İHD Genel Merkezi’nde düzenlenen basın toplantısına İHD Genel Başkanı Öztürk Türkdoğan, İHD Genel Sekreteri İsmail Boyraz, İnsan Hakları Akademisi Başkanı Hüsnü Öndül ve Gündem Çocuk Derneği üyeleri katıldı. İHD Genel Başkanı Türkdoğan, Gezi Parkı sırasında polis kurşunuyla yaşamını yitiren Ethem Sarısülük’ü vuran polisin savcılık tarafından serbest bırakılmasına tepki göstererek, “Bu kadar basit gerekçeyle sonuçlanamaz. Ethem davasının takipçisi olacağız. Hiçbir şekilde bu cezayı kabul etmiyoruz” dedi. Türkdoğan, ardından Gezi Parkı eylemleri sırasında yaşanan hak ihlallerine ilişkin raporu açıkladı.
150 bin gaz fişeği
Raporda, gösterilerin başladığı ilk günden itibaren TOMA’larla göstericilere tazyikli su ile müdahale edildiği belirtilerek, polislerin yalnız eylemcileri dağıtmak için değil aynı zamanda yaralamaya yönelik olarak tazyikli su kullandıklarının görüldüğü vurgulandı. Raporda, gösterilerde sıkılan suya katılan kimyasalın vücutta yanmaya ve kızarmaya neden olduğu hatırlatıldı. Kullanılan gaz fişeklerinin bazılarının son kullanma tarihlerinin geçtiğine yer verilen raporda, polislerin eylemler süresince 150 binin üzeride gaz fişeği kullandığı kaydedildi.
Gezi Parkı eylemlerinde ateşli silahların kullanıldığına da yer verilen raporda, en vahim olayın Ankara’da 1 Haziran’da yaşandığına dikkat çekildi. Polis kurşunuyla ağır yaralanan Ethem Sarısülük adlı işçinin yaşamını yitirdiği; anma törenine dahi tazyikli su ve biber gazıyla saldırıldığı kaydedildi.
Sorumlular yargılanmalı
İHD, “Göstericilere yönelik polis şiddetinin acilen durdurulmasını, orantısız ve aşırı güç kullanımının derhal sonlandırılmasını, sadece barışçıl gösteri ve toplanma haklarını kullanmaları sebebiyle gözaltına alınanların derhal serbest bırakılmasını, yaşanan şiddet olaylarına yönelik bağımsız ve etkili bir soruşturmanın yapılması ve sorumlularla ilgili yargı sürecinin en kısa zamanda başlatılmasını talep ediyoruz” dedi.
5 kişi yaşamını yitirdi
Eylemler sırasında 5 kişinin yaşamını yitirdiği belirtilen raporda, yaşamını yitirenlere ilişkin şunlar belirtildi:
- Mehmet Ayvalıtaş, 2 Haziran’da İstanbul 1 Mayıs Mahallesi’nde, bir otomobilin bütün uyarılara rağmen durmayarak, TEM otoyolunda gösteri yapan kitlenin arasına dalması nedeniyle hayatını kaybetti.
- Abdullah Cömert (22), 3 Haziran’da Hatay’ın Armutlu Mahallesi’nde başına gaz bombası fişeğinin çarpması sonucu yaralanmış ve Antakya Devlet Hastanesi’nden yaşamını yitirmiştir.
- İrfan Tuna (47), 5 Haziran’da Ankara Kızılay’daki polis müdahalesi sırasında bölgede bulunan bir dershanede temizlik görevlisi olarak çalışan İrfan Tuna, göz yaşartıcı gaza bağlı kalp krizi nedeniyle yaşamını yitirdi.
- Adana’da Gezi Parkı eylemine destek amacıyla 5 Haziran’da düzenlenen protesto gösterileri sırasında başlayan olayların ardından, eyleme katılanları kovalarken yapımı devam eden 5 metre yükseklikteki alt geçit köprüsünden düşerek ağır yaralanan Komiser Mustafa Sarı, yaşamını yitirdi.
