ABD yine bir okul katliamının şokunu yaşıyor. Evde annesini sonra ise bir ilkokulu basarak 20’si çocuk 26 kişiyi öldüren bir saldırgan olay yerinde intihar etti. Saldırganla birlikte 28 kişinin hayatını yitirdiği olay önceki gün ABD’nin en zengin eyaletlerinden Connecticut’un Newtown kentinde meydana geldi. Polis yetkilileri, ABD tarihinin ikinci büyük toplu katliamını düzenleyen silahlı kişinin kimliğini 20 yaşındaki Adam Lanza olarak açıkladı. Saldırganın, önce birlikte yaşadığı annesi 54 yaşındaki Nancy Lanza’yı öldürdüğü, daha sonra da annesinin ana sınıfı öğretmenliği yaptığı Sandy Hook ilköğretim okuluna maskeli biçimde giderek, yarı otomatik silahlarla saldırı düzenlediği bildirildi. Adam Lanza’nın üzerinden çıkan Glock ve Sig Sauer marka 2 tabanca ile aracında bulunan makinalı tüfeğin öldürdüğü annesinin üzerine kayıtlı olduğu açıklandı. Lanza’nın ağabeyinin kimliğini taşıdığı ortaya çıktı. Otopsi raporuna göre; ölenlerin 20’si yaşları 6 ila 7 arasında olan birinci sınıf öğrencileri. En küçükleri geçtiğimiz ay 6 yaşına basmış. Her çocukta çok sayıda kurşun izine rastladığı belirtiliyor.


Öğrencilerine siper oldular
Saldırganın öldürdüğü 6 yetişkinin arasında okul müdürü, öğretmenler ve okulun psikoloğu var ve hepsi kadın. Öğretmen Victoria Soto’nun, öğrencilerini kurtarmak için kendini kurşunlara siper ettiği öğrenildi. Okul müdürü Dawn Hochsprung ve rehber öğretmeni Mary Sherlach da katile engel olmak isterken hayatını kaybetti. Müzik öğretmeni Maryrose Kristopik o anları şöyle anlattı: “Silah seslerini duyunca 15 öğrencimi tuvalete kilitleyip arkasına dolap çektim. Kapıyı yumruklayan Lanza ‘Aç’ diye bağırıyordu.”
ABD şok ve yasta
Katliam ülke çapında büyük tepki ve üzüntüye yol açtı. Yasın sembolü olarak bayraklar yarıya indirildi. Basılan okulun çevresi ise ziyaretçiler tarafından çiçeklerle donatıldı. Katliamın şokunu yaşayan Newtown’da insanlar kilisede biraraya geliyor ve dua ediyor.

Basın katilin hikayesine yöneldi
Adam Lanza’nın neden annesini öldürdüğü ve daha sonra onun çalıştığı okula giderek saldırı düzenlediği henüz bilinmezken, ABD silah endüstrisinin yönetim üzerindeki gücü ile toplumsal şiddetteki artışın sebeplerini tartışmak yerine bir kez daha katilinin hikayesine yöneldi. Basında bütün hikaye bir ‘akıl hastasının’ katliamına dönüştürüldü. Haberlere göre; Olayın başında yanlış biçimde saldırganın kendisi olarak duyurulan ağabeyi 24 yaşındaki Ryan Lanza, sorgusunda polise kardeşinin bazı kişilik bozuklukları olabileceğini söyledi.

Herkes gerekçe arıyor
Basına konuşan komşuları ile tanıdıkları da annesi ve babası 4 yıl önce boşanan Adam Lanza’nın neden böyle bir katliam yaptığını kendilerince bulmaya çalışıyor ve “İçine kapanıktı, sessizdi” ve “sosyal ilişki kurma zorluğu içeren otizmin bir türü olan Asperger sendromuydu” diyor.
Ancak bu iddiaların hiç biri kanıtlanmış değil. Los Angeles’taki California Üniversitesi’nden klinik psikolog Elizabeth Laugeson, otistik kişilerde öfke patlamaları gibi saldırgan davranışların normal insanlara oranla daha sık görüldüğünü, ancak Asperger sendromunun hiçbir şekilde planlı ve kasıtlı bir katliam ile ilişkilendirilemeyeceğini vurguladı.
Hala Lanza’nın okulda ne aradığı ve neden önce annesini öldürüp, sona katliam yaparak intihar ettiği bilinmiyor. Polisin incelemelerinin bir kaç gün daha süreceği açıklandı.

