Öncelikle hepinizi selamlıyor ve çalışmalarınızda başarılar diliyorum. Size sorum şudur: Almanya’da uzun süredir yaşıyorum ve kendi işyerimde çalışıyorum. Polonya’da bir Polonyalı ile evli ve oturum sahibi olan kardeşimi Almanya’da yanımda çalıştırmak istiyorum. Acaba bu mümkün olabilir mi? Kısaca cevaplarsanız çok memnun olurum. (S. Kartal/Almanya)
***
Sayın okurumuz, bilindiği gibi AB ülkeleri aşamalı olarak üye ülke vatandaşların birlik içerisinde serbest dolaşım ve yerleşme hakkı tanımaktadır. Bunun uygulaması ise ülkeden ülkeye değişmektedir. Örneğin Polonya’nın AB üyeliği 2004’te başlamıştı. Ama buna rağmen Polonyalıların herhengi bir AB ülkesinde serbest yerleşme ve çalışma hakları bulunmamakta idi. Çünkü AB’ye üye bir ülkenin vatandaşları birliğin yaslarına göre ancak 7 yıl sonra serbest dolaşım ve yerleşme hakkına sahip olabilmekteler. Bundan dolayı Polonya ancak Mayıs 2011’den itibaren bu hakka sahip olabildi.
Bu çerçevede kardeşinizin eşinin Polonyalı olması ve onun Almanya’ya serbest bir şekilde yerleşmesi ve kendisine bir iş bulması mümkündür. Kardeşinizin de AB vatandaşı olan eşinden dolayı onunla Almanya’ya yerleşme hakkı vardır. Bunun için aranan ilk şart onların kendilerine bir iş bulmaları olacaktır. Aksi takdirde 3 aydan fazla Almanya’da kalmalarına müsade edilmeyecektir. Sizin işyerinizin olması bu anlamda bir avantaj olacaktır. Gerekli bürokratik işlemlerin nasıl yürütülmesi gerektiğini kaldığınız yerdeki yabancılar dairesinden öğrenerek işe başlayabilirsiniz.

Genel olarak kısaca belirtmek gerekirse:
Avrupa Birliği Temel Haklar Bildirgesi Aralık 2000 tarihinde imzalanarak yürürlüğe girmişti. Bu bildirge ile AB vatandaşlarının temel hakları ve AB’nin vatandaşlarına karşı sorumluluklarını düzenlenmişti. Bunun sonucu AB Ülkeleri Vatandaşları ve Aile Üyeleri AB vatandaşları Avrupa Birliği ülkelerinde geniş serbest dolaşım özgürlüğüne sahip oldular. (md 45 - Dolaşım ve ikamet özgürlüğü’nü düzenlemektedir. Buna göre: 1. Birliğin her vatandaşı, Üye Devletlerin ülke sınırları içinde serbestçe hareket etmek ve ikamet etmek özgürlüğüne sahiptir. 2. Bir Üye Devletin ülkesinde yasal olarak ikamet eden üçüncü ülkelerin vatandaşlarına, Avrupa Topluluğu’nu tesis eden Antlaşma’ya uygun olarak dolaşım ve ikamet özgürlüğü tanınabilir).
Serbest dolaşım; bir AB vatandaşının bir başka AB üye devletinde iş arama, ücretli olarak çalışma veya kendi hesabına işyeri kurup çalışabilmesi için gerekli kuralları belirlemek ve bu yöndeki hak ve yükümlülüklerini garanti altına almak için oluşturulan tedbirleri kapsar. Buna göre;
* İşçi statüsünde olanlar, ruhsatlı serbest işyeri sahipleri, hizmet sektöründe çalışanlar, hizmet sektöründen destek alanlar, yerleşim hakkına sahip olanlar, çalışmayan emekliler, öğrenciler v.s ile bunların aile fertleri,
* Çalışmayan (emekliler, öğrenciler gibi) birlik üyesi ülkeler vatandaşları için bazı özel koşullar geçerlidir. Bu kişiler, hastalık sigortaları varsa, Almanya’da ikamet ettikleri sürece kendilerinin ve aile fertlerinin geçimlerinin sağlanması için mali olanaklara sahipseler bu haktan faydalanabilirler. Mali olanakların yeterliliği düşünülürken, kişi ve ailesinin sosyal yardım talebinde bulunamayacağı bir geçim indeksi ölçü alınır,
* Birlik Yasaları’nın dışlanmayı yasaklayıcı maddelerinin koruması altındaki AB vatandaşları bu birliğe üye diğer ülkelerin kendi vatandaşlarına uyguladıkları muamelelerle eşit tutulmak zorundadır. Uygulamda yinede istisnai durumlara başvurulmaktadır. AB ülkelerinde serbest dolaşım özgürlüğü tam sınırsız olmadığından, birliğe üye devletlerin yabancılar yasaları da halen geçerli olmaktadır.
Özetlersek: AB vatandaşı olanlar ancak iş bulma şartıyla herhan bir AB ülkesine yerleşebilirler ve AB vatandaşı olmayan eşlerinide aynı kapsamda yanlarına alabilerler. Bu şekilde 5 yıl aynı ülkede kalınmış ise, artık oturum için aynı şartların yerine getirilmesi aranmayacaktır.

YEK-KOM Beratungsstelle/
Adres: Graf Adolf Str.
70a,40210 Düsseldorf
hukukyardim@gmx.net
Tel: 0211 830 29 25