Seçmen mesajını verdi
Son yıllarda ekonomik krizle birlikte Avrupa ülkelerinde artan işsizlik ve kemer sıkma politikalarının yarattığı maddi kayıplar Avrupa Birliği'nin faydasının halk tarafından tartışılır hale getirdi. AB vatandaşı seçmenler, AP seçimlerinde sandığa gitmeyerek ya da oy vermeyerek sistem partilerini cezalandırırken, tercihleriyle birlik ve göçmen karşıtı partilerin yükselişe geçmesine neden oldu. Şimdi siyasi partiler ile hükümetler "nerede yanlış yaptık?" sorusuna yanıt aramak ve sandıktan çıkan mesajı iyi analiz etmek durumunda. Bir tarafta seçimlerden alınması gereken dersin Avrupa'nın reforma gitmesi ve bunun da bazı yetkileri AB'den ulus devletlere geri verilmesi olduğunda ısrar edenler var. Diğer yanda ise nihai yolu "Daha da yakın bir birlik" olarak görüp AB üyeleri arasında daha derin bir entegrasyondan yana olanlar. Ancak kesin olan tek bir şey var o da Avrupa'da halk, bir an önce ekonominin büyümesini, yeni istihdam olanakları sağlanmasını istiyor.
Hıristiyan Demokratlar çoğunluk
AP’nin seçim bloğunda yer alan bilgilere göre, seçimin sonuçları şöyle:
* Kesin olmayan sonuçlara göre, Hıristiyan Demokratlar'dan oluşan Avrupa Halk Partisi oyların yüzde 28,23’üyle 751 üyeli parlamentoda 212 koltuk aldı. Bu grup, mevcut parlamentoda 274 koltuğa sahipti. Sonuç, grubun 62 sandalye kaybettiğini gösteriyor. Ancak yine de merkez sağ Avrupa Halk Partisi'nin parlamentoda en büyük grup olması bekleniyor.
* Sosyalist ve Demokratlar İlerlemeci İttifak Grubu oyların yüzde 24,9’uyla 187 koltuk aldı. Grup, mevcut parlamentoda 196 koltuğa sahipti.
* Avrupa Liberaller ve Demokratlar İttifakı oyların yüzde 9,59’uyla 72 koltuk aldı. İttifak, mevcut parlamentoda 83 koltuğa sahipti.
* Yeşiller oyların yüzde 7,32’siyle 55 koltuk aldı. Grup, mevcut parlamentoda 57 koltuğa sahipti.
* Avrupalı Muhafazakarlar ve Reformistler oyların yüzde 5,99’uyla 45 koltuk aldı. Grup mevcut parlamentoda 57 koltuğa sahipti.
* Avrupa Birleşik Solu/ İskandinav Yeşil Solu oyların yüzde 5,73’üyle 43 koltuk aldı. Bu grup mevcut parlamentoda 35 koltuğa sahipti.
* Hiçbir grubun üyesi olmayan Avrupa Parlamentosu milletvekilleri oyların yüzde 5,19’uyla 39 koltuk aldı. 2009’da 33 koltuktan, 2014'te 39 koltuğa yükselişiyle ırkçı politikalar izleyen bloğun gücünü arttıracağı belirtiliyor.
* Avrupa Özgürlük ve Demokrasi Grubu oyların yüzde 4,66’sıyla 35 koltuk aldı. İngiliz UKIP gibi Avrupa karşıtı partilerin yanı sıra bazı aşırı sağ isimleri de barındıran grubun mevcut parlamentoda 31 üyesi vardı.
* Herhangi bir siyasi gruba dahil olmayan yeni seçilmiş üyeler ise oyların yüzde 9,39’uyla 63 koltuk aldı. Şu aşamada "diğerleri" olarak adlandırılan bu gruptan da aşırı sağa kayma olabileceği belirtiliyor.
Fransa'da Ulusal Cephe birinci
Almanya ile birlikte AB'nin mimarlarından Fransa'da Marine Le Pen liderliğindeki aşırı sağcı Ulusal Cephe (FN) yüzde 25,4'lik oyla birinci gelirken, Hollande'ın partisi iktidardaki Sosyalistlerin oy oranı ise yüzde 14’e (2009: 16,5) düştü. Sosyalist Parti, yüzde 21 oy alan Halk Hareketi Birliği'ni takip ederek ancak üçüncü olabildi. Ulusal Cephe lideri Marine Le Pen, Cumhurbaşkanı François Hollande'ın bu sonuçların ardından meclisi lağvederek erken seçimlere gitmesini istedi. Seçim zaferinin kesinleşmesinin ardından basına açıklama yapan Le Pen, "Fransız seçmenin iradesini güçlü bir şekilde sandığı yansıtmasının ardından Cumhurbaşkanı Hollande başka ne yapabilir" diye sordu. Le Pen'in partisinin AP'ye 24 parlamenter göndermesi bekleniyor.
