Önceki gün Rusya ile ABD’nin Suriye’deki krizi bitirecek bir anlaşma üzerinde uzlaşma sağladığı duyrulmuştu. Ancak bu haber hem Rusya hem Suriye yönetimi hem de BM Özel Temsilcisi Brahimi tarafından ‘yalanlandı‘. Ancak tarafların açıklamasına göre Rusya ile ABD arasında Cenevre anlaşmasını esas alan görüşmeler yapıldığı belirtildi. Cenevre anlaşmasına göre de Suriye’de siyasi çözüm için bir geçiş hükümetinin kurulması ve sözkonusu hükümet ülkeyi genel seçimlere hazırlayacak.
Durum dünya için tehdit
Brahimi dün yaptığı açıklamada Şam yönetimi ile muhalifler arasında uzlaşma sağlanamadığı mesajını verdi. Suriye’de yaklaşık iki yıldır devam eden krizi ‘çok tehlikeli’ olarak niteleyen Brahami “durum komşu ülkelerle tüm dünya için tehdit edici” diye konuştu. BM’nin Suriye Özel Temsilcisi, Şam yönetimi ile muhalifleri bir masa etrafında buluşturmayı esas aldığını belirterek taraflara “yeni seçimler yapılıncaya kadar tam yetkiye sahip geçici hükümetin kurulması” yönünde çağrıda bulundu.
AFP’nin geçtiği habere göre Brahimi, tam yetkiye sahip hükümeti şöyle açıkladı: Devletin tüm yetkileri bu hükümette olmalıdır. Bu hükümet, seçimler yapılıncaya kadar geçiş sürecine önderlik etmelidir. Eğer ülkedeki rejimin başkanlık sistemi olarak kalmasında karara varılırsa başkanlık seçimleri, eğer rejimin parlamenter sistemine dönüştürülmesine karar verilirse de parlamento seçimleri yapılmalıdır.
Eğer uzlaşma olmazsa...
Suriye’de geçiş sürecinin sancılı geçmemesine dikkat edilmesi gerektiğine vurgu yapan Brahimi “uygulanışının kolay olması için tüm tarafların üzerinde ittifaka varacağı bir planı sunmayı tercih ediyorum. Eğer Suriye’de hükümet ve muhalefet tarafından kabul edilebilir bir uzlaşma planı üretilemezse BM Güvenlik Konseyi herkes için bağlayıcı bir karar kabul etmek zorunda kalacak” diye konuştu.
Taraflara net mesaj veren Brahimi, Suriye’deki krizin askeri yollarla çözümlenmesinin bu devletin yok edilmesine yol açacağını söyledi ve ‘Irak senaryosu’nun tekrarlanmaması konusunda uyararak “Bu savaşın galibi olmayacak” dedi. Cezayirli diplomat, ayrıca muhaliflere silah sağlayan ülkelere çağrı yaparak “silah sevkiyatının durdurulmasıyla şiddet son bulacak” dedi.
Askeri seçenek masada
Ancak Alman gazetesi Die Welt, Suriye’de siyasi çözüm yanlısı görünen ABD’nin İngiltere ve Türkiye’nin NATO’nun Suriye’ye askeri müdahalesi için planlamaların başlamasını istediğini öne sürdü.
Haberde NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı James Stavridis’in sözkonusu üç ülkenin girişimini desteklediği belirtildi. Die Welt’in NATO çevrelerine dayandırdığı bilgilere göre; Genel Sekreter Anders Fogh Rasmussen bu günlerde 28 üye ülkeden, askeri müdahale hazırlığını başlatmak için tüm seçenekleri iyice incelemelerini ve buna uygun karar vermelerini isteyebilir.
ŞAM