Avrupa barış için neden çağrı yapmaz?

Forum Haberleri —

14 Haziran 2022 Salı - 09:30

Ukrayna savaşında topçu atışı

Ukrayna savaşında topçu atışı

  •  “Demokrasi” kavramı, siyasi içeriğinin çoğundan yoksun bırakılmış ve ABD’nin küresel çıkarlarına faydalı olan hükümet değişikliklerini teşvik etmek amacıyla silahlandırılmıştır.
  • Enformasyon savaşı her zaman, onu destekleyenlerin askeri eylemlerini haklı çıkarmak amacıyla düzenlenen seçici gerçekler, yarı gerçekler ve bariz yalanların (sahte bayrak olarak adlandırılır) bir karışımına dayanır.

BOAVENTURA DE SOUSA SANTOS* 
Çeviren: MESTAN DİLBİLMEZ


Kuzey Atlantik medyası, eşi benzeri görülmemiş bir enformasyon savaşına bulaşmış durumda. Bu savaş gerçeklerle duyguların ve algıların manipülasyonu, tahminlerle tartışılmaz gerçekler arasındaki ayrımın insafsız bir erozyonuyla karakterize edilir. Amerika Birleşik Devletleri’nde bu tür bir enformasyon savaşını ilk elden Vietnam’a karşı savaşın son yıllarında ve Irak’a karşı savaşın başlangıcında gördüm -her ikisi de sayısız savaş suçuna yol açan siyasi aldatmacalar tarafından yönlendirilen savaşlar.

Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşı etrafında çıkan haberlerin yönlendirilmesi, kamuoyunun hem Ukrayna hem de bölge için kalıcı bir barış aramasını engellemeyi amaçlıyor. Bu enformasyon savaşının amacı, savaşı teşvik etmek isteyenlerin çıkarlarına hizmet etmek için savaşı uzatmaktır. Neyin gerçek, neyin yalan olduğunu nasıl bilebiliriz ve olayları gerekçelendirmekle suçlanmadan açıklamayı nasıl öğrenebiliriz?

Savaşa yol açan nedenler
Düşmanlarınızı şeytanlaştırmak için önce onları insanlıktan çıkarmanız gerekir. Onlar suç işlemiş ve tahrik olmaksızın hareket etmiş olarak tanımlanmalıdırlar. Ukrayna’nın yasadışı işgalini koşulsuz olarak kınadım ama yine de bu noktaya nasıl geldiğimizle ilgileniyorum. Stephen Cohen’in 2019 kitabı War With Russia? [Rusya’yla Savaş mı?] Sovyetler Birliği’nin sona ermesinden bu yana Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya arasındaki ilişkilerin ve bu ilişkilerin 2013’ten bu yana Ukrayna’yla ilgili dinamiklerinin kapsamlı bir çözümlemesini sunuyor. Cohen, Ukrayna’daki çatışmayı bir “vekalet savaşı” olarak görüyor ama “çok fazla ABD’li ve Rus eğitmeni, halkla ilişkiler uzmanını ve muhtemelen savaşçıları” içeren bir savaş. Bize Gürcistan’daki (2008) ve Suriye’deki (2011) savaşı hatırlatıyor. Cohen, 2019 tarihli kitabında, ABD ile Rusya arasında “doğrudan bir çatışma riski” “Ukrayna’da büyümeye devam ediyor” diye yazmıştı.

Demokrasiler ve Otokrasiler
Amerika Birleşik Devletleri hükümeti dünyanın demokrasiler ve otokrasiler olarak ikiye ayrıldığını düşünüyor. Washington tarafından kendisine düşman olarak görülen hükümetler otokrasi olarak tanımlanmaktadır. Örneğin, Aralık 2021’de gerçekleşen Demokrasi Zirvesi için ABD, yakın zamanda seçim sürecinden geçmiş olmasına rağmen Bolivya’yı davet etmedi; bu arada ABD, Pakistan, Filipinler ve Ukrayna’yı davet etti, ama ABD hükümeti bu devletler hakkında şüpheleri olduğunu söylese de (Ukrayna örneğinde, sadece birkaç ay önce, Pandora Belgeleri, Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy dahil, Ukrayna seçkinlerinin arasındaki yolsuzluğun derinliğini ortaya çıkardı). Ukrayna, Rus “otokrasisi”ne karşı “demokrasi” mücadelesini temsil ettiği için Zelenskiy zirveye davet edildi. “Demokrasi” kavramı, siyasi içeriğinin çoğundan yoksun bırakılmış ve ABD’nin küresel çıkarlarına faydalı olan hükümet değişikliklerini teşvik etmek amacıyla silahlandırılmıştır.

