İlk köy boşaltmalarından nasibini alan Doğanlı köyü, yaklaşık 40 yıldır aynı politikaya direniyor. 1988’den beri 5 kez yakılarak boşaltılan köyde, Haziran 2015’t top atışlarıyla yıkılan evlerin inşası devam ediyor. 

Devletin dayattığı zorunlu göç politikasından ilk olarak 1988’de nasibini alan Hakkari'nin Dawoşe (Doğanlı) köyü, bugüne kadar 5 kez boşaltıldı. Ekin ve bahçelerin yakılmasına rağmen her defasında geri dönüşlerin yaşandığı köyde, en son 2015 yazında top atışlarıyla yıkılan evlerin inşası ise devam ediyor.

 

İlk göçertme 1988’de

Kavun ve balı ile tanınan Doğanlı köyü, ilk göçü 1988’de yaşadı. Köyden çıkarılan bazı aileler merkeze taşınsa da geriye kalan 4 aile, Çukurca ana yolu üzerinde bulunan köyün aşağı mahallesine yerleşti. Geride bıraktıkları ev ve bahçeleri ateşe verilen köy halkı, taşındıkları mahallede yeni bir yaşam kurdu. Yeniden hayat verilen köy, 90'lı yıllarda bir kez daha boşaltıldı. İki yıl boyunca köylerine dönemeyen köy halkı, 92’de askeri operasyonlar bitince yeniden dönüş yaptı, ancak 4 yılda iki göç yaşayan köy, 94’te tekrar boşaltıldı. Ev ve bahçelerini geride bırakmak zorunda kalan aileler, 96’da yeniden dönüş yaptı.

 Bereketli topraklara sahip olan köy, bir yandan göçe zorlanırken diğer yandan da göç almaya başladı. Askeri operasyonlar nedeniyle boşaltılan Ertoşê (Uzundere) beldesinden 80 aile, Doğanlı köyüne gelip yerleşmek zorun kaldı. Uzundere beldesinden göç eden ailelerle dayanışan köy halkı, yeni evlerini inşa etmeye başladı.

 

Heyelan tehlikesi başladı!

Uzundere beldesinden göç etmek zorunda kalanlarla yeni bir yaşam kurulan köy, bu kez 2003’te heyelan tehlikesiyle karşı karşıya kalınca boşaltıldı. 100'den fazla aile Gever’in Befírcan köyünde kurdukları Ertoşê kampına göç etmek zorunda kaldı. Köyde kalan yaklaşık 20 aile ise Haziran 2015’te çatışmaların tekrar şiddetlenmesiyle bir gece yarısı her şeylerini geride bırakarak göç yollarına düşer. 2017’degeri dönüş yapan köy halkı, havaların soğumasına rağmen kendi imkanlarıyla evlerini yeniden inşa ediyor. 

 

Canımızı zor kurtardık

59 yıl önce Beytüşşebap’ın Kitêr köyünden Doğanlı köyüne göç ettiklerini belirten Sabri Zirek, "5 defa boşaltmak zorunda kaldık. Bugüne kadar rahat bir gün geçirmedik. Köyü ilk boşalttığımızda Hakkari kent merkezine yerleştik. Ama 2 yıl dayanamadık ve köyümüze geri döndük. En son 2015’te Zap Vadisi'nin tamamı ulaşıma kapanınca 5. kez köyü terk etmek zorunda kaldık. Çocuklarımızı alıp canımızı zor kurtardık" dedi. 


Biz ekiyoruz, onlar yakıyor

Köye yakın bütün bölgelerin yasaklandığını ve geçim kaynaklarının tükendiğini vurgulayan Zirek, şöyle dedi: “Burada ihtiyacımız olan her şeyi yetiştirebiliriz ama maalesef imkanımız yok. Daha önce buğday, pirinç, mısır başta olmak üzere her şeyi ekerdik. Ama şimdi 'güvenlik' nedeniyle ekin yapamıyoruz. Biz ekiyoruz onlar yakıyor, bu nedenle artık ekin yapamıyoruz. Ana yoldan çıkmamıza izin verilmiyor. Yayla yok, mera yok. Asfaltın üzerine neyi besleyeceğiz?” 

MA/HAKKARİ