve adamın sesini duyurmak istedim. Batılı ve şehirli Türk izleyicisi için ise, onların gösterişli konuşmalar ve silah ticaretinin teşvikinin gerçek yaşamda güçlü etkileri olduğunu fark etmelerini istedim. Demek istediğim o ki; kendini bir şey sanan bir köşe yazarı veya bir teknoloji ineği, düğmeye basarak ölüme yol açan kişi kadar sorumlu olabilir.
Anders Lustgarten
Oyun yazarı. ‘’Eğer Düş Kurmamıza İzin Vermezseniz, Uyumanıza İzin Vermeyeceğiz’’ adlı oyunu ile Harold Pinter Oyun Yazarlığı Ödülü’nü kazandı. İngiltere’de önde gelen bir çok tiyatro için oyun yazarlığı yapan Lustgarten, dört kıta da tutuklanmış siyasi bir aktivist.
SUNA ALAN/LONDRA