Ani bebek ölümü sendromu hiçbir sağlık sorunu olmayan bir bebeğin nedeni açıklanamayan ölümü olarak tanımlanıyor.
Gelişmiş ülkelerde bu sendrom erken ve düşük doğuma bağlı hastalıklar ve doğumsal anomalilerden sonra 1-12 ay arası (en çok da 1-5 ay arası) bebeklerde en sık ölüm nedenidir. Bunların yüzde 60’ı erkektir. Almanya’da yılda yaklaşık 250 vaka yaşanıyor.
Ölümün sebebine yönelik bir çok teori bulunmaktadır: Beyindeki nefes alışverişinden sorumlu merkezin tam gelişmiş olmayışı, beyin damarlarındaki kan dolaşımında bozukluklar vb. Büyük ihtimal ölüm birçok dış ve iç etkenin birleşiminden kaynaklı olarak gerçekleşmektedir.
Anneye ait risk faktörleri: Gebelikte sigara içme, alkol veya madde bağımlılığı, düşük sosyoekonomik düzey, anne sütü almayan bebekler, çok genç anne (20 yaş altında), gebelikler arası sürenin kısa oluşu, takipsiz gebelikler ve doğum sayısının artması.
Bebeğe ait risk faktörleri: Erken doğum, düşük doğum ağırlığı, karın/yüzüstü uyku pozisyonu (vakaların yüzde 80 bu pozisyonda yaşanmaktadır), döşeğin yumuşak olması, yastık kullanımı, yakın zamanda geçirilmiş ateşli hastalık öyküsü, sigaraya maruz kalma, anne-baba ile aynı yatakta yatma, bebeğin yattığı odanın aşırı sıcaklığı, bebeğin çok giydirilmesi, anne sütü ile yetersiz beslenme.
Bahsettiğim risk faktörlerinin bir kısmı değiştirilemezken (örneğin erkek cinsiyet, sosyoekonomik düzey vb.) büyük bir bölümünü önlemek mümkündür.
Ani bebek ölümünü önlemek için alınması gereken önlemler:
1. Bebekler sırtüstü yatırılmalıdır. Yan yatma pozisyonu bile risklidir. Çünkü bu pozisyondan yüzüstüne dönüş kolaydır.
2. Bebekler sert yatakta yatırılmalıdır. Yastığa ve yorgana gerek yoktur. En uygunu bebeklerin uyku tulumunda yatırılmasıdır. Çocukların yüzü de örtülmemelidir. Yine kumaştan yapılmış oyuncaklar da yataktan uzak tutulmalıdır. Karyola parmaklıklarını kapatmak için kulanılan kumaştan da vazgeçilmelidir.
3. Bebeklerin ayrı yatağı bulunması gerekir. Anne-baba ile aynı yatakta yatmaması önemlidir.
4. Evde (özellikle de anne) sigara içilmemelidir.
5. Yatak odasında aşırı sıcağın engellenmesi gerekir. 18 derece en uygun ortamdır.
6. Aşırı erken doğan bebeklere hastahaneden eve gidince kalp atışlarını ve nefes alışverişini takip eden monitör verilmektedir.