Irak’ta Başbakan Haydar Abadi döneminde Hewlêr ile Bağdat ilişkilerinin yeniden hız kazanmasının ardından, Neçirvan Barzani sık yaptığı arka arkaya Bağdat ve Ankara ziyaretlerine bir yenisini ekledi. 17 Şubat’ta Bağdat'ta yaptığı açıklamada Barzani, merkezi hükümetle petrol meselesinin tamamen çözüldüğünü söyledi. Ancak mali kriz içinde olan merkezi hükümetin bütçedeki paylarını gönderemediğini, durumu anladıklarını ve petrol göndermeye devam edeceklerini belirtti.
Gündem petrol anlaşmasıydı
Bağdat ziyaretinin hemen ardından Barzani, Çarşamba akşamı ise Ankara’ya geçti. Barzani dün Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başbakan Ahmet Davutoğlu ile bir araya geldi. Görüşmelerin temel gündemi petrol anlaşmasıydı. Zira Kürt petrolü Ceyhan boru hattı üzerinden dünyaya satılıyor. Türkiye bu anlaşmadan oldukça kar elde etti. Kürt petrolünün satışından elde edilen ciro 31 Aralık 2014 itibariyle 2,5 milyar Dolar'a ulaşmıştı. Ayrıca Kürt yönetiminin bu satıştan elde ettiği ve Halkbank’ta toplanan paraya da henüz dokunulmadı. Bu konunun dünkü görüşmelerde gündeme geldiği belirtiliyor.
Anlaşmada Türkiye kazançlı
Hewlêr ile Bağdat hükümetleri geçtiğimiz Aralık ayında petrol ve bütçe paylaşımı konusunda nihai anlaşmaya varmıştı. Buna göre Hewlêr'e merkezi bütçeden yüzde 17 pay verilecekti. Günlük 250 bin varil petrol da Türkiye üzerinden ihraç edilecekti. Kürt yönetimi üzerine düşeni yaparak petrolü gönderirken, DAİŞ saldırıları nedeniyle ekonomik olarak da zor durumda olan merkezi hükümet Hewlêr'in bütçedeki payını ödeyememişti. Zira Irak'ın gelirinin yüzde 90-95'i petrolden elde ediliyor. Fakat DAİŞ'in ağır saldırısı altındaki Musul'daki petrol kuyularından son aylarda yeterince verim alınamıyor.
ABD'nin müdahalesi etkili oldu
Hewlêr-Bağdat anlaşması, gerginliği bitirme açısından tarihi bir önem taşıyor. Zira eski Başbakan Nuri Maliki sık sık Hewlêr'e petrol ödeneklerini kesmiş, Kürt petrollerinin Türkiye üzerinden satılmasını uluslararası mahkemelere taşımıştı. ABD'nin müdahalesiyle Maliki görevden uzaklaştırılarak yerine daha ılımlı olan Şii Haydar Abadi başbakanlık görevine getirilmişti. Son anlaşmalar da Abadi döneminde yürürlüğe girmişti. DAİŞ tehdidi nedeniyle Hewlêr ile Bağdat ortak savunma hattı kurarak ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun da desteğiyle çete örgüte karşı birlikte mücadele yürütüyor.
ANKARA