Türkiye'de sansürün kaldırılışının 104'üncü yıldönümünde, Bağımsız İletişim Ağı (BİA) Medya Gözlem ve İfade Özgürlüğü 2012 Nisan-Mayıs-Haziran Raporu yayınlandı. Hapisteki gazeteciler, yasaklama, kapatma ve basına yönelik baskıların da detaylı olarak yer aldığı rapora göre; Türkiye 95 gazeteci ve 35 dağıtımcı Temmuz ayına hapishanede girdi. Hepsi de Terörle Mücadele Kanunu (TMK) ve Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında 'örgüt' bağlantılı olarak hapiste bulunuyor.
Çoğu Kürt basınından
95 gazeteciden 62'si ve 35 dağıtımcının tümü Kürt medyasından. 95 gazeteciden 24'ü hükümlü, 57'sinin yargılanması sürüyor. 14'ü ise 30 Haziran tarihi itibarıyla henüz iddianameleri açıklanmadığı için, ne tür iddialarla tutulduklarını net olarak bilmeden ilk duruşma gününü bekliyor. Dicle Haber Ajansı'ndan 26 gazeteci, Azadiya Welat gazetesinden 14, Özgür Gündem'den 10, Özgür Halk dergisinden 3 gazeteci hapiste. Demokratik Modernite dergisinden iser 3 gazeteci yargılanıyor.
Gazetecilik suç sayılıyor
Gazeteciler ve dağıtımcılar genellikle "haber takibi", "kitap yazımı", "iktidara eleştirel habercilik" ve "Kürt medyasında çalışmak" gibi olağan gazetecilik faaliyetleri suçmuş gibi tanımlanarak "yasadışı örgütün medya ortamını oluşturmak' ile suçlanıyor. Bazı gazeteciler ise silahlı ya da silahsız örgüt kurmak, sevk ve idare etmek, üye olmak suçlaması ile yargılanıyor ve hakkında hüküm verilenler var. Sadece 4 gazeteci doğrudan yaptıkları haber, yazdıkları yorum ve kitaplardan dolayı açılan ceza davalarında yargılanıyor: Azadiya Welat gazetesi sorumlu yazı işleri müdürleri Vedat Kurşun, Ruken Ergün ve Ozan Kılınç, Aram Yayınları imtiyaz sahibi ve Hawar gazetesi sorumlusu Bedri Adanır.
TMK'den 92 yıl hapis
Üç aylık dönemde altısı gazeteci 24 kişiye TMK'den 91 yıl 9 ay 18 gün hapis ve 40 bin TL para cezası verildi. 2011'in aynı döneminde mahkemeler 44 yıl 8 ay hapis cezası vermişti. 2011 yılının Temmuz ayında 68 gazeteci cezaevinde iken, 2012 yılının Temmuz ayında sayı 95'e ulaştı.
Yargı kıskacı sürüyor
Ajans ve gazetelere bu dönemde de baskılar sürdü. Etkin Haber Ajansı (ETHA) ve Atılım Gazetesi'ni 26 Haziran'da MLKP'nin yayın organı oldukları gerekçesiyle polis bastı. Özgür Gündem gazetesine yönelik davalar da sürdü. Özgür Gündem ve Günlük gazetesi imtiyaz sahibi-eski sorumlu yazı işleri müdürü Ziya Çiçekçi 29 Haziran'da 17. Asliye Ceza Mahkemesi'ndeki üç ayrı davadan 5 yıl hapse mahkûm edildi. Çiçekci bu görevi nedeniyle yargılandığı 25 davada toplam 33 yıl 6 ay 25 gün hapse ve 16 bin 600 TL adli para cezasına mahkûm edildi. Karar verilen dosyalar Yargıtay' da temyiz incelemesinde bulunuyor. Özgür Gündem'in sorumlu yazı işleri müdürü Reyhan Çapan hakkında açılan üç dava ve iki soruşturma devam ediyor. Gazetenin yazarları Veysi Kemal Sarısözen, Yüksel Genç, haber müdürü Ramazan Pekgöz ile Günlük gazetesi genel yayın yönetmeni Filiz Koçali hakkında da davalar açıldı. Sarısözen hakkında 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nce verilen 1 yıl 6 ay hapis cezası 12 Nisan'da Yargıtay tarafından onandı.
BDP'lilere 61 fezleke
Çeşitli savcılıklarca BDP'nin 29 milletvekilinden 25'i hakkında da 'PKK propagandası yapmak', 'örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek suretiyle örgüte üye olmak' gibi iddilar ile üç ayda toplam 61 fezleke düzenlendi.
HABER MERKEZİ
BDP: Gazeteciler bırakılsın
"24 Temmuz Basın Bayramı" vesilesiyle açıklama yapan BDP, tutuklu gazetecilerin serbest bırakılmasını istedi.
Dün yapılan yazılı açıklamada 104 yıl önce sansüre karşı başlayan direnişin günümüzde de sürdüğü belirtildi. İktidarlara ve devlet politikalarına muhalif olan basın kurumlarının sürekli olarak baskı altında tutulduğuna işaret edilen açıklamada, "Geride bıraktığımız bir asrı aşkın sürede Türkiye'de yüzlerce gazeteci katledildi, gazeteler kapatıldı, sansürlendi, toplatıldı, OHAL yönetimlerince bölgeye girişi yasaklandı. Gazeteciler-yazarlar fişlendi, andıçlandı, işsiz bırakıldı. Çıkartılan Terörle Mücadele Yasası kapsamında yüzlerce gazeteci-yazar tutuklandı. Onlarca yıl ağır hapis cezalarıyla cezalandırıldılar. Anadilde yayıncılık baskı altına alındı, Kürtçe gazete ve kitaplar, toplatıldı, yasaklandı. Kürt gazeteciler yüzlerce yıl hapis cezalarıyla yargılanıyor. Bugün dünya genelinde tutuklu bulunan 177 gazetecinin 100'ü gazetecilik faaliyetinden dolayı Türkiye'de tutukludur" ifadesi kullanıldı.
Basın emekçilerinin mücadelesini selamlayan BDP, ''Devleti ve hükümeti basın üzerindeki her türlü baskıcı, yasaklayıcı, engelleyici uygulamalarını sona erdirmeye, tutuklu gazetecileri derhal serbest bırakmaya çağırıyoruz” dedi.