Gerçek ve yapay tehditler
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna’yı yasadışı işgalini meşrulaştırmak için kullandığı Ukrayna’daki Nazizm tehdidine ilişkin abartılı iddiaları doğru olmasa da, aşırı sağ paramiliter unsurlar ve onların, Ukrayna’da yaygınlaşan, yabancı savaşçıları silah altına almaları incelemeye değer. Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri’nin demokrasi odaklı Ukrayna güçlerini silahlandırması ve finanse etmesi, bu yardım Ukrayna’daki bilinen aşırı sağcı milislere yönelik olmasa bile, yine de kan kaybetmesi düşünülemez değildir. Aşırı sağcı aşırılıkçıların tutunma noktası elde etme riski var ve bu sadece Ukrayna’yla sınırlı değil. ABD’nin eski başkanı Jimmy Carter’ın ulusal güvenlik danışmanı Zbigniew Brzeziński, daha önce Le Nouvel Observateur olarak bilinen L’Obs ile 1998’de yaptığı bir röportajda, ABD’nin 1979’da, Sovyetler Birliği’ne “kendi Vietnam Savaşı’nı” verme umuduyla, SSCB’nin Afganistan’ı işgal etme “olasılığını bilerek artırdığını” söyledi. Benzer şekilde, Şubat 2022’de eski ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, MSNBC’ye ABD’nin Afganistan’da Rusya’ya yaptığını, Ukrayna’da Rusya’ya yapacağını umduğunu söyledi.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Avrupa’nın siyasi liderleri arasında alarmı çalıştırması gereken bu savaşın “uzun süre, aylarca, hatta yıllarca sürebileceğini” söyledi. Rusya’nın Vietnam tarzı ikinci bir savaşının sonuçları, hem Ukrayna hem de Avrupa için felaket olabilir. Avrupa’nın bir parçası olan Rusya, Avrupa büyük bir ABD askeri üssü haline gelmedikçe Avrupa için bir tehdit olmayacaktır. Bu nedenle, NATO’nun genişlemesi Avrupa’nın karşı karşıya olduğu gerçek tehdittir.

Üyelik için çifte standart
ABD’nin stratejik seçimleri için sadece bir borazana dönüşen Avrupa Birliği, Ukrayna’nın NATO’ya katılma hakkını evrensel değerlerin (ve Avrupa değerlerinin ama bu nedenle daha az evrensel değil) meşru ifadesi olarak savunuyor. Aynı zamanda ABD, Kasım 2021 tarihli ABD-Ukrayna Stratejik Ortaklık Şartı’nda görüldüğü gibi Ukrayna’yla bütünleşmeyi hızlandırdı. Avrupa liderlerinin, Ukrayna’nın NATO gibi bir askeri antlaşmaya katılma hakkının tanınmasının, ABD tarafından diğer ülkeler için inkâr edildiğinin farkında olup olmadıkları merak ediliyor.

Avrupalı liderler, ABD’nin diğer ülkelerin bu hakkını inkâr ettiğinin farkında olsalar bile, kendilerini içinde buldukları militarist sersemlik durumu göz önüne alındığında, hiçbir fark yaratmayacaktır. Bu nedenle, örneğin, Pasifik Okyanusu’ndaki küçük Solomon Adaları, 2021’de Çin’le bir ön-güvenlik antlaşmasını onayladığında, ABD, Pasifik’teki güvenlik rekabetinin yoğunlaşmasını durdurmak için bölgeye üst düzey güvenlik görevlileri göndererek derhal ve telaşla yanıt verdi.

Hakikat çok geç gelir
Enformasyon savaşı her zaman, onu destekleyenlerin askeri eylemlerini haklı çıkarmak amacıyla düzenlenen seçici gerçekler, yarı gerçekler ve bariz yalanların (sahte bayrak olarak adlandırılır) bir karışımına dayanır. Şuanda hem Rus tarafı hem de ABD/Ukrayna tarafı tarafından bir enformasyon savaşının yürütülmekte olduğundan şüphem yok; dünya çapında bu enformasyonu tüketen insanlara uygulanan sansür düzeyi göz önüne alındığında, Rus tarafında ne olup bittiği hakkında hâlâ daha az şey biliyoruz. Er ya da geç gerçek ortaya çıkacak, trajedi ise kaçınılmaz olarak çok geç olacak olmasıdır. Yeni bir yüzyılın bu sıkıntılı başlangıcında, bir avantajımız var: dünya masumiyetini kaybetti.
Örneğin WikiLeaks Kurucusu Julian Assange, gerçeği bulma sürecine yardım ettiği için ağır bir bedel ödüyor. Kendilerini düşünmekten vazgeçmeyenlere Hannah Arendt’in 1972 tarihli Crises of the Republic [Cumhuriyetin Krizleri] kitabındaki “Siyasette Yalan Söyleme” başlıklı bölümü öneriyorum. Arendt, Pentagon Belgeleri üzerine bu parlak tefekkürüyle, bu savaştan sorumlu ana faillerden biri olan ve aynı zamanda iki başkanın yönetimi altında savunma bakan olarak görev yapan Robert McNamara’nın girişimiyle toplanan, Vietnam Savaşı hakkında (birçok savaş suçu ve birçok yalan dahil) kapsamlı veriler sunuyor. 

Sessizlik
Afrika’da ya da Ortadoğu’da silahlı çatışmalar meydana geldiğinde, çatışmaların durdurulması çağrısı yapan ve barış görüşmelerine acilen gereksinildiğini ilk ilan eden Avrupalı liderler oluyor. Öyleyse neden Avrupa’da bir savaş olduğunda, savaş davulları durmadan çalıyor ve tek bir lider onları susturmaya ve barışın sesini duyurmaya çağırmıyor?
 
 
* Boaventura de Sousa Santos, Coimbra Üniversitesi (Portekiz) Sosyoloji Bölümü’nde öğretim üyesidir.
Kaynak: https://braveneweurope.com/boaventura-de-sousa-santos-why-wont-europe-call-for-an-end-to-this-war

paylaş

   

Yeni Özgür Politika

© Copyright 2022 Yeni Özgür Politika | Tüm Hakları Saklıdır.