Urartu uygarlığının en parlak dönemi olan M.Ö. 8. yüzyılın ortalarında Wan Payîzava’a bağlı Çavuştepe (Aspeşîn) köyünde bulunan Bol Dağ silsilesinin ucundaki kayalık alan üzerine kurulan Çavuştepe Kalesi, herhangi bir koruma tedbiri veya restorasyon yapılmadığı için her geçen gün yok oluyor. Ermenice “Haikaşen” (Tanrı Şehri) olarak bilinen tarihi kale, at görünümünde olmasından dolayı halk arasında Kürtçe “Aspeşîn” (Mavi at) olarak adlandırılıyor. Dağ silsilesi üzerinde bulunan iki ayrı kaleden oluşan kalede, saray kompleksi, sarnıçlar, sarayla tapınak arasında 196 metre uzunluğundaki koridor ve depolar, yazıtlı İrmusini Tapınağı ve ona bağlı avlu sunaklar, büyük erzak depoları bulunuyor. Aynı zamanda kesme taş duvarlı uç kale ve uç kale önü yapıları, istinat duvarları ve anıtsal basamakların yanı sıra çok sayıda yapı bulunuyor.
SALİH SERTKAL/DİHA/WAN