Dokunulmaz madde olmasın
BDP anayasanın değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen ilk üç maddesinin değiştirilmesi gerektiği görüşünde. BDP, vatandaşlık tanımının değiştirilerek, anayasadaki 'Türk' ibaresinin kaldırılmasını ve yeni anayasada etnik hiçbir vurgu yapılmamasını istiyor. Türkiye'nin kimlik, dil, inanç ve kültürel çoğulcu yapısına dikkat çeken, herkesi kapsayan, eşitliği ve özgürlüğü esas alan bir anayasa öneriyor.
Öncesinde TMK kaldırılmalı
BDP, hazırlık sürecine Meclis'te gurubu bulunmayan siyasi partilerin, odaların ve sivil toplum kuruluşlarının da katılmasını öneriyor ve "Bu süreç şeffaf olarak yönetilmeli" diyor. BDP anayasa yapım sürecinin sağlıklı ilerlemesi için Terörle Mücadele Kanunu'nun kaldırılmasını, ifade ve örgütlenme özgürlüğünü düzenleyen mevcut yasaların kısıtlayıcı hükümleri değiştirilmesini de istiyor.
Kırmızı çizgi evrensel hukuk
BDP'nin yeni Anayasa Hazırlık Komisyonu Üyesi Altan Tan, partilerinin kırmızı çizgisinin evrensel hukuk olacağını söyledi.
Hazırlık Komisyonu'nun BDP'li üyelerinden Altan Tan, dün gazetecilerin sorularını yanıtladı. İlk toplantıya nasıl bir hazırlıkla girileceği sorusuna Tan şu yanıtı verdi: "Olmaz olmazlar, kırmızı çizgilerden bahsediliyor. Bizim kırmızı çizgimiz evrensel hukuk kurullarıdır. Keyfi bir Anayasa hazırlığı yapılmayacağına göre bir ölçü koymak gerek. Bu ölçü de en gelişmiş ülkelerdeki evrensel hukuk kurallarıdır. Bir ölçüde anlaşmak gerek önce. Aykırı olsun diye söylüyorum. 'Hammurabi Kanunları'nı esas alıyorum' da diyebilirler. Neyi tartışacağız, hangi çerçevede tartışacağız, bu noktada ölçümüzü koymalıyız. AB kriterleri mi, gelişmiş ülke anayasaları mı?"
Yeni anayasa çalışmasının en az bir yıllık süreyi öngördüğüne dikkat çeken Tan, "Meclis bu tartışmaları mı bekleyecek? Anayasa değişikliğini beklemeden, düşünce ve ifade özgürlüğünün önündeki engeller başta olmak üzere yoldaki dikenleri, tuzakları temizleyebiliriz. Anayasa bitene kadar yan gelip yatarsak bir şey yapamayız. Dikenleri temizlersek siyasi ortamın yumuşamasını sağlar, daha da sağlıklı bir ortamda Anayasa yapmış oluruz" dedi. Tan, komisyonun şeffaf olmasının da önemine dikkat çekerek, tutanakların yayınlanmasını ya da ayrıntılı açıklamalar yapılmasını önerdi.
Her şey konuşabilmeli
Adalet Bakanlığı'nın hazırladığı AB üyesi ülkelerin çalışmalarını içeren bir kitabı incelediğini, toplantı öncesi de ileri demokrasinin yerleştiği ülkelerin anayasaları, bölgesel yönetimlerle ilgili envanterleri değerlendirdiklerini söyleyen Tan, vatandaşlık tanımından anadilde eğitime, özerklik, federasyondan valilerin halk tarafından seçilmesine kadar pek çok modelin de tartışılabileceğini söyledi.
Erdoğan'ın vaadi
Türk Başbakan Erdoğan, AKP'nin Kızılcahamam Kampı'ndaki açılış konuşmasında, Meclis'in 91 yıllık birikimiyle yeni bir anayasa yapacak kudrette olduğunu belirterek "Yeter ki yüz yüze konuşalım, yeter ki birbirimize ses geçirmez ideolojik duvarların ardından seslenmeyelim" dedi. Erdoğan, yeni anayasa çalışmalarıyla ilgili, "Sadece Türkiye'ye ayak bağı olan eski statükoyu değiştirmek yetmez. Yeni perspektifimizin yeni bir statüko inşa etmek olmadığını da işin başında ilan ediyoruz" şeklinde konuştu.
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, CHP’nin kırmızı çizgilerinin, Anayasa’nın değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen ilk üç maddesi olduğunu söyledi. Milletvekili dokunulmazlıkların sınırlandırılması, YÖK’ün kaldırılması ve 12 Eylül referandumunda kabul edilen maddelerin de komisyonda yeniden tartışmaya açılmasını istiyor. MHP de, Anayasanın ilk üç maddesine değiştirilmesine karşı. MHP bu maddelerin masaya getirilme halinde komisyon çalışmalarına katılmamayı da planlıyor. MHP’nin kırmızı çizgileri arasında, cumhuriyetin temel nitelikleri, vatandaşlık tanımı, tek millet tek devlet esasına dayanan üniter yapının bozulması, anadilde eğitime izin verilmesi, federasyonu çağrıştıracak şekilde değişiklik yapılması, başkanlık sistemi gibi öneriler bulunuyor.
HABER MERKEZİ