Hukûmatê AKP, semedo ke meseleya kurdan çareser bibo, Ocalan û HDPyan reyra dîyalogan organîze keno. Bellî yo ke, peynîya nê dîyalogan de, des madeyan ser o yew mutabaqat virazîyayo. Aseno ke, nika ra pey zî diyalog û muzakereyî çerçeweyê nê des madeyan de benê. Yew het ra semedo ke, nê dîyalogan û muzakereyan bişopno, awankerdişê yew heyetî ser o zî pêbîyo.
Semedo ke na mesela çareser (hal) bibo, helbet nê gamî muhîm î. La wewna het ra, Serekwezîr Erdogan, ne nê des madeyan qebul keno, ne zî nê heyetî qebul keno. Goreyê Serekkomar Erdoganî, hînê mesela kurdan qedîyaya. Yewna het ra Ordîyê Tirkîya, newe ra operasyonan keno.
Yewna het ra zî hukûmatê AKP, semedo ke vernîya çalakîyanê demokratîkan bigêro, Qanûnê Asayîşê Meclîsê Tirkîya ra vîyarnayo. Pekî no Qanûn de çi esto? Hinê bê talîmatê dadgerî û dozgerî, bi emrê walîyî, polis şîyno beran bişikno û merdiman bigêro bine çiman.
Yew gumanî ser o, polis şîyno serê merdiman û keyayan û kargehan bisehno. Heme çalakîyanê demokratîkan de, polis bi selahîyetê xo yê çek karardişî, şîyno çalakkeran bikişo. Wexto ke çalakîyan de; sereyê yew ciwanî de, yew kefîy, yan çefîye bibo, yan zî destê ey de molotof bibo, polis asaney reyde şîyno nê ciwanê bikişo.
Yanî polis, hinê wexto ke biwazo; bi asaney reyde şîyno merdiman bikişo. Polîs bê qerarê mehkema, hinê şîyno telefonanan bigoştaro.
Butçeya Serekkomarî mîyan de, butçeya sergirewta (ortulu odenek) bi ca bîya. Yanî Serekkomar bêkontrol, hinê şîyno seba asayiş û pawitişê sîstemî (pergalî) rê pere xerc biko. Bi fîîlî pergalî serekîyey dekewto dewre.
No beyntar de, Saraya Sipe, semedo ke hedîseyanê kuçan, meydanan ganî-ganî bişopnê, her yew 300 hezar ra 30 wasitayê neşrîyatê yê ganîyî, dayî girewtiş.
Serekwezîr Ahmet Dawûtoglû vano ke, “No pergal ne sîstemê parlementerîzmî yo, ne yê serekîyey yo, ne zî yê nêm serekîyey yo. Sey Serekkomar Erdoganî ya, no sîstem xo mîyan de yew têmîyankewtiş vejeno. Eke milete (şar) Serekkomarî bivêjno, ganî sîstemê serekîyey zî bironîyo. No talebê ma zî beyannameyê ma yê vêjnayîşî de ca gêno.”
Yanî aseno ke eke AKP, vêjnayîşê wekîlan de, serbikewo, pergala serekîyey ronana. Xora Serekkomar Erdogan zî vano ke “Ez nêbena mankenê mewzûyî. Ma di sereyîyey orte ra hewanê.”
Serekkomar Recep Erdoganî, prosese çareserî da dest pêkerdiş. Na yew gamêka baş a. La nika zî o bi xo, no prosesî ra ecz (rehetsiz) bîyo. Goreyê orteyê ê netîceya anketan; Tirkîya de, se ra 65’ê şarî, hînê wazeno ke, Prosesê Çareserî dewam biko.
La aseno ke, dewleta Tirkîya, no xusus de hima nêtê xo tam zelal nêkerdo. Aseno ke hukûmatê AKP û Serekkomar Erdogan, no mewzûyê ser o yew hewa nêfikirîyenê.
Melîh Gokçek, Bulent Arincî bi merdime Dewleta Peralelebîyayîşî ra sûcdar keno û vano ke; ‘ez Bulent Arincî dana mehkema.’
Bulent Arincî ra vano ke; ‘Ti bi serran o ke, belayê sereyê partî bîyî. Ti Serekkomarî ma rexne kenîy û fitne dekenî mîyanî patîya ma’ Bulent Arinc zî vano ke; ‘Gokçekî, bêrayîrey kerda. Enqere pasel-parsel rota. Gokçek wazeno ke, wekîleya lajê xo garantî biko. Eke min bido mehkema, ez zî goreyê se belgeyan pêşkeşê mehkema kena.’
