Geçen genel seçimlerde Adıyaman’da AKP 5’de 5’lik bir “skor” elde etti. Nüfusunun yüzde seksenden fazlası Kürt olan bu kentte AKP’nin “zaferi” şu sıralar HDP’li ve DBP’li yöneticilerin “özeleştiri” yapmasına neden oluyor: “Bizim Adıyaman’ı boş bırakmamızın bir sonucu” diye düşünüyorlar.
“Özeleştiri” HDP’lileri kamçılamış. Müthiş bir çalışma yürütüyorlar. Burada sonuç ya 3-2 AKP’nin ya da 3-2 HDP’nin lehine olacak… İster ilk, ister ikinci ihtimal gerçekleşsin, o andan sonra bu ilin bir ismi Semsûr, diğeri de Adıyaman olacak...
Şehrin yaklaşık yüzde 25’i Kürt Alevilerden oluşuyor. Bu köyler genellikle CHP eğilimli. Ancak bu seçimde, örneğin Süsan ve Bızrin gibi köylerden HDP yüzde 80 oy bekliyor. İki dönemdir CHP Adıyaman’dan birer vekil çıkarmış ama, her defasında bu vekiller istifa edip AKP’ye geçmiş. Bu durum CHP’li seçmende önemli bir kırılma yaşatmış. Elbette CHP’li seçmen partisinden tümüyle yüz çevirmemiş. Ama bu seçimde AKP’yi durdurmak için HDP’yi “deneme” eğilimi çok güçlenmiş...
CHP’liler HDP’ye oy verecek
CHP’nin eski İl Başkanı Av. Bilal Doğan, HDP’ye katılım yapanlardan. Tutarlı bir sosyal demokrat. “Pek çok CHP’li bu seçimlerde AKP’yi vesayet altına alan Erdoğan’ın tek adam rejimini önlemek için HDP’ye oy verecek” diyor. Biz de ona katılıyoruz. Ve Karapınar Mezarlığı‘nda rastladığımız Ali Eş adlı yaşlı Alevi’nin şu öyküsünü hatırlıyoruz: “Pezé xwe dike hevş kisk nakeve, apé ali dibé, mala te xira be, tékeve te hez hekir disa deré./ Ape Ali (etrafını çitle çevirdiği) ‘havuşa’ girmeyen ve etrafında dolanan çepiş’e (oğlaka), gir şu havuşa, eğer beğenmezsen, tekrar çıkarsın...”
Aşiretler ve Sünni Kürtler
Asıl “patlama” ise birçok aşiret ve büyük Sünni Kürt ailenin HDP’ye katılımıyla yaşanıyor. Mersin 1. sıra Adayı Dengir Mir Mehmet Fırat’ın ailesi, başlarında Ahmet Turanlı olmak üzere binlerce mensubu ile HDP’ye “katılım” yapmış. Rişvan Aşireti’nden büyük katılımlar olmuş. Aşiretler ve aileler katılım yapıyor, örneğin; Gerger’de Mırdes aşireti, merkezde Kıvrar aşireti ve yine Gerger’de Kızılkaya ailesi katılım yaptı. Narince bölgesinde ünlü Kürt dilbilimci ve Önder Apo’nun arkadaşı Osman Sabri’nin pek çok akrabası, örneğin Zeki Eroğlu ve Yüksel Erdem partimizdeler. Şahin Ailesi de katılanların arasında.
Adıyaman, seçim sonuçları ne olursa olsun, “Semsûrleşme sürecine” girmiş bulunuyor.
