Alevilerin kutsal saydıkları Muharrem ayı 2 Ekim’de, Hicri takvimdeki 1 Muharrem 1438’de başladı. Aşure, Arabi aylardaki ilk ay olan Muharremin 10. günü anlamına gelir. Her yıl kurban bayramını takip eden 21. günde oruca başlanır; 12. günün sonunda aşure pişer. Nuh peygamberle başlayan aşure geleneği 12 İmam’a ithafen dağıtılır buna da 12 imam aşuresi denir. Muharrem ayının 10. günü yani 12 Ekim 2016 Çarşamba günü Aşure günüdür.
Aleviler, muharrem orucunda, Kerbela’da Hüseyin’in yolunun kesilip susuz şehit edilmesi nedeniyle mümkün olduğunca sudan uzak durular. Su yerine şerbetli içecek, ayran, çay içilir. Aleviler ayrıca etli yemeklerden uzak durulur çünkü canlıların öldürülmesi istenmez. Dal kırmamaya, çiçek koparmamaya dikkat edilir. Oruç tutulan muharrem ayında Kerbela’da yaşanan acılar hatırlanır. Bu yüzden kimsenin ağlamamasına özen gösterilir.
Şükür orucundan mateme…
Bianet’e konuşan Mersin Cemevi Piri Hasan Kılavuz, “Şükür orucu matem orucuna döndü“ diyerek şunları dile getirdi:
“Muharrem ayı Anadolu Alevilerinin kutsal ayıdır. Mitolojik olarak Adem peygamberden günümüze kadar uzanır. Adem peygamberle başlayan üç gün oruç tutma geleneği Nuh peygamber tufandan kurtulunca 10 güne çıkmıştır. Anadolu Alevileri ise 10 günlük bu orucu Kerbela olayından sonra 12 güne çıkartıp ismini matem orucu koydu. Çünkü Kerbela’da hazreti peygamberin torunları, hazreti Ali’nin evlatları 12 imamların hepsi şehit edildi.
Eğlenceden de uzak durmaya çalışılır, bu günlerde düğün nişan tören yapılmaz. Kişiye kin tutulmaz, küfür edilmez. O gün peygamberin evlatlarına yapılan eza ve cefayı düşünenler ağladığı için çevremizdeki insanları ağlatmamak için dikkat ederiz.“
Demirtaş: Kerbela teslim olmamayı öğretti
Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, Muharrem ayı yas orucunu açmak için düzenlenen lokma dağıtımına katıldı. Ankara Pir Sultan Abdal Kültür Derneği tarafından önceki akşam Batıkent Cemevi’nde düzelenen lokmaya Demirtaş’ın yanı sıra HDP’li vekiller Müslüm Doğan, Nimetullah Erdoğmuş ve Gülser Yıldırım ile Alevi örgütü temsilcileri de katılırken, yüzlerce yurttaşta hazır bulundu.
Burada kısa bir açıklama yapan Demirtaş, 1400 yıllık bir acının, adaletsizliğin bütün tarih boyunca devam ettiğini belirterek, şunları söyledi: “Kerbelâ’da Yezid anlayışı ile haktan ve hakkaniyetten yana olan anlayışlar karşı karşıya geldi. Bugün dünyanın her yerinde halen devam eden asıl mesele budur. İktidarı uğruna haktan ayrılmak ve adaletten ayrılmak ve kendi hırsları adına masum insanların ölümüne fetva vermek büyük bir trajedi olarak günümüzde de devam ediyor. Fakat Yezidler var diye bizler de Kerbela şehitlerinin onurlu duruşu gibi kendi duruşumuzu sürdürmeyeceğiz diye bir şey yok. Yezidler her dönem var, gelecekte de olacak ama Kerbela’da her şeye rağmen bir öğreti, bir anlayış bir duruş hayata geçirildi: Zulüm ne kadar büyük olursa olsun teslim olmamak. Aynı zamanda karşıdaki zalim ne kadar zalim olursa olsun diyalog kapısını kapatmamak. İnsanlar yaşamını yitirmesin diye barış elini bir an olsun indirmemek ve çözüm arayışını sürdürmek.”
‘OHAL darbecilere değil, halk karşı uygulanıyor’
Alevi yurttaşların ikinci sınıf yurttaş olarak görülmesinin kabul edilir olmadığına vurgu yapan Demirtaş, “Devlet kurumlarında kendinden olmayan herkese tasfiye operasyonu, yok etme anlayışı kaosu büyüten budur” dedi.
Bakanlar Kurulu’nca OHAL’in 3 aylık bir süre daha uzatılmasına tepki gösteren Demirtaş, “Amacı ne? Darbe ile mücadele ise parlamento açık, getir darbe ile ilgili kanunları birlikte çıkaralım. Derdin başka, senin derdin darbe ile mücadele değil. Darbeciler 12 yıl senin kol kola yürüdüğün arkadaşlarındı. HDP’de darbeci yok ama OHAL’i bize karşı, halka karşı yönelik uyguluyor. Tek bir gösteri yapılamıyor. Sadece Erdoğan’ı övücü gösterilere izin veriliyor. OHAL’i de bize muhalefete karşı, bu düzene boyun eğmeyen adaletten barıştan yana olanlara karşı uyguluyorlar. Bu da kabul edilir değildir” diye kaydetti.
Demirtaş, “Buradan tekrar çağrımı yeniliyorum: Biz halk olarak Türk, Kürt, Alevi Sünni demeden kim ki vicdanlı ve ahlaklı kim ki şu düzen iyi bir düzen değil diyorsa elini taşın altına koyup direnmelidir. Direnişi de kimsenin öyle sağa sola çekmesine gerek yok zulme karşı direniş her yerde dimdik durmaktır. Onurlu bir ülke için bedel ödeyenlerden daha kıymetli değiliz. Yezid anlayışını da hiçbir ideolojisine hiçbir kimliğe dayatamayacaklarını gösterdik, bu defa da bunu ispatlayabiliriz.”
HDK: Aleviler bayrağı düşürmedi
Halkların Demokratik Kongresi (HDK), Muharrem ayına ilişkin yazılı açıklama yaptı. “Bugün Alevi halkımız ve halklarımız bakımından yas tutma, matem ve acıları yeniden yaşadığı bir gün olarak tarihteki yerini koruyor“ denilen açıklamada, “Katledilişlerinden 1335 yıl sonra bile halklarımız Hüseyin’in direniş bayrağını yere düşürmediler. Alevi halkımız zulmün her çeşidine karşı Hüseyin-i duruş gösterdi. Bugün de Muaviye’nin oğlu Yezit’in izinden gidenlerle zulme karşı direnen halklarımız arasındaki mücadele devam ediyor“ denildi.
OHAL ile birlikte Türkiye’de yaşanan hak ihlalleri hatırlatılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Fakat başta Alevi halkımız olmak üzere halklarımız birleşerek Kerbela direnişçilerinin yolundan yürüyecek. Zulme boyun eğmeyecek. HDK olarak, Alevi halkımızın ve canlarımızın yas-ı matemini, acıları paylaşıyoruz. Kerbela çölünde Yezit tarafından katledilişinin 1335. yılında Hz. Hüseyin’in ve Kerbela şehitlerimizin nezdinde cümle şehitlerimizin önünde saygıyla eğiliyoruz.“