Kürtçe ağıtları arşivleyen ve kitaplaştıran Kürt müzisyen Cemîla Casimê Celîl, Kürt kültür tarihinin izlerini taşıyan melodileriyle yeni kuşaklara örnek olmaya devam ediyor. KURDİ-DER’de dil ve müzik eğitmeni olan Fatih Marufoğlu, Celîl’in eserlerini yaylı çalgılar ve flüte uyarlayacak bir müzik kitabı hazırladı. “Stranên Kurdî” adlı kitabında Celîl’in eserlerini oda orkestralarına uyarlayan Marufoğlu, Kürdistan’ın birçok bölgesini gezerek Kürtçe ağıtları arşivleyen Celîl’in eserlerinin evrensel önemde olduğunu vurgulayarak, Celîl’in eserlerine orkestra bazında yeni bir soluk getirme amacında olduğunu söyledi.
‘Melodileri öğretilmeli’
Sîtav Yayınevi tarafından basımı yapılan “Stranên Kurdî” adlı kitabını Cemîla Celîl’e atfettiğini belirten Marufoğlu, Kürt müziği için benzersiz çalışmalara imza attığını belirttiği Celîl’in melodilerinin herkes tarafından dinlenmesi gerektiğini dile getirdi. Celîl’in fagot, viyolin, klarnet, piyano gibi farklı araçlarla çaldığını ancak müzik eğitimi veren kurumlarda bu tarz enstrümanların olmadığını aktaran Marufoğlu, “Celîl’in kendi izniyle onun eserlerini yaylı çalgılar ve flüte uyarladım. Amacım müzik eğitimi veren kurumlarda, küçük repertuarlarda, orkestralarda ve okullarda da Celîl’in melodilerinin öğretilmesidir” şeklinde konuştu.
‘Çok kişiyle buluşturmalı’
Celîl’in Kürt müziğinde ender bir sanatçı olduğunu söyleyen Marufoğlu, “Biz onların Kürt müziği için verdiği emeklerin kıymetini bilmeliyiz. Bu yüzden ben de Kürtçe eserlerinin herkes tarafından bilinmesi için böyle bir kitap çıkardım” dedi. Kürt müziğinin en bilinen ve her biri birer hikayeyi anlatan ‘Seyranê’, ‘Delîl im’, ‘Zirav Zirav’, ‘Ez Xelef im’ gibi birçok esere kitabında yer veren Marufoğlu, “Bir müzik öğretmeni olarak kültür mirasını taşıyan ezgileri daha çok kişiyle buluşturmak için Celîl’e vefa borcumuzu ödemeye çalıştım” dedi.
Müziğe adanmış yaşam
Cemîla Casimê Celîl 1940 yılında Erîvan’da doğdu. Müzik okulunda eğitim gördükten sonra Maksim Gorki müzik okulunda müzik eğitmenliği yaptı. 1964’de Ermenistan’da devlet konservatuvarında müzik teorileri üzerinde çalıştı. 1967’den 2002 yılına kadar Erivan radyosunda çalıştı. 35 yıllık müzik hayatı boyunca Celîl, Kürt müziğini bin şarkı ve melodi ile zenginleştirdi. Erivan radyosunun Kürtçe şarkı arşivini oluşturdu. 1965 yılında “Stranên Cîmeta Kurda” adlı kitabında 75 eser bastı. Doğu ve Güney Kürdistan’da sözlü Kürtçe şarkıları kayda geçirerek Kürt müziği için önemli bir çalışmaya imza attı. “Stran, Dilan û Awazên Kurdî” adlı kitabıyla birlikte toplamda müzikle ilgili 5 kitabı bulunmaktadır.
DİHA/WAN