Planlı ve programlı bir çalışmanın ürünü olmayan „Yara Dema Kulîlkan“ adlı Kürtçe şiir kitabı, 74 şiirden oluşuyor. Aşk, acı, ülke, yiğitlik, devrim ve yaşamdaki her rengi birbiriyle uyum içinde, sade ve akıcı bir dille bütünleştirebilmeyi başarmış olan şair, bu yanıyla derin ifadelere sahip. Aynı zamanda herkesin anlayabileceği şekilde anlatmayı başarabilmiş bir kelime ustası. Şiirlerinde dikkati çeken bir diğer husus ise doğa motiflerinin her türden konuya yedirilmiş olması. Şair, toplumsal olayları doğa olaylarıyla betimleme ve benzetmeleri biçiminde bir ahenk içinde anlatıma kavuşturmuş.
„Lehiya gunehkariyê, li hemberî,
Evîna dilê te, ji şerman zuha dibe.
Yara ji qiblegeha welatekî wenda,
Li kîjan stranê, meqamî yî?
Arê tifika kîjan
sêwiyî yî?
Astarê dilê kîjan
şervanî yî?...“
Serhat yöresinden motifler
Ayrıca şiirlerinde Serhat yöresine ait motifler kullanmakla beraber, Kürdistani bir biçime kavuşturmuş olması da dikkat çekici. Serhat’ı her anında yaşadığını dile getiren Bîngol, yörenin yaşamındaki yerini şöyle ifade ediyor: „Serhat benim için Şakîro, Evdalê Zeynikê efsanelerini doğuran ve analık yapan el değmemiş bir coğrafyadır. Binlerce kilometre uzakta olsam da Serhat‘ı her anımda yaşarım.“
Şiirleriyle topluma mesajlar verme amacından çok, sömürgecilerin kültür işgaline bizzat karşı koyma amacı güttüğünü ifade eden Xakî Bîngol, ortaya çıkardığı eserle asimilasyonun önüne geçmeye çalıştığını dile getirdi.
Birçok tanınmış usta şair dışında Zeynel Abidin Han ve Ferhat Merdê’yi hem güzel yazmaları, hem de okumaları dolayısıyla takdir ettiğini belirten şairin „Çavên Xezalî, Sonda Min, Kevok, Bi Xeyal im“ gibi bestelenmiş birkaç şiiri de bulunuyor.
Şiir iki canlılıktır
Şiirin kendisi için iki canlılık anlamına geldiğini belirten Xakî Bîngol, bunun nasılını şöyle açıklıyor: „Şiir yazarken hep iki kişi olarak yaşıyorsun. Hiçbir zaman yalnız değilsin. Ayrıca içindeki en temiz duygudur şiir. Kişiyi vicdanlı, sorumlu insan olmaya zorluyor.“
Kendisini şiire yönlendiren asıl unsurun Özgürlük Mücadelesi’ne duygusal bağlılığı olduğunu belirten Bîngol, „Bir şeyler yapmam gerektiğini düşündüm ve kadim dilimizin temeline bir taş da benim atmam gerektiğine inandım. Bu mücadelede kalıcı bir şeyler bırakma arayışının sonucu olarak şiire yöneldim“ diyor.
Xakî Bîngol kimdir?
1975 yılında Muş‘un Şerefdîn Dağları eteklerinde bulunan Sahag Köyü’nde dünyaya gelen Xakî Bîngol, ilkokulu bitirdikten sonra yıllarca şoförlük yaptı. 1990’lu yıllarda Kürt Özgürlük Mücadelesi’yle tanıştı, 1995 yılında ise Almanya’ya göç etti. 1993 yılından beridir hayatında şiire yer veren Bingöl, yazdığı eserleri 2006’dan sonra yaşadığı Aachen’da kayıt altına almaya başladı. „Yara Dema Kulîlkan“, Bîngol’un ilk kitabı.
SOZDAR DÊRSIM