- Ethem Sarısülük (26), 1 Haziran’da Ankara Kızılay’daki protesto gösteri sırasında bir polis memuru tarafından başından vuruldu. Ethem’in 13 Haziran’da beyin ölümü gerçekleşti.
7 bin 832 yaralı
Türk Tabipler Birliği’nin verilerine yer verilen İHD raporuna göre illere göre yaralı listesi:
- İstanbul; 21 ağır 4 bin 478 yaralı. Bir ölüm, dört kişinin hayatı tehlikesi sürüyor. 6 kişi kırıklı kafa travmasına uğradı. 6 kişi gözünü kaybetti.
- Ankara; 21 ağır bin 539 yaralı. Bir ölüm. 7 kırıklı travması, 4 görme kaybı.
- İzmir; 2’si ağır 800 yaralı.
- Antakya; 1 ölüm, 6’sı ağır 162 yaralı, 5 kafa travması.
- Eskişehir; 2 yoğun bakım, 3 kişinin hayati tehlikesi devam ediyor. Toplam 300 yaralı.
- Muğla; 1 ağır, 50 yaralı.
- Mersin; 1 ağır, 17 yaralı.
- Bursa; 1 kafa travması, 2 yaralı.
- Balıkesir; 155 yaralı.
- Kocaeli; 10 yaralı.
- Antalya; 1 ağır, 150 yaralı.
- Rize; 8 yaralı.
- Toplam; 7 bin 681 yaralı, 63 ağır yaralı, 4 ölü.
2 bin 841 gözaltı
31 Mayıs-18 Haziran 2013 tarihleri arasında gözaltına alınan ve tutuklananların illere göre listesi ise şöyle:
İstanbul; 918 gözaltı, 33 tutuklama.
Ankara; 973 gözaltı 22 tutuklama.
İzmir; 485 gözaltı, 13 tutuklama.
Mersin; 485 gözaltı.
Antakya; 76 gözaltı.
Elazığ; 6 gözaltı.
İskenderun; 4 gözaltı.
Adana; 425 gözaltı.
Eskişehir; 13 gözaltı.
Kocaeli; 4 gözaltı 2 tutuklama.
Urfa; 1 gözaltı.
Toplam; 2 bin 841 gözaltı, halen 66 kişi gözaltında, 70 tutuklama
294’ü çocuk
Çocuk Gündem Derneği, Gezi Parkı eylemlerinde Ankara'da 78, İstanbul'da 35, Adana'da 130, İzmir'de 34, Kayseri'de 2, Mersin'de 15 olmak üzere toplam 294 çocuğun gözaltına alındığını açıkladı.
Gündem Çocuk Derneği, Gezi Parkı eylemlerinde çocukların yaşadığı hak ihlallerine ilişkin raporunu açıkladı. Gündem Çocuk Derneği Koordinatörü Koman, Ankara, İstanbul, İzmir ve Adana illerinde barolar ve Çağdaş Hukukçular Derneği'nin gönüllü avukatlarıyla yapılan yüz yüze ve telefon görüşmeleri sonucunda elde edilen verileri raporlaştırdıklarını belirtti. Koman, "Olaylar sırasında içerisinde çocukların da bulunduğu gruplara müdahale edilmiş ve müdahalelerde orantısız güç kullanılmıştır. Çocuklar polisin kullandığı biber gazı, tazyikli su, kaba dayak, mermi gibi müdahale araçlarından doğrudan ve dolaylı olarak etkilemiştir" dedi.
