Moskova'da dün bir basın toplantısı düzenleyen Putin, Ukrayna'da "anayasaya aykırı bir şekilde darbe yapıldığını" ve "silah zoruyla yönetime el konduğunu" söyledi. Yanukoviç’in muhalefetin bütün taleplerini yerine getirdiğini ancak 'militanların' Ukrayna'yı kaosa sürüklediğini belirtti. Putin, "milliyetçilerin"Ukrayna'da başkent Kiev'de ve diğer şehirlerde coşkuyla dolaştıklarına dikkat çekti. Rusya lideri, Kiev'in Maidan (Bağımsızlık) Meydanı'nda insanların değişim istediğini ancak yasal olmayan bir değişimin empoze edilemeyeceğini belirterek, "Anayasal araçları kullanmanız gerek” dedi. Putin, Ukrayna'daki mevcut koşulları 'terör ortamı' olarak niteledi; bu koşullar altında yapılacak seçim sonuçlarını tanımayacaklarını söyledi.
'Yanukoviç öldürülecekti'
Öte yandan Putin, Yanukoviç'e siyasi bir geleceği kalmadığını söylediğini vurguladı; ama kendisine "insani" nedenlerle yardım ettiklerini zira ülkesinde kalması halinde öldürüleceğini savundu. Putin, Yanukoviç'in hala ülkenin meşru lideri olduğunu söyledi. Rus lider Yanukoviç'in kalp krizinden öldüğü ile ilgili iddiaları da yalanladı. Rusya, Yanukoviç'in kendilerinden sivilleri korumak amacıyla asker talep ettiğini de açıkladı.
'Müdahale hakkımız saklı'
Ukrayna'nın Rusça konuşan bölgelerindeki Rus ve Ukrayna vatandaşlarını korumak için her türlü yolu kullanma haklarını saklı tuttuklarını söyleyen Rus lider, buna karşın Rus ordusunun Ukrayna'ya girmesine şimdilik gerek olmadığını söyledi. Putin askeri güç kullanmayı "son seçenek" olarak tanımladı, olası bir güç kullanımı kararının yasalar dahilinde olacağını vurguladı.
'Kırım'da askerimiz yok'
Putin, Rus askerlerinin Kırım'ı zorla ele geçirdiği yönündeki suçlamaları da reddetti. Rus askerlerinin Kırım'daki operasyonda görev alıp almadığı yönündeki soruyu yanıtlayan Putin, "Hayır, görev almadılar. Birbirine benzeyen bir sürü üniforma var" dedi. Putin, Kırım'da resmi binaların ele geçirilmesinden ise yerel savunma güçlerinin sorumlu olduğunu söyledi. "Kırım'ın Rusya ile birleştirilmesi konusu gündemimizde değil" diyen Putin, Kırım dahil, bazı bölgelere insanı yardım yapacaklarını duyurdu.
Batı'ya G-8 mesajı
Rusya'nın G-8 Zirvesi'ne ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu belirten Putin, eğer Batılı liderler gelmek istemiyorsa gelmek zorunda olmadıklarını ifade etti. G-7 grubu üyeleri Haziran ayında Soçi'de düzenlenmesi planlanan G-8 Zirvesi hazırlıklarını askıya aldıklarını bildirmişti.
'Yaptırım yapan zarar görür'
Putin, Rusya'ya karşı alınacak olası yaptırım kararlarının da bu kararı alan ülkelerin ekonomisini olumsuz etkileyeceğini söyledi. Putin, "Rusya'ya yönelik tüm tehditler ters etkili ve zararlıdır" dedi.
'Doları kullanmayız'
Putin'in açıklaması, ekonomi danışmanı Sergey Glazyev'in ABD'ye yönelik Dolar tehdidinin ardından geldi. Glazyev, yaptırım kararı çıkması halinde Rusya'nın uluslararası ticari işlemleri Dolar'la yapmaya son verebileceğini söyledi. Glazyev, Rusya'nın doğu ve güneydeki ortaklarıyla ticari ve ekonomik ilişkilerini kullanarak kendi ödeme sistemini yaratabileceğini söyledi. Glazyev'in bu uyarısı Şanghay İşbirliği Örgütü'ne bir atıf olarak değerlendiriliyor. Rusya'nın da parçası olduğu örgüt daha önce uluslararası ticari işlemlerde Dolar yerine altın ya da oluşturulacak ayrı bir para birimi kullanmayı gündeme getirmişti.
AB'ye de 'gazı keseriz' uyarısı
Glazyev benzer bir uyarıyı AB'ye de yaptı. Birliğin yaptırım kararı almasının Avrupa adına bir "felaket" olacağını söyledi. Rusya'nın gaz akışını durdurabileceği uyarısında bulundu.
