Rusya, Suriye sorununun çözümü için yapılan görüşmeler kapsamında tüm tarafları Moskova’ya davet etti. PYD Eşbaşkanı Asya Abdullah ve PYD Fransa Temsilcisi Xalit İsa ile Kobanê Kantonu Eşbaşkanı Enwer Muslim de davetliler arasında. Rusya’nın Astana’daki görüşmelerin detaylarını paylaşacağı belirtildi. İnterfax’a göre Rus delegasyonu Astana’da Türkiye ve Katar güdümündeki ‘muhalif’ gruplara geleceğin Suriye’si için bir anayasa taslağı da sundu. Taslak, devletin adının değiştirilmesinden Kürtlere özerkliğe kadar geniş bir çerçeveyi kapsıyor. 

Rus parlamentosunun alt kanadı Duma’daki vekilleri, Kazakistan’ın başkenti Astana’da düzenlenen Suriye barış görüşmelerine ilişkin bilgilendiren Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Suriye için anayasa taslağı hazırlarken Suriye hükümeti, muhalifler ve bölge ülkelerinin görüşlerini dikkate aldıklarını söyledi. Lavrov, “Astana’da, yıllar içerisinde hükümetten, muhaliflerden ve bölge ülkelerinden duyduklarımız doğrultusunda hazırladığımız anayasa taslağını sunduk” dedi.

Bugün Moskova’da

“Kimsenin Astana projesini şu ana kadar yapılan her şeyin yerine geçirdiğimizden şüphe etmemesi için siyasi muhalefetten tüm muhalifleri Cuma günü (Moskova’ya) davet ettik” ifadelerini de kullanan Lavrov, “Onları Astana’da olanlar konusunda bilgilendireceğiz” diye devam etti. Lavrov, Astana’da silahlı muhaliflerin de siyasi muhalifler gibi Cenevre’de yapılacak görüşmelere katılması konusunda anlaştıklarını da hatırlattı.

PYD heyeti davet edildi

Sputnik’ten Hikmet Durgun’a konuşan PYD Fransa Temsilcisi Xalit İsa, Rusya’nın PYD’deden 3 kişiyi Moskova’ya davet ettiğini doğruladı. İsa “Rusya, Suriye sorununun çözümü için görüş alışverişinde bulunmak ve bizim düşüncemizi almak amacıyla 4 gün önce PYD’yi Moskova’ya davet etti. Rusya, PYD’deden Kobanê Kantonu Eşbaşbakanı Enver Muslim, PYD Eşbaşkanı Asya Abdullah ve beni görüşmelere davet etti. Biz de daveti kabul ettik. Görüşmeler için ben Moskova’ya geldim. Asya Abdullah ve Enver Muslim de imkan olsa Moskova’ya gelecekler. Sabah saat 09.00 sılarında Moskova’da Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile resmi bir toplantı yapacağız. Toplantıda Suriye muhalefeti de olacak. Resmi toplantı sonrası belki Ruslarla ayrı bir toplantımız olur. Lavrov dışında da belki başka Rus yetkililerle toplantılarımız olur. Toplantıda 8 Şubat’ta yapılacak Cenevre görüşmeleri konuşulacak. Onunla ilgili görüşlerimiz alınacak. Rusya toplantıda bize Astana’da ne olup bittiğini de söyleyecek. Suriye sorununun çözümü için bir görüş alışverişi olacak” dedi.

Kürtler gerçek çözüm istiyor


Rusya’nın PYD’yi davet etmesini olumlu bulduklarını vurgulayan İsa, şöyle devam etti: “Rusya büyük bir güçtür. Birleşmiş Milletler Daimi Üyesidir. Rusya’nın Suriye’yle ilişkileri eskidir. Suriye’de büyük bir role sahiptir. Suriye’de rejim ve Suriye muhalefetinin soruna yönelik bir çözüm projesi yoktur. Biz Suriye’nin bir parçasıyız ve Suriye’de barışçı bir çözüm istiyoruz. Rusya bizi çözüm için davet etti. Suriye sorununun barışçı bir şekilde çözülmesi için hazırız. Üzerimize ne düşüyorsa yapmaya hazırız. Suriye halklarıyla sorunu çözebiliriz. Biz zaten projemizi ilan etmişiz. Bizim projemize göre her millet onurlu bir şekilde Suriye’de yerini almalıdır. Biz Rus dostlarımıza projemizi tekrarlayacağız. Görüşlerimizi sunacağız. Kuzey Suriye ve Rojava halkının temsilcileri olarak biz sadece Kuzey Suriye için değil bütün Suriye için federal, demokrat ve herkesin yerini onurlu bir şekilde alacağı bir çözüm istiyoruz.”

