ABD Kongresi, Obama’nın vetosunu ilk kez hükümsüz bırakarak 11 Eylül kurbanlarının ailelerinin Suudi Arabistan'a karşı dava açmasına olanak tanıyan 'Terörizmin Sponsorlarına Karşı Adalet Yasası'nı onayladı. Sıranın kendine geleceği kaygısıyla Türk devleti, yasaya açıkça karşı çıkıyordu.
Obama’nın vetosu aşıldı
ABD Başkanı Barack Obama’nın geçen cuma veto ettiği 11 Eylül tasarısı, ABD Senatosu’nun ardından Temsilciler Meclisi’nde de yeterli oyu almasının ardından yasalaştı. Böylece ABD Kongresi ilk kez Obama’nın vetosunu hükümsüz kıldı.
Ezici çoğunlukla geçti
Yasa tasarısının yasalaşabilmesi için hem ABD Senatosu'nda hem de Temsilciler Meclisi'nden geçmesi ve oyların üçte ikisini alması gerekiyordu. Senato’da yapılan oylamada 97 senatör vetonun aşılması yönünde oy kullanırken, sadece 1 senatör Obama lehine oy kullandı. Kongre’nin diğer bileşeni Temsilciler Meclisi’ndeki oylamada ise 77’ye karşılık 348 oyla veto aleyhine görüş bildirildi.
Yasa ne getiriyor?
Yasayla, diğer ülkeleri Amerikan mahkemelerindeki davalardan koruyan 1976 tarihli yasada değişiklik yapıldı ve kurban yakınlarına 11 Eylül saldırılarında rol oynadığından şüphelenilen Suudi Arabistan hükümeti yetkililerine dava açma hakkı verildi. 11 Eylül'deki 19 saldırgandan 15'inin Suudi olduğu biliniyor. Saldırılardan bu yana sık sık saldırganların Suudi yönetiminden destek aldıkları iddiaları ortaya atılıyor.
İddiaları geri çeviren Riyad yönetimi tasarının yasalaşmasını engellemek için lobi çalışmaları yürüttü ancak başarısız oldu.
Obama’dan tepki
CNN’in yayınında asker ailelerinden gelen soruları yanıtlayan Obama ise yasarıyı vetosuna rağmen kabul eden Kongre’ye "Bu bir hataydı" diyerek tepki gösterdi. Obama, Kongre’nin bu kararla ABD’li yetkililerinin görevlerini de tehlikeye attığını savundu.
Amerikan yargısına karşı yargı bağışıklığını kaydetmesi muhtemel ülkelerin aynı şeyi ABD’ye yapmaları durumunda diplomatik bakımdan çok zor durumlarla karşılaşabileceğini ifade eden Obama, Suudi Arabistan yönetimini ‘terörizmin sponsoru’ olarak görmediklerini de söyledi.
Türkiye’nin korktuğu başına geldi
Söz konusu yasa başta DAİŞ ve El Nusra olmak üzere birçok çete örgüte açıktan destek veren Türk devletini de telaşlandırmıştı.
Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin ardından son olarak geçtiğimiz hafta Türk Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, yasanın "kaygı verici" olduğu itiraf edilmişti. Bakanlık, terörle mücadeleye veya devletlerin egemenliğine ne tür bir zararının olduğunu açıklayamadığı yasanın ‘sakat bir yaklaşım ürünü’ olduğunu iddia etmişti.
Açıklamada Obama’ya da ‘yasayı engellenmesi’ çağrısı yapılmıştı.
WASHINGTON