Ortadoğu ve Asya’daki 10 günlük gezisine dün Türkiye’den başlayan ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, İstanbul’da ilk olarak Türk mevkidaşı Ahmet Davutoğlu ile görüştü. 5 hafta aradan sonra yeniden buluşan Kerry ve Davutoğlu, Çırağan Sarayı’nda 1,5 saat görüştü. Davutoğlu-Kerry buluşmasının 3 ana başlığı vardı; Suriye’deki iç savaş, İsrail’in özürü sonrası süreç ve Kürt sorununun çözümü kapsamında İmralı ile yapılan görüşmeler.


Cesaret ve kararlılık gerekli

Ortak basın toplantısında ABD Dışişleri Bakanı Kerry, Türkiye’de yaşanan yeni süreçle ilgili değerlendirmede bulunarak, AKP Hükümeti’nin gösterdiği çabayı taktir ettiklerini söyledi. İmralı ile yapılan görüşmelere atıfta bulunan Kerry, “Türk hükümetinin çabalarına hayranız ve onları tebrik ediyoruz. Onlar büyük bir çaba sarf ettiler. Çözüm süreci Türkiye’nin ve bölgedeki devletlerin hayatını değiştirebilir” dedi. PKK’nin ‘silah bırakma’ çabalarını da desteklediklerini açıklayan ve hiçbir barış sürecinin kolay olmadığını vurgulayan Kerry, “Cesaret ve kararlılık ister. Yıllar süren güvensizliği ve dökülen kanı aşmayı gerektirir. Önümüzde zor adımlar var. Ama barışın Türkiye’nin bütün vatandaşlarının hayatını iyileştireceğine ve bölgedeki diğer halklar üzerinde de bir etkisi olacağına inanıyoruz” ifadelerini kullandı.

Yeni anayasa önemli bir fırsat

Türkiye’deki yeni anayasa çalışmalarına da değinen Kerry, “Türkiye’nin anayasasının yeniden yazılması da gerçekten bu ortak geleceğin zemininin hazırlanması için önemli bir fırsat. Anayasanın bu ülkenin büyük gücünün de parçası olan dikkate değer çeşitliliğine saygı göstereceğini ve yansıtacağını ümit ediyorum” diye konuştu. 


Suriye işbirliği sürüyor
Görüşmede, Suriye konusuna da değinildiğini anlatan Kerry, Türkiye’nin Suriye politikasını övdü. Suriye konusundaki işbirliğinin devam edeceğini belirten Kerry, kısa bir süre içinde Suriye’nin Dostları Grubu’nun çekirdek toplantısının yapılacağını bildirdi. Kerry, bir gazetecinin Suriye’de bir tampon bölge oluşturulup oluşturulmayacağıyla ilgili sorusuna da “Askeri strateji tartışacak değilim” yanıtı verdi. Suriye’de geçişi en az şiddetle ve en hızlı şekilde sağlamak konusunda kararlı olduklarını ifade eden Kerry, Esad’a baskıyı sürdüreceklerini belirterek, “Öylece duracak, Esad’ın Suriye halkına yaptığını sürdürmesine izin verecek değiliz” ifadelerini kullandı.

İsrail ve Türkiye ilişkileri

İsrail’in Türkiye’den özür dilemesinden sonraki gelişmelere de değinen Kerry, “Türkiye ve İsrail ABD’nin hayati müttefikleridir. İlişkilerini normalleştirme konusunda anlaşmasının daha büyük işbirliği için kapıları açacağı konusunda umutluyuz” ifadelerini kullandı. Kerry bir soru üzerine “İsrail-Türkiye ilişkileri konusunda koşul koymak, takvim belirle mek ABD’nin işi değil. Şunu söyledik ve yine söylüyoruz; Ortadoğu’daki istikrar için önemli, barış süreci için kritik olan bu ilişkinin tam olarak yoluna girmesini isteriz. Bunun için de anlaşmanın tazminat kısmının yerine getirilmesi, büyükelçilerin dönmesi ve ilişkilerin başlaması şarttır. Zamanlamayı tartışmak bizim değil, tarafların kendisinin işidir” dedi. Kerry, Türkiye’yi “hareketli ve enerjik” bir ülke olarak nitelendirerek Ortadoğu barış sürecinde önemli bir rol oynayabileceğini söyledi.

Tazminat komisyonu toplanıyor

Türk Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ise İsrail ile tazminat görüşmelerinin bu hafta yapılacağını sonraki sürecin ise tüm Filistin’de hayat şartlarını iyileştirmek olduğunu belirtti. Ancak son konuda İsrail’in herhangi bir taahhüdü bulunmuyor. Davutoğlu iki devletli çözümden yana olduklarını yinelerken, aynı saatlerde İsrail ile Filistin yönetimlerinden ise “Türkiye’nin barış sürecindeki arabuluculuğunu istemi yoruz” açıklamaları geldi.

Irak da gündeme geldi

Irak konusunu da konuştuklarını belirten Davutoğlu, “Türkiye için Irak’ın toprak bütünlüğü temel bir ilkedir. Irak’ta hükümet yapılanmasının bütün tarafları içine alacak bir şekilde ve demokratik bir ortamda gelişmesi de büyük bir önem taşıyor. Bu konuda istişarelerimiz devam ediyor” dedi.

Erdoğan’la da görüştü

ABD Dışişleri Bakanı, mevkidaşı Davutoğlu ile görüşmesi sonrası Dolmabahçe’deki Başbakanlık Ofisi’nde Türk Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya geldi. Basına kapalı gerçekleştirilen görüşme, 1 saat 25 dakika sürdü. Görüşme sonrası herhangi bir açıklama yapılmadı.

Protesto edildi

Bu arada Başbakanlık Ofisi’nin önünde Erdoğan ile Kerry görüşmesini protesto eden gruba, polis müdahale etti. Polis, slogan atarak pankart açmak 9 kişiyi gözaltına aldı.

Gezisi devam edecek

Görüşmelerin ardından Türkiye’den ayrılan Kerry, İsrail’e geçti. Batı Şeria’da Mahmud Abbas’la görüşecek olan Kerry bugün de İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile bir araya gelecek. Kerry, ardından ise İngiltere’ye geçecek. İngiltere’de iki günlük G-8 ülkeleri Dışişleri bakanları toplantısına katılacak. Ardından ise Asya ülkelerini ziyaret edecek.

Erdoğan Washington yolcusu

Tüm bu gelişmelerin ele alınacağı önemli bir görüşme ise Mayıs ayında Washington’da yapılacak. Türk Başbakan Erdoğan, ABD Başkanı Barack Obama’nın daveti üzerine 16 Mayıs’ta Washington’a gidiyor. Beyaz Saray’daki görüşmede ikili ilişkiler ve Kürt sorununun çözümünün yanı sıra Suriye de dahil bölgesel ve küresel meseleler ele alınacak.

İSTANBUL