Toprakta su, Nemrut’ta turist yok
HDP 1. sıra adayı bir doktor. “Bir beyin cerrahı ayda bir eve giriyorsa, ben yüz eve giriyorum, halkla iç içeyim” diyor. Haklı. Halk, çocuk doktorlarını çok seviyor. Onu da…
Behçet Yıldırım Adıyaman’ın sorunlarını biliyor: “Toprağımız verimli. Üç tarafımız baraj sularıyla örtülü. Ama topraklarımız susuz. Pompayla su çekmek zor. Çünkü mazot ve elektrik pahalı. Adıyaman tütünü ölüyor. Herkes mevsimlik işçi. Gerger’de bir tek genç kalmadı. İstanbul’da tekstilde çalışıyorlar. Bizim toprağımız Niğde’yi ikiye katlar. Ama bizim insanımız Niğde’de patates topluyor. AKP önce toprağımızı susuz bıraktı, sonra seçim vakti halka pirinç dağıtıyor. Oysa suyumuz olsa, kendi pirincimizi üreteceğiz. Her tarafımız su, toprağımız susuz. Etrafımızda su var ama 50 köyümüz ve tarihi Samsat’ımız artık yok, su altında. Ve bizim şehrimiz dünyanın bir numaralı açık müzesi. Yatırım yapılsa yılda turizmden milyonlarca dolar turizm geliri sağlanır. Nemrut’a neden bir teleferik yapmazlar? Yani ‘turizm’ var ama ‘turist’ yok… En büyük elektrik santrali burada. Yani elektrik var ama sanayi yok. Deniyor ki, Adıyaman’da büyük petrol rezervleri var. Rezerv var ama petrol yok. Anlayacağınız Adıyamanımızda her şey var, ama pek çok şey yok… Öyle olunca da, bizim kentimiz bir ‘mevzimlik ırgat köyü’ haline gelmiş. Yalnız İstanbul halinde 500 hamalımız var. İstanbul’un yükü sırtımızda…”
Yaşamıyla temsil ediyor
Doktor Behçet Yıldırım’ın özel hayatı da memleketin haline benziyor. Kendisi Kürt ve Sünni. Öğretmen olan eşi ise Türk. Yalnız Türk de değil, Alevi. Oğullarının adı hem ‘Heval’ hem de ‘Mahir’. Aleviyi Sünniyle, Türk’ü Kürt ile, Kürt yurtseverini Türk sosyalistiyle birleştirmiş. Bu arada oğlu babaannesinin yanında kalıyor. Xaney ana tek kelime Türkçe bilmiyor, torunu da tek kelime Kürtçe bilmiyor. Ama anlaşıyorlar. “Tıpkı, diyor, İki Dil Bir Bavul filmi gibi…” Doktor, kendi yaşamıyla da “demokratik ulus”u temsil ediyor.
Kürtçe Kur’an meali var Kürtçe okuma bilen yok
HDP 3. sıra Adayı Ayten Yılmaz’la önce Kahta’da, sonra da il merkezinde görüşme fırsatı bulduk. Yılmaz “örtünerek” özgürleşen kadınların tipik örneği. “Kadınlar çalışsın, sokakta özgürce dolaşsın, siyasi ve toplumsal hayata katılsın ve ölmesin” diyor. Sonra ekliyor: “Kadın’ın fıtratı hakkında erkek egemen söylemler kadını eve kapatma amaçlı. Oysa Peygamber efendimizin eşi Hz. Hatice tüccardı.”
Erdoğan’ın “Kürtçe Kur’an mealini elinde sallayarak konuşmasına çok öfkeleniyor: “Erdoğan ve onun devleti önce Kürt halkının dilini yasaklıyor, Kürtçe okuyup yazmasını, anadilde eğitimi yasakladığı için önlüyor. Sonra okuma yazma bilmeyen Kürt’e ‘al sana Kürtçe Kur’an meali, oku’ diyor. Bizimle alay ediyor. Anadilde eğitim hakkımızı tanı ki, biz de Kürtçe Kur’an mealini okuyup, anlayalım... “ Şurası açık: Kadının zekası, Erdoğan’ı yendi.
Alevi-Sünni köprüsü
Ferhat Temel, 4. sıra adayı. Kendisi Alevi, Kürt. Avukatlık yapıyor. Gerek HDP yöneticileri, gerekse HDP’ye katılım yapan aşiretlerin sözcüleri, örneğin, Ahmet Turanlı Ferhat Temel’in seçileceğine ve 3. vekilliğin de yolunu açacağına inanıyorlar.
Ferhat Temel, Ortadoğu’da giderek büyük bir tehlike haline gelen “mezhep savaşlarının” Türkiye’ye sıçramasını önlemek amacıyla “Alevi ve Sünni” yurttaşlar arasında “barış ve kardeşlik köprüsü” kurmak için var gücüyle çalışıyor.
Şehitlerin mezarı başında
Bezar Dağı şehitlerini Karapınar Mezarlığı’nda ziyaret ettik. Burada 28 şehitten 13’ü yatıyor. 17 Mayıs 1994 yılında dördü dışında silahsız olan gençler şehit düşmüşlerdi. Bu arada mezarlığın bundan kısa zaman öncesine kadar “çöplük” halinde olduğunu öğrendik. Resmen değil, ama burası “Alevi mezarlığı“ olarak tanınmış. Tek bir Sünni burada gömülü değil. Böyle bir ayrımcılığı, buraya gömülen “Sünni şehitler” ortadan kaldırmış…
AKP’nin cenazesini kaldıracağız
Dengir Mir Mehmet Fırat’ın amcasının oğlu Ahmet Turanlı’yı evinde ziyaret ettik. Ahmet Turanlı etkili bir kişilik. Seçim sonuçları hakkında konuştuğumuz Turanlı, “AKP’nin cenazesini burada kaldıracağız” diyor.
VEYSİ SARISÖZEN