Çîy ke fezayî de ca genê her tim xoverdayişê xo, dormeyê xo de têkilî mîyan de yê. Yanê her çîy zey xelekê zîncîrî jûbînan de girêdayeyê û domnayişê ganbîyayişê xo û jûbînan kenê. No domnayiş eynî wextî de fezayî verba arameyî de bidomnê yo… Zey nimûne pergalê fezayî de Homa (Mezgê Fezayî) yî ra bigê heta Gerastareyan (Kelax-Îskelet), Pergalê rojî (Hucre), dinya (Mîtokondrî û aşmî (Stoplazma) hemeyî girêdayê jûbînan êy…
Têkilîya hemeyan ya bi Mezgê Fezayî ra bi mîyangineya koma astereyan Simerik (Saman Yolu) yanê pergalê sînorê Mezgê Fezayî yê… No mijareke zaf xorî, giran û derg o... Tîya de têkilîya xopawitiş û Mezgê Fezayî bi kilmek bivajî. Ma ardbi ziwan ke her çîyê fezayî de estê semedo ke pawitişê xo çarçiweya ekolojîya xo û aramîya fezayî de bikerê ra têkoşînêke bê mîyan û domdarin de yê. Yanê Mezgê Fezayî, semedo ke fezaya xo, yanê canê xo bipawo ra heme lebatê xo ra (Gerastareyî, Pergalê Roje û pergalê bînan, dinya û zwb.) bi kişta başkerdiş û weşkerdişî ra têkilîyeke hembarinî mîyan de sînyalê frekansê weş û başan şiraweno û her tim têgêrayîşêke mîyan de yo. Semedo ke hewna weş bêro famkerdişî, nimûneyeke bîn biderî.
Mezgê Fezayî zî xopawitişê xo keno
Canê merdimî de senî ke mezg û lebatî estê û can û ganê xo bipawo ra mezgê xo û heme lebatê xo de têkilî mîyan de yê se, Mezgê Fezayî zî semedo ke pawitiş û domdarîya can û ganê xo ra, têkilîyeke pawitişî ya verba dişmenê xo de, têgêrayîşêke mîyan de yo. Yanê mezgê merdiman û bi ganan, senî ke her tim wazeno can û ganê xo newe û weş bikero ra xebat keno se Mezgê Fezayî zî eynî tewrî de xopawitişê xo keno… Tenê Mezgê Feza ke ma tederê nê, goreyê min Mezgê Fezayê bînan zî eynî tewrî de pawitişê xo kenê û domnenê… Yanê ez wazena bivajî; asîmanê bê sitûn de tenê Mezgê Fezayeke çîno zaf humaran de belkî zî 99 hebî estê. Mezgê merdiman mireno, la Mezgê Fezayan nêmirenê. Mezgê merdiman semedo ke weşkerdişê canê xo û dormeyê xo esto, semedê başeya Mezgê Fezaya ke ma tederê û yê bînî çîyêke fezaya ci de estê weş bibo ra xebat kenê û pawitişeke muazam virazenê. Xeberan zafêran zî no pawitişê Mezgê Fezayî ra belkî çîno zî. Dînî ney ser de vindenê la bi ser girote vindenê. Heme çîy ke fezayî; Gerastareyî (gezegenî), pergalê roje û dinya çîyê ke înan xirabe kenê berteraf kenê ra mijûr o… Beno ke weşkerdişê tikeyan erey bibo la tewr peynî de raştî û başî dana qezençkerdiş. Çimkî paradîgmayê Mezgê Fezayî başî, aştî û aramî yo…
Dinya xo senî paweno?
Dinyaya raştine, weş û geş, her tim heme çîy ke ay ser de cuyenê ra aramî û başî bidero ra xebat kena. Tabî xebata ay destê Mezgê Fezayî de ya. Her çiqas merdimî bi teknolojîya xo dinyaya raşt û rengin wazenê bikê zûrker û bê renginî se zî, dinya bi frekansê ke şirawena Mezgê Fezayî pawitişê xo kena. Bi kilmek, ney mijarî wina akerî û biqedînî. Wexta ke dinyaye ser de eko dengeya cayeke an bi destê merdiman an zî bi hawayeke bîn bixeripyo an zî bedilyayo se, bi saya dendikê (hartdîska) dinyaye yanê Mezgê dinyaye xirabebiyiş, weşbîyiş an zî bedilyayîşêke ey ser de keno sînyalêke an zî frekansêke û vayê dinyaye û asîmanî ra şiraweno roje (Hucreyî) rê. Roj zî ey frekansî şirawena Simerikî (Samanyolu) û oca ra şino Mezgê Fezayî û sinirê canê Mezgê Fezayî karê xo temam kena... Bi nimûneyeke hewna weş akerî. Gişta merdimî senî mîyanê di kereyan de maneno ra pey dej, senî ke merdim kêf keno wîyeno hestê weş vejyenê meydanî û bi damarê sînirî şirawîyeno mezgê merdimî se bedilyayişê dinyaye ser de bi damaro ke vayî ra şino rojî û oca ra zî şino Simerikî reseno Mezgê Fezayî. Nînan ra pey mezgê merdiman û fezayî semedo ke canê xo weş, geş û aramî de biderê domnayişî ra sînyalê weşkerdişî şirawenê, cayê birîndar bîyo...