Antalya'da 1 Haziran'da Gezi Parkı protestosunda polisin yakın mesafede ateşlediği biber gazı kapsülünün isabet etmesi sonucu 18 yaşındaki V.O.'nun sağ gözünü kaybettiğini dile getiren Koman, "İstanbul Taksim Meydanı'nda 1 Haziran'da eylem yapan gruba çevik kuvvet polisi tazyikli su ve biber gazıyla müdahale etmiştir. Polisin attığı gazdan etkilenen küçük bir çocuk ise; babasının kucağında taksiyle hastaneye kaldırıldı. İstanbul Okmeydanı'nda 16 Haziran sabah saatlerinde toplanmaya başlayan gruba polis sert müdahaleye başlamıştır ve 14 yaşında ki B.E. adlı çocuk polisin attığı gaz bombasıyla başından ağır yaralanmıştır. Çocuk gözaltıları ile ilgilenen İstanbul Barosu avukatları, 1 Haziran günü İstanbul'da gerçekleşen olaylarda gözaltına alınan 16 yaşındaki çocukta polis tarafından yediği kabak dayak sonucu gözünden ve kafasında şişlik tespit edilmiştir" diye konuştu.
Ankara, Adana, İstanbul ve İzmir'de çocukların tamamına yakınında kelepçe kullanımının söz konusu olduğunu belirten Koman, "Ankara'da özel olarak en az 5 çocukta ters kelepçe kullanımı tespit edilmiştir" dedi. 11 Haziran günü SDP'ye yapılan baskınlarda 12 çocuğun gözaltına alındığına dikkat çeken Koman, "12 çocuğun 4'ü TEM'e gönderilmiş ve ifadeleri burada alınmıştır" dedi.
DİHA/İSTANBUL
Ankara’da yeni gözaltı
Ankara'da Gezi direnişi nedeniyle 30 adrese yapılan baskınlarda 20 kişi gözaltına alındı. Adana'da ise 6 kişi tutuklandı.
Taksim direnişinin ardından polisin devrimcilere yönelik ev baskınları ve gözaltı saldırıları sürürüyor. Ankara'da 30 adrese yapılan baskınlarda 20'yi aşkın kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanlardan isimlerini öğrenebildiklerimiz şöyle: ESP üyesi Eren Altun, SDP MYK üyesi Halil Cengiz Gültekin, SGD üyesi Cem Lapçi, Halkevleri üyesi Yadigar Vuruşaner, Kaldıraç dergisi okurları Taner Aka, Mehmet Aka, Hasan Koç ve Yusuf Bahtiyar Özkan, Partizan okurları Tayfun Tutulmaz ve Cihan Agtaş, YDG okuru Denizcan Aydın, Odak okuru Murat Bozkurt ve Mehmet Can Tayşan.
Gözaltına alınanların Ankara Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü'ne götürüldüğü öğrenildi.
Ankara'da 18 Haziran'da yapılan baskınlarda 25 kişi gözaltına alınmış, 21 Haziran günü tutuklanmaları istemiyle mahkemeye sevk edilen 25 kişiden 22′si tutuklanmıştı.
Adana'da 5 kişi tutuklandı
Taksim direnişine destek vermek amacıyla yapılan eylemlere katıldıkları gerekçesiyle 21 Haziran'da gözaltına alınanlardan 5 kişi tutuklandı. Yapılan operasyon kapsamında aralarında ESP MYK Üyesi Serpil Arslan'ın da olduğu 15 kişi gözaltına alınmıştı. 7 kişi savcılıktan serbest bırakılırken, 1 kişi tutuklanmıştı. Önceki akşam mahkemeye sevk edilen 7 kişiden 5'i daha tutuklandı. Tutuklananların isimleri şöyle: Ulaş Yıldız, Memet Çelik, Orbay Gayret, Ferhat Türetken ve Anıl Küçükrecep.
Öte yandan Adana'da daha önce gözaltına alınan SGD üyesi Emre Aslan, SGD ve ESP flamaları taşıdığı için tutuklanmıştı.
İzmir'de 15 kişi
İzmir'de de önceki gün yapılan ev baskınlarında aralarında ESP ve Mücadele Birliği üyelerinin de bulunduğu 15 kişi gözaltına alınmıştı. Kentte daha önce de Gezi Parkı direnişine destek verdikleri iddiasıyla gözaltına alınanlardan 13'ü tutuklanmıştı.