Yerleşik yaşamdan uzak bir şekilde sürekli farklı yayla, dağ ve ormanlık alanlarda çadır açarak yaşamlarını sürdüren Koçerler, kilometrelerce yol yürüdükten sonra hayvanlarından elde ettikleri ürünlerle geçimlerini sağlıyor. Baharın gelişiyle birlikte yaylara, kış koşullarının bastırmasıyla birlikte köylere çekilen Koçerler, çoğu zaman doğal yaşamın zorluklarıyla baş etmek zorunda kalıyor.
Mardin’in Nusaybin ilçesine bağlı Eskihisar (Marinê) köyü kırsalında, çocukluğundan bu yana tek dostu dağlar ve hayvanlar olan 24 yaşındaki Aysel Baykal da bu Koçerlerden sadece birisi.
Doğaya sarılmak
Koçerliği, „Doğaya sarılmak ve doğayla savaşmak“ olarak tanımlayan Baykal, kışın dondurucu soğukları ile yazın kavurucu sıcaklarında, çadırda sürdürdükleri yaşamı, “Zordur Koçerlik, herkes yapamaz. Hayvanlarımızla birlikte sonbaharın sonuna doğru kırsal yerlerde çadır kurup 4-5 ay boyunca burada kalıyoruz. Burada hayvanlarımızı otlatıyoruz. Kışları soğuk oluyor ama yine de idare ediyoruz” sözleri ile değindi.
Sabahın erken saatlerinde hayvanlarını otlatmaya başlayarak günlerine başladığını aktaran Baykal, “Koçerlik yaşamı teknolojiden uzak bir yaşam. Köy halkından elektrik alıyoruz ama makinelerimiz yok. Makine kullanmıyoruz. Suyu taşlardan yaptığımız ocaklarla ısıtıyoruz. Bununla kıyafetlerimizi yıkıyoruz. Yemeğimizi de bu ocaklarda yapıyoruz. Her şey bizim emeğimiz“ sözleri ile de Koçerliğin doğallığına vurgu yaptı.
Yasakları dinlemiyoruz
Bahar aylarının başlaması ile birlikte yaylalara çıkmak için yollara düştüklerini söyleyen Baykal, Koçerlikte en zor işin bir yerden diğer bir yere geçişi olduğuna dikkat çekti. Nusaybin’den Cizre’ye, Cizre’den Şırnak’a hayvanlarıyla birlikte yürüyerek gittiklerini dile getiren Baykal, en sevdiği yaylanın da Şırnak-Van-Hakkari üçgeninde bulunan Faraşin Yaylası olduğunu söyledi.
Marinê köyünde geçtiğimiz günlerde ilan edilen sokağa çıkma yasağı ile zaman zaman bulundukları yerlerde de karşılaştıklarını kaydeden Baykal, “Bazen bulunduğumuz yerlerde sokağa çıkma yasakları ilan ediyorlar. Şimdi kaldığımız Marine köyü gibi. Ama biz yasakları dinlemiyoruz. Yasakta ilan etseler biz kalmaya mecburuz. Devlet asla Koçerleri yerlerinden edemez. Elimizde bir tek hayvanlarımız var. Hayvanlarla bizim geçim kaynağımız. Onları da yasaklarda bırakıp gidemeyiz“ diye konuştu.
MARDİN