ABD Dışişleri Bakanlığı'nın "2015 İnsan Hakları Raporu" dün yayımlandı. 199 ülkedeki hükümetlerin insan hakları alanındaki uygulamalarını mercek altına alan raporda Türkiye'ye 74 sayfa ayrıldı. Raporun Türkiye'de insan hakları alanında gözlemlenen en önemli sorunlar; ifade özgürlüğüne hükümet müdahalesi, yargıda zayıf idare ve cezasızlık, sivillerin yeterince korunmaması olarak sıralandı. Hükümet kapsamı geniş tutulmuş 'terörle mücadele' ya da 'güvenlik' yasaları yoluyla siyasi muhaliflere baskı uygulamak ve ifade özgürlüğünü baskı altına almakla eleştirildi. Hükümetin hukukla bağdaşmayan siyasi motivasyonlu soruşturmalar ve mahkeme kararlarına başvurduğu da belirtildi.
Abluka ve yasaklara tepki
Raporda, Türk devletinin tank ve toplar eşliğinde binlerce askerle saldırdığı Kürt illerindeki operasyonlarından sivillerin zarar gördüğüne vurgu yapıldı. Kürdistan'da yaşanan sokağa çıkma yasakları ve ablukalarla ilgili olarak şöyle dendi: “Birçok bölgede uygulanan ve insanları günlerce evde kalmaya zorlayan sınırlı sokağa çıkma yasakları, gayrı insani şartlar oluşmasına neden oldu ve genelde bir haftayı geçen sürelerde binlerce kişiyi gıda, barınma ve sağlık hizmetlerinden mahrum bıraktı.”
ABD yönetimi daha önce de yaptığı açıklamalarda Türk devletine askeri operasyonlarına son vererek, Kürtlerle yeniden çözüm masasına oturması yönünde çağrı yapmıştı.
Uzun tutukluluk eleştirildi
Türkiye'de PKK ve Gülen Cemaati ile bağlantılı olduğu ileri sürülen kişilerin gözaltına alınmasında şeffaflığın az olduğu, tutukluluk ve yargılama sürelerinin uzun olduğu belirtildi.
Medyaya baskı uygulanıyor
Türkiye’deki yasaların AKP hükümetine ifade, basın ve internet özgürlüğünü kısıtlama fırsatı yarattığı belirtildi. Hükümetin baskısı sonucu otosansürün yaygınlaştığına dikkat çekilen raporda Gülen hareketi ve bazı liberal medya kuruluşlarına akreditasyon verilmediği, muhalif medya kuruluşlarına kayyum atandığı, ayrıca Kürtçe'ye ve muhalif medya kuruluşlarına yönelik baskı nedeniyle Kürdistan'da halkın bilgiye erişiminin kısıtlandığı da vurgulandı.
Yolsuzluk soruşturması
Raporda hukukun uygulanmasındaki tutarsızlıkların sürdüğüne de dikkat çekildi. 17-25 Aralık operasyonlarına değinilen raporda, dört eski bakana yönelik yolsuzluk iddialarını soruşturan altı yargıç ve bir savcı hakkında iddianame hazırlandığı da hatırlatıldı.
Kırılgan nüfus korunmadı
Raporda Türk devletine "kırılgan nüfusların yeterince korunmadığı" eleştirisi de yönetildi. Kadınlar, çocuklar, etnik ve dini grupların üyeleri ve eşcinsellerin de aralarında bulunduğu toplulukların suistimal, ayrımcılık ve şiddete karşı etkin biçimde korunmadığına dikkat çekildi. Ayrıca üst düzey hükümet yetkililerinin özellikle kutuplaştırıcı seçim kampanyaları döneminde eşcinsel, Ermeni, Alevi karşıtı, antisemit söylemler kullandığı kaydedildi. Cezaevlerinde standartların altında kalan koşullar ve aşırı yığılma ile Suriyeli mültecilere sosyal destek mekanizmalarının yetersizliği, kadınlara yönelik şiddet ve çocuk evliliklerine de dikkat çekildi.
WASHINGTON