Şahidê qirkerdişî yo ke 18 serrî verî zîndananê Tirkî de ame kerdene Nacî Tanrikuluyî vat: “A roje zî hemverê tecrîdî de xoverdayîş estbi, ewro zî wina yo.”
Dewlete 19ê Kanûne 2000 de dewlete bi hawayêkê hemwextî hêrişê 20 zîndanan kerd. Netîceyê hêrişan de 32 tepişteyan cuya xo vîndî kerde. Nacî Tanrikuluyo ke gama hêrişî virazîyayî Zîndanê Umranîye de qirkerdişî rê bibi şahid derheqê ê rojan de qisey kerd. Tanrikuluyî vat seba ke hukmat krîzê îqtîsadî û sîyasîyî binimno ê dewrî de verê xo da muxalifan û seba nê qirkerdiş viraşt û nê vatî: “Prosesê qirkerdişê 19ê Kanûne reseno hêrişanê serra 1996 ke hemverê zîndananê Amed û Ulucanlarî de ameyî viraştene. No qirkerdiş seba bêvengkerdişê nêrehetîya cimatî bi. Ê dewrî de hukmatî waştêne ke heme muxalifan bierzo zîndan û polîtîkaya eciqnayîşî înan ser o bica biyaro.”
Weşa weş vêşnayî
Tanrikuluyî dewamê qiseykerdişê xo de vat: “Zîndanî cayê sereke yê ke şerê îradeyî tede dîyenê. Eke ma ê rojan ewro dir bidê têver nizdbîyayîş ancî bi heman hawayî yo. Hemverê zîndananê Tîpê Fyî de xoverdayîşî pîl bîbî. Xusûsen organîzasyonê çepê Tirkî bi giranî nê xoverdayîşî de estbî. Sere de grevê vêşanîye dest pêkerdî, roja 45ine ra tepîya zî vurîya bi rojeyê mergî.
17ê Kanûne de dewlete vat ke aye qerarê xo ra fek veradayo. La serê sibayê 19ê Kanûne de eşkera bi ke hewayo nerm ê dewlete eslê xo de qe bi ci bawerî nêbena. Bi makîneyanê karî û balyozan hêrişî dest pêkerdî, dima ra zî vêşnayî. Vateyê ‘înan ma weşa weş vêşnayî’ her çîyî eşkera ramotêne.”
Peynîya qiseykerdişê xo de Tanrikuluyî vat: “A roje ra heta ewro eslê xo de waştişan de zaf vurayîşî nêvirazîyayî. A roje zî hemverê tecrîdî de xoverdayîş estbi, ewro zî wina yo. Netîce do hetê dînamîkan ra bêro bewlîkerdene. Dereceya reaksîyonî ya cimatî do netîceyê nê prosesî bewlî bikero. Wina aseno ke do no proses hîna dewam bikero la çîyo muhîm tewirê cimatî yo.”
ANF/AMED
Îşkence dewam keno
Parlamentera HDPyî Ayşe Acar Başarane ard ziwan ke Qirkerdişê 19ê Kanûne ra heta ewro hepsîyan ser o îşkence dewam keno. Vervatoxa Komîsyonê Huqûqî û Heqanê Merdiman yê HDPyî Ayşe Acar Başarane bi wesîleya serrgêra Qirkerdişê 19ê Kanûne eşkerayîyeka nuştekîye daye.
Eşkerayîye de ca dîya nînan: “18 serrî cuwa ver 20ê Teşrîna verêne de bi seyan tepişteyî semedê protestokerdişê sîstemê zînandan ê Tîpê Fyî kewtî grevê vêşanîye û qismekê nînan roja 45 ra dima dest bi rojeyê mergî kerdbi.
19ê Kanûne de bi hawayêkê hemwextî zîndanan rê operasyonî ameyî viraştene. Operasyonan de sîlehê giranî û madeyê kîmyayî ameyî şuxulnayene. Binê nameyê ‘agêrayîşê cuye‘ de xoverdayaxonê zîndanan rê hêriş ame kerdene. Hêrişo ke hetê bi seyan cendirme, polîs, gardîyan û kontrayan ra ame viraştene de 30 tenî ameyî qetilkerdene.
Qirkerdişê 19ê Kanûne tena marîfetê hukmatê dewrî nêbi. Medyaya tirkî zî bi xeberanê zûran paştî da operasyonî. Ê ke nê qirkerdişî de rolê înan esto, lîsteyê şermî de cayê xo girewtê.
Qirkerdişê 19ê Kanûne ra heta roja ma 18 serrî ravêrtî la hepsîyan ser o îşkence dewam keno.’’