'Siyasi deprem' yaşandı
Fransa Başbakanı Manuel Valls ise seçim sonuçlarının partisi için ''deprem'' niteliği taşıdığını belirterek, seçim mağlubiyetini kabul etti. Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande da "seçim sonuçlarından dersler alınması gerektiğini" söyledi. Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier ise Fransa'da FN'in zaferinin tüm kıtaya "şiddetli" sinyaller gönderdiğini söyledi.
İngiltere'de UKIP önde
Londra ve Kuzey İrlanda dışında şimdiye kadar açıklanan sonuçlara göre, Nigel Farage'ın lideri olduğu UKIP oyların yüzde 28'ini, Başbakan David Cameron'ın lideri olduğu Muhafazakar Parti oyların yüzde 24'ünü, Ed Miliband'in genel başkanı olduğu İşçi Partisi yüzde 24'ünü, Yeşiller Partisi yüzde 7'sini, Başbakan Yardımcısı Nick Clegg'in genel başkanı olduğu Liberal Demokrat Parti ise yüzde 6'sını aldı. Şimdiye kadar açıklanan 62 AP üyesi koltuğundan 23'ünü UKIP, 17'sini Muhafazakar Parti, 16'sını İşçi Partisi, 1'ini Liberal Demokrat Parti, 5'ini ise diğer siyasi partiler kazandı. Mevcut seçim sonuçlarına göre, Muhafazakarların ve Liberal Demokratların AP'de koltuk kaybetmesi dikkati çekiyor. Seçim sonuçlarını değerlendiren İngiltere Başbakanı David Cameron, halkın Avrupa Birliği konusunda "hayal kırıklığı" hissettiğini söyledi ve "Sandıktan çıkan mesajı aldık" dedi.
Merkel oy kaybetti
Almanya'da da ilk sonuçlara göre Başbakan Angela Merkel'in partisi, AP'deki 42 sandalyesinden yedisini kaybetti. Almanya'da birinci, Merkel’in koalisyon ortağı Sosyal Demokrat Parti (SPD) oldu. SPD oy oranını 6,8 puan artırıp yüzde 27,6’ya, milletvekili sayısını da 23’ten 27’ye yükseltti. Merkel'in koalisyon ortağı SPD Federal Meclis Grubu Başkanı Thomas Oppermann, partisinin seçimlerde oy oranını yaklaşık 6,5 puan artırmasını 'harika bir sonuç' olarak nitelendirdi. SPD'nin seçimlerde bugüne kadarki en yüksek büyümeyi sağladığını vurgulayan Oppermann, bu başarının Avrupalı sosyal demokratların AB Komisyonu Başkanlığı adayı olan Martin Schulz'un başkan olması için iyi bir fırsat doğurduğunu belirtti. Kesin olmayan sonuçlara göre aşırı sağcı NPD ilk kez milletvekili çıkarma hakkı elde etti. Seçimlere ilk kez katılan Euro karşıtı AfD partisi ise yüzde 7’lik oy oranına ulaşarak 7 milletvekili çıkardı. Hayvanları Koruma Partisi ve Korsanlar Partisi de ilk sonuçlara göre AP’ye birer milletvekili gönderecek.
Danimarka'da aşırı sağ yükselişte
Danimarka’da da aşırı sağcı Danimarka Halk Partisi (Dansk Folkeparti), yüzde yüzde 26,6'lık oy oranıyla en çok oyu alan parti oldu. Buna göre, parti, AP'de Başbakan Helle Thorning-Schmidt’in partisi Sosyal Demokratlar ile eşit sayıda sandalyeye sahip olabilecek. İkinci sırada yer alan koalisyondaki Sosyal Demokrat Parti (S) yüzde 19,1, üçüncü sıradaki liberal parti Venstre (V) ise yüzde 16,7 oy aldı. Bu sonuçlara göre DF 4, Sosyal Demokrat Parti 3, Venstre 2 sandalye kazanırken, Radikale Venstre, SF, Muhafazakar Parti ve AB'ye karşı halk hareketi birer parlamenter çıkardı.
Finlandiya'da Ulusal Koalisyon
Finlandiya da aşırı sağın yükselişte olduğu ülkelerden biri. Avrupa Parlamentosu seçimlerinde ilk tahminlere göre, AB ve yabancı karşıtı Gerçek Finler Partisi, oyların yüzde 12,8’ini aldı. Böylece parti, Parlamento’da iki sandalyeye sahip olabilecek. Ülkede en çok oy alan parti ise yüzde 22,7’lik oy oranıyla Ulusal Koalisyon Partisi oldu. Parti, 2009’da yüzde 23,2 oranında oy almıştı.