Doğalgaz indirimine son
Ayrıca Rusya'da devlet tarafından kontrol edilen doğalgaz firması Gazprom, Ukrayna'ya doğalgaz satışında uyguladığı indirimi iptal edeceğini duyurdu. Gazprom Başkanı Aleksey Miller, gerekçe olarak Ukrayna’nın Rusya'ya 1,5 milyar Dolar doğalgaz borcu olmasını gösterdi.
Kırım'da silah sesleri
Kırım'dan, ilk kez silah sesi geldi. Putin'in açıklamasından hemen önce Kırım'da Ukraynalı silahsız askerler marşlarla Belbek'teki Rus hava üssüne doğru yürüdü. Rus askerler "yaklaşmayın" diyerek havaya uyarı ateşi açtı. Ruslar daha sonra mevzilenip namlularını Ukraynalılara çevirdi ama ciddi bir olay yaşanmadı. Ukrayna askerleri daha sonra bir kilometre uzaklıktaki üslerine döndü.
Rus gemileri Boğaz'dan geçti
Kırım krizi tırmanırken Akdeniz’de konuşlandırılan iki Rus savaş gemisi dün sabah İstanbul Boğazı'ndan geçerek Karadeniz’e geri döndü. Rusya, Suriye'deki iç savaş nedeniyle Akdeniz'de görevlendirdiği iki gemiyi Kırım'daki gelişmelerin ardından Karadeniz'e çağırmıştı.
Ukrayna gemisi de Karadeniz'de
Ukrayna donanmasına ait "Hetman Sahaidachny" adlı savaş gemisi de dün sabah Çanakkale ve İstanbul Boğazı'ndan Karadeniz'e geçti.
Referandum öne alınabilir
Öte yandan Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin Başbakanı Sergey Aksenov, dün basın toplantısı yaparak, 30 Mart'ta yapılması planlanan referandumun daha öne alınabileceğini söyledi.
Tatbikatı sonlandırdı
Rus ordusunun Ukrayna sınırında geçen 26 Şubat'ta başlattığı tatbikatlar planlandığı gibi Pazartesi günü sona erdi. Rusya Devlet Başkanı Putin "başkomutan" sıfatıyla tatbikatın son gününe bizzat katıldı ve askeri birliklere kalıcı üslerine dönmeleri emrini verdi. Birliklerin 7 Mart'a kadar kışlalarına dönmeleri gerekiyor. Ukrayna krizinin ortasında yaklaşık 150 bin askerle başlatılan tatbikat Batılı ülkeler tarafından Rusya'nın güç gösterisi olarak algılanmıştı.
Amaç Kiev'i masaya oturtmak
Putin'in askerlere "üslerinize dönün" emri vermesi Batı basınında ilk haber olarak yer aldı. Uzmanlar, Putin'in Ukrayna'da bir savaştan yana olmadığını, Kırım'daki manevrasıyla Kiev'i uzlaşı masasına oturtmayı hedeflediğini ileri sürüyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Kiev'deki tarafların bir masa etrafında oturarak uzlaşmasını istemiş, AB gözetiminde yapılan anlaşmanın hayata geçirilmesi gerektiğini söylemişti.
Yatsenyuk siyasi çözümden yana
Moskova'nın tanımadığı Ukrayna geçici Başbakanı Arseniy Yatsenyuk da Kırım konusundaki gerginliğe siyasi ve diplomatik bir çözüm bulunmasından yana olduğu açıkladı ve "Olası bir çatışma tüm Avrupa'da askeri, siyasi ve ekonomik istikrarın temellerini de tehlikeye atacaktır" dedi.
NATO ve Rusya buluşuyor
Öte yandan 28 NATO ülkesi dün Brüksel'de bir araya gelerek Ukrayna'daki krizi ele aldı. Rusya, NATO Genel Sekreteri Rasmussen'in teklifini kabul etti, taraflar bugün Brüksel'de bir araya gelecek. Kent yarın da AB özel zirvesine ev sahipliği yapacak
ABD askeri ilişkileri askıya aldı
ABD ise Rusya'ya karşı tepkilerini daha da sertleştirdi. ABD, Rusya ile askeri ilişkilerin yanı sıra ticari ve yatırım görüşmelerini de askıya aldı. Pentagon, askeri işbirliğinin durdurulmasından tatbikatlar, ikili toplantılar, liman ziyaretleri ve askeri planlama konferanslarının etkileneceğini açıkladı.
Kerry Kiev'e gitti
Gelişmeler üzerine Dışişleri Bakanı John Kerry ise dün yeniden Kiev'e gitti. Ukrayna'daki yeni hükümetle görüşen Kerry, Maidan’da AB yanlısı göstericilerle görüştü. Kerry’nin başında bulunduğu ABD Dışişleri Bakanlığı, Rusya'ya yaptırımların daha da genişletilmesi seçeneğini araştırıyor. Rus zenginlerin mal varlıklarının dondurulması ve vize kısıtlamaları bu seçenekler arasında. Ayrıca Washington'daki Rus finans kurumları da hedeflerden olabilir.
MOSKOVA