- ABD ve İran rejimi, yaptırımların kaldırılması, nükleer konular, yeniden yapılanma ve ekonomik kalkınma başlıklarında çalışma grupları kuracak.
ABD ve İran rejimi arasında yapılan pazarlıklara ilişkin açıklamalar yapılıyor, tarafların talepleri basına sızmaya devam ediyor. 21 Haziran’da İsviçre’de gerçekleştirilen ve 60 gün içinde sonuç alınması hedeflenen görüşmelerde öne çıkan Hürmüz Boğazı için İran rejiminden açıklama geldi.
Rejimin baş müzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf, Hürmüz Boğazı'nın bundan böyle ülkesi tarafından yönetileceğini dile getirdi. "Hürmüz Boğazı, savaş öncesindeki durumuna asla dönmeyecek, uluslararası hukuk çerçevesinde İran İslam Cumhuriyeti tarafından yönetilecek” dedi.
Kalibaf, Salı günü Telegram kanalında yayımladığı bir videoda görüşmelerin "iyi sonuçlar" verdiğini ifade etti. JD Vance de bir gün önce "başarılı ve nihai bir anlaşma için çok iyi bir zemin oluşturulduğunu" açıklamıştı.
Anlaşılan başlıklar
İlk turun ardından teknik müzakerelerde, mutabakatın uygulanmasına yönelik mekanizmalar üzerinde uzlaşmanın sağlandığı, “yaptırımların kaldırılması”, “nükleer konular”, “yeniden yapılanma” ve “ekonomik kalkınma” konularında çalışma grupları kurulması kararına varıldığı belirtildi.
Rejimin Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de mutabakatın uygulanmasına yönelik mekanizmalar üzerinde uzlaşmanın sağlandığını, tarafların 4 çalışma grubu kurulmasına karar verdiğini, bu grupların teknik ayrıntıları ele alacağını belirtti. Garibabadi, mutabakata taraf ülkeler arasında Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin güvenli geçişini koordine edecek bir temas noktası ile Lübnan’da çatışmaların önlenmesine yönelik ortak bir koordinasyon biriminin kurulmasının da kararlaştırıldığını açıkladı.
Garibabadi, varılan anlaşma kapsamında bundan sonraki müzakerelerin; İran Meclis Başkanı ile Dışişleri Bakanı, ABD Başkan Yardımcısı, Pakistan ve Katar başbakanlarının gözetimindeki üst düzey komite çatısı altında yürütüleceğini ifade etti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmelerin nihai anlaşma için "başarılı bir zeminin" oluşmasını sağladığını söyledi. Vance ve ABD’li yetkililer, birçok başlıkta ilerleme sağlandığını savundu. Bunlar arasında, küresel enerji sevkiyatları için kritik önemdeki Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasını sağlayacak "mekanizmalar" da yer aldı.
Pezeşkiyan Pakistan’a, Rubio Körfez’e
İlk turun ardından 23 Haziran’da arabulucu ülke olan Pakistan’a geçen İran rejiminin Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, uçağı kalkmadan önce, “Bugün başlayan bu gezi, Pakistan hükümetinin desteğini takdir etmenin yanı sıra, mutabakat zaptının tüm maddelerinin uluslararası hukuk çerçevesinde ve İran halkının hak ve özgürlükleri çerçevesinde uygulanmasını ve imzalananların tam olarak işler hale gelmesini gerektiren bir yolu izlemeyi amaçlamaktadır” diye konuştu. Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Körfez turuna çıktı. Rubio, dün BAE’yi ziyaret etti, ardından Kuveyt ve Bahreyn’e geçti.
Lübnan’da ateşkes mekanizması
ABD, savaşın bir diğer cephesi olan Lübnan’da ateşkesi izlemek için yeni mekanizma başlattı. ABD’li bir yetkili, CENTCOM’un Lübnan’daki çatışma durumunu eş zamanlı izlemek üzere yeni bir mekanizma başlattığını açıkladı. Mekanizmanın, İsrail ile Lübnan arasında kapsamlı bir barış ve güvenlik anlaşmasına giden süreci desteklemeyi amaçladığı belirtildi. ABD’li yetkili, söz konusu adımın ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile yaptığı telefon görüşmelerinin ardından atıldığını aktardı. BEYRUT