Peynî de, Serekwezîr Ahmet Dawûtoglû dekewto beyntarê Bulent Arıncî û Melîh Gokçekî, nika no şer edilnawo.
Şêwermendê serekê pêroyî yê AKP Huseyîn Çelîkî, programê CNN Turkî de, bi nê vatişanê xo, Erdogan rexne kerd, Huseyîn Çelîkî vat ke; ‘Ganî Serekomar nêdekewtnî nê munaqeşeyan mîyan. Yew adirtefinayox (îtfayecî), seba ke giraneya xo îspat biko, şewat nêvejeno.’
Dima zî ina (wina) vat; ‘Erdoganî, her wext ma ra vatnî ke; ma çîyanê xo yê zerrî medya de, çarşi de, bazar de qalî nêkê. Eke sedefa paçî (îşligî) a corêne şaş tafînîyo, heme sedefê bînî zî şaş tafînîynî.’
Erdogan, Fermandarîya Akademîya Herbî de zî, vano ke; ‘Şexsê mi tede, heme şarê ma ame xapînayîş. Dewleta peralele, derheqê fermandaran, zabîtan û leşkeran de, bi nê nêtî operasyonan kerdî. Sûcdar û bêsûc, raşt û zûre, debîya eynê torbe. Bi nê operasyon şexsê min û heme şarê ma şaş (xelet) enforme kerdo. Semedo ke Tirkîya bigêrî xo dest, teşebusê darbeyî kerd.’
Ez bi samîmîyet îfade kena ke, sere de tewiştişê Serekerkanî Pêroyî yo verên tede, fermandarê ke ma pîya mesayî kerda, nê fermandaran rê, şexsen tu (qet) yew wext zerrîya min razî nêbîya. Bi belgeyanê sexteyan ma heme xapînayî.
Erdogan, ewta de sankî, fermandaran ra uzrê xo wazeno. Sankî sey lîderanê verînan, mîlîtarîzmî ra yew medet paweno. Serekwezîr Erdogan bi nê têgeyrê xo, dekeweno binê emrê mîlîtarîzmî.
Aseno ke, aqil û hêşê dewleta Tirkîya têmîyankewte yo. Aseno ke mîyanê AKP û dewlete de yew têmîyankewtiş (nakokî) esto. Hetan vêjnayîşê wekîlan, nê meseleyanê xo, ina (wina) edilnenê, la vêjnayîş ra pey, ko newe ra nê meseley rayna vejîyî orte.
Yewna het ra Serekerkanê Pêroyî, derheqê mesajê Ocalanî de, beyanat dano çapemenî. Beyanatê xo de vatişê “Ruhê Eşmeyî” ser o, PKK û PYDyî terorîstbîyyîş ra sûcdar keno û vano ke; ‘Ma PYD/PKK reyde esla karbeşî nêkerda. Ma nê 31 serrî yo ke vera terorîstan têkoşîn danê, nika ra pey zî bi eynê rewşe, têkoşîna xo dewam kenê.’
Yanî Serekanîya pêroyî; PYDyî se terorîst veynena. Xora zaf rayan qereqolanê Tirkîya sîndorî de, DAIŞî reyde veynayîşî organîze kerdî. Heme hewa ra çeteyanê DAIŞî rê ardim kerdo. Nê rojan de rayna Ordûyê dest bi operasyonan kerdo. Bi obusan û çekanê giranan bombardiman keno. Roboskîjî qetil kerdî bes nîyo, nê rojanê verînan de, na ray estorê roboskîjan qetl kerdî.
Gelo ordîyê Tirkîya wazeno ke Prosesê Çareserîyî provoke biko? Gelo Ordî, bi talîmatê hukûmatî, yan zî xoser nê operasyonan keno? Dewlete yewna het ra lez dayo viraştişê qeleqolan û qereqolan. Yewna het ra dewlete, santralanê hîdroelektrîkan virazena. No têgeyr Prosesê Çareserî rê xizmet nêkeno. Eke hukûmatê Tirkîya, wazeno ke na mesela bi diyalog û muzakereyan çareser biko nê qeleqolan, qereqolan û santralanê hîdroelektrîkan çirê dano viraştiş?
Semedo ke Tirkîya de meseleya kurdan û meseleyê bînî çareser bibî. Tek yew rayîr mendo. Ay rayîr zî rayîrê dîyalogî yo, rayîrê muzakereyan o.
Hewce keno ke, hukûmatê AKP, politikaya xo ya Prosesê Çerserî zelal biko û no xusus de bi cesaret têbigeyro û na mesela kok ra çareser biko.
No Prosesê Çareserîyî, ganî nêbo qurbanê nê têmîyankewtiş û vêjnayîşê wekîlan.