Rusya’nın sunduğu taslak


Rusya, Astana görüşmelerine katılan Türkiye ve Katar güdümündeki gruplara bir anayasa taslağı gösterdi.

Interfax’a bilgi veren bir sözcü, taslağın Rus delegasyonundan Alexander Lavrentiev tarafından verildiğini söyledi. Taslakta olduğu iddia edilen bazı maddeler şöyle:

* Mevcut Suriye anayasasının 1’inci maddesi, ülkenin resmi adını “Suriye Arap Cumhuriyeti” olarak belirtirken, taslakta ülkenin adı “Suriye Cumhuriyeti” olarak değiştiriliyor.

* Anayasanın 3’üncü maddesi, Suriye cumhurbaşkanının Müslüman olmak zorunda olduğunu belirtirken taslakta böyle bir zorunluluk bulunmuyor.

* Anayasanın 3’üncü maddesinde, İslam hukuku, yasamanın temeli olarak gösterilirken, taslakta bu ifadeye yer verilmiyor.

* Suriye anayasasının birinci maddesi, ülkenin üniterliğine vurgu yaparken, bu vurgu taslakta da korunuyor. Ancak taslak metin, Kürtlere özerklik verilmesini içeriyor.

* İdari bölgelerin bölgesel esasa dayanarak, kendi dillerini seçme hakkı tanınıyor. Bu da Kürtçenin özerk bölgede resmi dil olmasının önünü açıyor.

* Cumhurbaşkanının görev süresi, bir seferlik 7 yıllık dönemle sınırlandırılıyor. 

* Cumhurbaşkanı aynı zamanda genelkurmay başkanı olmayı sürdürse de yetkileri, oluşturulacak olan “Bölgeler Meclisi” tarafından kısıtlanacak.

* Taslağa göre, anayasa mahkemesinin başkanını cumhurbaşkanı değil, meclis seçecek.


Zaharova: Suriyeliler karar verecek

Rusya’nın Suriye’ye sunduğu anayasa taslağı hakkında açıklama yapan Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, her şeye Suriyelilerin karar vereceğini vurguladı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın söz konusu anayasa taslağının içeriği hakkında yorum yapmadığını kaydeden Zaharova, her şeyin Suriye halkı tarafından kararlaştırılacağını belirtti. Taslağın kesinleştirilmiş eylemler listesi olmadığını, bir dizi fikirler içerdiğini ve tartışma için bir başlangıç/çıkış noktası olduğunu kaydeden Zaharova, “Sızıntılar dışında, henüz bir tepki yok. Doğal olarak bu bir zorunluluk ve kesinleştirilmiş eylemler listesi değil. Bu, konuyla ilgili tartışmaların başlaması için bir araya getirilmiş farklı fikirlerin yer aldığı bir belge. Suriyelilerin boş konuşmalar yerine ülkelerinin geleceğini tartışmaya odaklanmaları için tartışmanın çıkış noktası niteliğinde” dedi.


İlkesel referans noktaları

Taslakta birçok unsurun bulunduğunu ve kararın Suriyeliler tarafından verileceğini tekrarlayan Zaharova, sözlerini şöyle sürdürdü: “Her zaman bağlı olduğumuz tek devlet, toprak bütünlüğü, laik ve elbette demokratik, tüm halkların ve mezheplerin eşit haklara sahip olduğu bir ülke gibi ilkesel referans noktalarımız var. Bu bizim ilkesel yaklaşımımız. Özerklik, federasyon, konfederasyon olup olmayacağına halk karar verecek. Taslak, bu konunun tartışılmaya başlaması için iyi anlamda bir provokasyon. Zira artık bunun tartışılması gerekiyor.”

Taraflardan hiçbirinin esas oluşturabilecek bir tasarı sunmayacağını ve bunun mümkün olmadığını belirten Zaharova, bu nedenle tartışmayı teşvik etmek gerektiğinin altını çizdi.  


 HABER MERKEZİ