Heme Newrozê kurdan û Kurdistanî, bi goreyê rewşe û kinjoktorê demê xo, wayir erj, giringî û meneyî bîyê. Bê îstîsna heme newrozî, hetê şarê kurdî, dostan û neyeran ra bi baldarî ameyê şopnayiş. Seba ke Newroze mîyanê şarê kurdî, tirkîya û dinya de, zê pêmê/mawê paştîdayişê şarê kurdî yê Hereketê Azadîye ameya vînayiş, asta baldarîye her ke şîya zêdyaya.
Bi tekoşîna Hereketê Azadîye de, Newroze wateyê xo yo tarîxî reyde, bî roca xoverdayiş û serrewe- dartişê verva zilm û zordestî. Serranê 85-90’yî Newroze kuçe û kolanan de amî pîrozkerdiş. Serra 90’î de bi Newrozanê Nisêbîn, Cizîr, Slopî û Îdîlî, Neroze bî girseyî. Newroza 1992’ine ya Kurdîstan û metropolanê Tirkîya, hetê rayberanê Tirkîya ra zê cerebnayişê serrewedartişî, amî binamekerdiş û 38 kesan cuyeyê xo vînî kerd. Heman rewşe serranê 93-94’ine de dewam kerd. Badê komploya mîyannetewî ya verva Rayberê Şarê Kurdî,meneyê newroze teşeyêko bîn girot. Bi sloganê “ PKK şar o, şar îtîya yo/ma yê” Newroze zê roca paştîdayiş û hêza girseyî ya Hereketê Azadîye, heme dinya de amî qebûlkerdiş.
Kuçe û kolanan, êdî Newroze nêhemelna. Newroza 2000’î, yê Amedî bi tewerbîyişê 500 hezarî kesî 8 km teberê bajarî, Qada Fûarî yê Uçkûyû de amî pêrozkerdiş. Serra 2003’ine de cayê Newrozê vurya û amî Qada nikayine yê Şarçeya Rezan.Serra 2005’ine ra dima, Newroze êdî bibî mîyannetewî. Hereketê Azadîye bi girseyêka bimîlyonan mesajê xo yê sîyasî, day heme dinya. Newroza 2012’î hetê dewlete ra amî qedexekerdiş. Bi se hezaran kesî verva bombeyanê xazî û çekan, bi kerreyan xover da û qedexe bêmene kerd. Serranê 2013-14-15’î de manîfestoyanê Rayver Ocalanî û pêvajoya muzakereyan, morê xo da Newroze ro.
Newroza 2017’ine bi wateyê xo, heme serran ra cîya bî. Hikumatê AKP-Erdoganî verva şarê kurdî bi nameyê “plana têkberdişî/çokdayişî” konseptê şerrê topyekûnî da destpêkerdiş. Bi qedexeyê teber- vecîyayişî yê bi aşman, bajarê kurdan amey topvarankerdiş û wêrankerdiş. Bi seyan doman, ciwan, cînî amey veşnayiş û qetilkerdiş. Bi hefteyan cenazey kuçeyan de mendî.Seba ke cenazey nêbê boyinî, sarincan de amey lûmitiş. Verva sîyasetê şarê kurdî, plana tasfîyeyî amî rayirberdiş. Hemserokî zî tede parlamenterê kurdan amey girotiş. Heme şaredariyê ke nêşikabî bi weçînayişan bigerê, xesp kerdî û hemşaredarî eştî zîndanan. Heme sazî û dezgeyê sivîlî yê kurdan paday. Armanc vilakerdişê rewşa rêxistinî, şikitişê îradeyî û qaşo tasfîyekerdişê Hereketê Azadye bi.
Çarçovaya nê konseptî de, wezîrê karê zerreyî wina vatê “do heta wisar êdî kes nêşiko nameyê PKK yî, bîyaro ziwan”. Goreyê xo tasfîye pêk ardebî û destûr da Newroza Amede. Goreyê ferasetê AKP-Erdoganî, nê heme kerdenan ra dime, xora do kes nêşibayê Newroze û do înan zî bivattiayê ma Hereketê Azadîye qedêna. La hesab qirike û mirad zî çimanê înan de mend. Şarê Amede heme serran ra bicoşêr û qerardarêrî herekîya qada newroze. Çira vana heme serran vêşêrî? Serrê verênan Newroza Amede tewir peynî û bi tewerbîyişê heme kurdistanî pêk ameyê. Emserr tenê şarê Amede, di newroze de bi.
Heke na dewlete bizanayê peynî do wina bo, bi tu awayî destûr nêdayê Newroza Amede. Newroza amede xeyalê Erdoganî yê konseptê “ têkberdişî reyde yê 16’ê Nîsane zî têk berdî. Ney semedî ra Newroza 2017’ine yê bînan ra cîya wayir meneyêkê cîyayî bî. Înan ê ke waştê Hereketê Azadîye têk berê, bixo têk şî. Na babete de, tarîxî reyana xo digarg kerd.