Asıl mesele gözden kaçırılıyor
Ülkede buna benzer saldırılar daha önce de yaşanmıştı. ABD’deki en ölümcül okul baskını 2007’de gerçekleşmiş ve bir öğrencinin Virginia Politeknik Üniversitesi’ndeki silahlı saldırısında 32 kişi hayatını kaybetmişti. Bu yıl içinde Temmuz ayında ‘Batman’ filminin gösterimini basan silahlı saldırgan 12 kişiyi öldürmüş, 58 kişiyi de yaralamıştı. Ağustos ayında Wisconsin’de bir Sih tapınağına düzenlenen baskında da 6 kişi hayatını kaybetmişti. Basın bu olayların ardından da benzer bir tavır göstererek, silahlanma ve şiddet kültüründen ziyade, katliamları gerçekleştiren kişilerin bireysel sorunlarını öne çıkarmıştı. Katliamların önemli bir kısmının okullarda yapılması ise, Amerikan medyasının ‘kişilik problemleri yaşayan gençler’ tezi üzerinden olaya yaklaşmasını kolaylaştırıyor.

Yılda 30 bin kişi ölüyor
Ancak uzmanlar, her yıl 30 bin kişinin ateşli silah kurbanı olduğu ABD’de, bireysel silahlanmaya ‘dur’ denilmek yerine, katillerin psikolojilerinin tartışılmasına karşı çıkıyor. Uzmanlar silah satışlarının kontrol altına alınmasını talep ediyor. Ancak silah tüccarlarının ekonomik gücünü kullanarak yönetim üzerinde baskı oluşturması buna izin vermiyor. ABD’de silah üreticileri piyasaya her yıl 3 milyondan fazla yeni silah sürüyor. 16 binden fazla kişinin istihdam edildiği silah endüstrisinin yıllık cirosu ise 2,5 milyar Doları aşıyor. En son 2004 yılında federal hükümet tarafından yapılan bir araştırmaya göre ise, ülke genelinde 283 milyon silah bulunuyordu. ABD’nin önde gelen silah lobilerinden National Rifle Association (NRA), bireysel silahlanmaya sınırlama getirilmesine yönelik taleplere, “Silahlar değil, insanlar öldürüyor” yanıtı veriyor.  

Katliamların arka planı gizleniyor
Amerikan medeniyeti alanında çalışmaları dikkat çeken Fransız Profesör Pierre Guerlain’e göre ise her ne kadar psikolojik etmenler meselenin bir yönü olsa da, bu esasen daha çok katliamların sosyal ve politik yönlerini gizlemeye yarıyor. Guerlain, “Böylesi katliamların olması için, öncelikle sorunlu bir psikolojiyle ona uygun sosyal ve politik bir ortam gerekiyor. Ateşli silahları almak oldukça kolay. Medyada, video oyunları, televizyon dizileri ve de filmlerde bir hayli cinayet ya da katil modeli bulmak da mümkün” diyor.

Şiddet kültürü para basıyor
Video oyunları piyasası üzerine çalışan Newzoo şirketi verilerine göre, 2010 yılı itibariyle ABD’de satışa sunulan video ve bilgisayar oyunlarının piyasadaki payı ise tamı tamına 24 milyar Dolardı. 10 milyar Doları aşan cirosuyla Amerikan sineması da özellikle şiddet içerikli yapımlarıyla dikkat çekiyor. Tüm bu veriler de bireysel silahlanmanın sadece silah endüstrisinin çıkarları ile bağlantılı olmadığı ve diğer sektörleri ayakta tutmak için de gerekli olduğu gerçeğini ortaya koyuyor.

Obama ağlamakla yetindi
Son olay sonrası Beyaz Saray’da basın toplantısı yapan ABD Başkanı Barack Obama zaman zaman gözyaşlarını tutamadı ve konuşamadı. Obama, ABD’nin bu tür trajedilerle çok uzun süredir karşı karşıya olduğunu hatırlatarak, bu trajedilerin son bulması için siyasete bakılmaksızın artık anlamlı adımların atılması gerektiğini söyledi ancak bunun ne olacağını açıklamadı. Obama dün ise gittiği Newtown’da acılı aileleri ziyaret ederek, teselli etti!

WASHİNGTON