Avusturya Halk Partisi kazandı
Avusturya'da yapılan Avrupa Parlamentosu seçimlerinde en fazla oyu yüzde 27,3 ile koalisyon ortağı Avusturya Halk Partisi (ÖVP) aldı. Resmi olmayan sonuçlara göre hükümetin büyük ortağı Avusturya Sosyal Demokrat Partisi (SPÖ) yüzde 24,2 ile ikinci oldu. Aşırı sağcı Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ) 20,5 ile üçüncü sırada yer alırken Yeşiller (Grüne) 13,9 ve Liberal Forum (NEOS) 7,6 oranında oy aldı. Bu sonuçlara ÖVP 5, SPÖ 5, FPÖ 4, Yeşiller 3, NEOS bir parlamenteri Brüksel'e gönderecek. Seçim sonuçları, geçen seçime göre ÖVP'nin oylarının düştüğünü, aşırı sağcı parti FPÖ'nün oylarının ise iki puan arttığını gösteriyor. Yeşiller ise 2 olan parlamenter sayısını 3'e çıkardı.
Macaristan'da koalisyon kazandı
Macaristan'da en fazla oyu yüzde 51.5 ile hükümet koalisyonu Fidesz-KDNP aldı ve 12 milletvekili çıkardı. Aşırı sağcı Jobbik Partisi yüzde 14.7 ile 3, ana muhalefet olan Macar Sosyalist Partisi ise yüzde 11 oy alarak ile 2 milletvekili çıkarmayı başardı.
Hollanda'da CDA galip
Hollanda’da AP seçimlerinin galibi muhalefetteki Hıristiyan Demokratlar Birliği (CDA) oldu. CDA’nın sol liberal Demokratlar 66 (D66) partisinden daha az oy almasına rağmen AP’ye 5 üye gönderme hakkı kazandığı bildirildi. Resmi olmayan seçim sonucuna göre yüzde 15,4 oy alan D66 ile yüzde 13,2 oy alan aşırı sağcı Geert Wilders’in lideri olduğu Özgürlük Partisi (PVV) ise dörder milletvekilliği kazandı.
İtalya'da Renzi'nin partisi lider
İtalya'da ise AP seçimlerinde Başbakan Matteo Renzi şaşırtıcı bir şekilde oyların yüzde 40'ını aldı. Kısa bir süre önce göreve gelen merkez sol eğilimli Renzi, "radikal reform" sözü vermişti. Komedyen Beppe Grillo'nun AB karşıtı Beş Yıldız Hareketi ise ikinci olsa da, Renzi'nin partisinin çok gerisinde kaldı. Seçim sonuçları, İtalya'da seçmenlerin reformlara destek verdiğini gösteriyor.
Yeni Flaman İttifakı'nın galibiyeti
Belçika'da ülke nüfusun yüzde 60'ının yaşadığı Flaman kesimin bağımsızlığından yana olan Yeni Flaman İttifakı (N-VA) oyların yüzde 30'unu almayı başardı.
Yunanistan 'sol' dedi
Avrupa'nın genelinde aşırı sağ partiler oylarını yükseltirken, Yunanistan'da sol ittifak SYRIZA yüzde 26.5 ile birinci parti oldu. SYRIZA lideri Aleksis Çipras seçim sonuçlarının halkın zaferi olduğunu belirterek, solun "tarihi" bir zafer kazandığını ve en yakın zamanda seçim yapılması gerektiğini söyledi. Başbakan Antonis Samaras'ın iktidardaki Yeni Demokrasi Partisi yüzde 23.1 aldı. Sandıktan üçüncü parti olarak çıkan aşırı sağcı Altın Şafak, yüzde 9 ile Avrupa Parlamentosu'na 3 temsilci gönderiyor.
Bulgaristan'da muhalefet kazandı
Bulgaristan'dan gelen ilk tahminlere göre ise muhalefetteki GERB, yüzde 28,6’lık oy oranıyla AP seçimlerinin galibi. İktidardaki Sosyalistler ise sadece yüzde 19,8 oranında oy alabildi. Milliyetçi Ataka Partisi ise yüzde 3,6'lık oy oranında kaldı.
751 vekil, seçim sonuçlarının kesinleşmesinin ardından merkezi Strasbourg’da bulunan Avrupa Parlamentosu’nda beş yıl için görev yapacak.
HABER MERKEZİ