Mezgê Fezayî semedo ke polîtîkayê demdergine ya weşkerdişê can û ganê xo raybazeke bîn zî şopnena. Ma zanê ke her tim kerayî yanê meteorî yenê ginenê cayeke dinyaye ser. Goreyê min, nê kerayî hinî veng (tol) nîyê. Her meteor goreya xo zey flaş dîskeke kişta Mezgê Fezayî ra formatekek barkerdeyê û yenê kunê cayo ke format wazeno de kuno erdî û bi dendikê dinyaye ra kuno têkiliyî mîyan û semedo ke polîtîka xopawitişê Mezgê Fezayî bîyaro ca ra, dest bi karî keno. La zafêr merdimî meterorê ke kunê mintiqayî arê danê û semedê pereyan roşenê kapîtalîstan… Wexto ke meteor erdî ra yeno arêkerdiş û cirakerdişî ey mintiqayî de formateke (erdlerz, afet, va, varayişîy, bedilyayiş…) weş nînê viraştiş. Lazim o ke meteorî cayê xo de bivinderê ke ma merdimî dinyaye ser de her tim bi aramî, bê şer, bê talan û qirkerdişî aştîyî de bicuyê…
Merdiman de xopawitiş
Şert û mercê ke merdimî têderê yê sewalan û heywanê dirindeyî ra agêr nîyo. Senî ke sewalê dirinde qabê cuyayişê xo bidomnê ra seydvanî kenê û xo û leyîrê xo mird kenê, ewro merdimî zî eynî tewrî de yê. Merdimî semedo ke cuyayişê xo bidomnê ra sewalan weye kenê û cuyayişê xo dewam kenê… Ewro rewşa ke merdimî resayê ci de, merdimî tenya bi werdişê sewalan, bi sebze û meyweyan, vaş û taran mird nêbenê… Semedo ke hewna zaf bûrê ra, ewro jûbînan de; helînayiş, kiştiş, qirkerdiş, veşnayiş, tecawizkerdiş, xapînayiş û zwb. kenê. No zî bes nîyo, bi ekodengeya xozayî xirabekerdişê Mezgê Fezayî kenê.
Yanê çimê merdiman mird nêbeno û her tim wazeno ke zêd qezenc bikero. Lazim o ke ma tîya de çîyeke aşkera bikerime. Hemeyê merdiman eynî tûrî de nîyê. Nîmeyê merdiman yanê nezdiyê 3 mîlyar kesî ferq nêkenê, la Mezgê Fezayî zey hewaneke normal pawenê… Nezdiyê 4 mîlyar kesî zî semedê ke kewtê bin lepê kapîtalîzmî, Mezgê Fezayî bixeripnê ra bi zaneyî xeripnayişê dinyaye û fezayî kenê her tim qirkerdiş û xapînayişê merdiman û xozayî dim de yê. Hinî kerdê ke ‘Dinyaye zûrker, merdiman zî baş’ nîşan danê. Eslî de hinî nîyo. Merdimî zûrker dinya û feza esil ê. Ewro merdim û netewêy antîkapîtalîzm, verba zilmê kapîtalîstan; xo, dormeyê xo, xoza û fezayî bipawê ra xoverdayişe ke verba hewnê hîpnozkerdişê kapîtalîzmî de danê. Werizyayişî şopnenê ke rizgar bibê û xoverdayişê xo weş û geş bikerê. Merdimê xozaperestî bi her hawayî bedelê giran verba kapîtalîzmî de semedê netewa xo danê. No xoverdayiş asta merdiman de nêmaneno asta pawitişê netewe ke an zî netewê mazlûman de zî yeno dayene… Ewro peşengteya xopawitişê aramîya xoza, dinya û fezayî de YPG xo bi dinya ra dayo şinasnayene. Zaf dewletê kapîtalîstan, ver çeteyê ke înan xorê peyda kerdî, ewro bê mecal mendê û bi barbarî û çetebîyayişe înan nêşkenê xoverdayiş biderê. Weş famkerdê ke yê ke bê hêza kurdan YPG kes bi barbaran û çeteyan nêşkeno şer bikero. Ma vîra mekerê ke dewletî ewro semedê ameyişê kapîtalîzmî YPG pawenê. Sibaroje de beno ke YPG berteraf bikerê dim de polîtîkayan bivirazê…
Ehmedê BIRA