İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılan Suriye Konferansı’nın dördüncü gününde Esad rejimi ile Suriye Devrimci ve Muhalif Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) temsicilleri ilk kez esas pazarlıklara geçti. Beşar Esad yönetimiyle ABD ve Türkiye güdümlü muhalifleri buluşturan Cenevre 2 Konferansı’nın dünkü oturumunda geçiş hükümeti konusu ele alınmaya başlandı. Ancak müzakerelerden Esad rejimi ile SMDK heyetinin beklentileri de birbirinden çok farklı. SMDK heyeti, rejimin karşılıklı rızaya dayalı olarak ülkede bir geçiş hükümeti kurulmasını öngören Cenevre 1 kararlarını kabul etmesini talep ediyor. Rejim heyeti ise geçiş yönetimi konusunda şu ana kadar sert ve tavizsiz bir söylem kullanarak, Beşar Esad’ın görevinden kesinlikle ayrılmayacağını ısrarla vurguluyor. Ayrıca Esad rejimi için ‘terörist’ olarak nitenlendirdiği silahlı örgütlerin ülkedeki varlığına son verilmesi.
Yine kriz çıktı
Dünkü görüşmeler bu nedenle gergin geçti. Esad rejimi, daha önce üzerinde anlaşılan prensipler metnini değiştirmeye kalkınca SMDK tepki gösterdi. SMDK Sözcüsü Luey es-Safi, dün sabah yapılan ilk müzakere toplantısının, rejimin daha önce üzerinde görüşme konusunda uzlaşılan metinden farklı bir öneriyle masaya gelmesi nedeniyle tıkandığını açıkladı.
Esad tartışması yaşanıyor
Safi, yeni önerinin Cenevre 1’in nihai kararlarına aykırı olduğunu söyledi. Rejimin yeni önerisi, geçiş hükümetinin müzakere dışı tutulması ve Beşar Esad’ın koltuğunu korumasını öngörüyor. Safi, “Bu durum kabul edilemez. Bugünkü siyasi müzakerelerde bu nedenle herhangi bir ilerleme sağlanamadı” ifadelerini kullandı. Rejim heyetini ciddi olmamakla suçlayan Safi, “Karşımıza müzakere masasında çıkardıkları kişiler düşük profilli ve yetkisiz kişiler. Rejimin asıl yetkilileri ise binada olmasına rağmen müzakere masasına gelmiyor. Rejim Cenevre 1’i gündemden çıkarmaya, özellikle de geçiş hükümeti maddesini etkisizleştirmeye yönelik yeni önerisiyle müzakereleri asıl amacından uzaklaştırıyor” şeklinde konuştu.
Brahimi ayrı ayrı görüştü
Gazetemiz baskıya girdiği saatlerde heyetler arasında görüşmelerin ikinci turu yapılıyordu. Arabulucu olan BM ve Arap Birliği Suriye Özel Temsilcisi Lakhdar Brahimi’nin önceki günlerin aksine taraflarla ayrı ayrı görüştüğü öğrenildi. Cumartesi gününden beri hükümet adına Dışişleri Bakanı Velid Muallim yerine BM Temsilcisi Beşar Caferi, Koalisyon adına Başkan Ahmed Cerba yerine Hadi Bahra başmüzakerecilik yapıyor.
Humus’ta somut adım yok
Bu arada Esad rejimi ve SMDK heyetinin Pazar günü kuşatma altındaki Humus’tan kadınlarla çocukların tahliyesi ve bölgeye yardım gönderilmesiyle ilgili anlaşmasına rağmen de somut adım atılamıyor. Zira SMDK heyeti, Humus’a önce yardım girişine izin verilmesini daha sonra kadın, çocuk ve hastaların tahliye edilmesini istiyor. Şam rejimi ise kadın ve çocukların derhal bölgeden ayrılmasını, geriye kalan siviller içinse bir liste hazırlanmasını talep ediyor. Rejim adına açıklama Dışişleri Bakanı Yardımcısı Faysal Mikdat’tan geldi.
Takas da sonuçsuz
Görüşmelerde ele alınan bir başka konu ise esirlerin takas edilmesi meselelesiydi. SMDK, iletişimlerinin olduğu silahlı grupların ellerinde bulunan tutsakların isimlerini rejime vermeyi taahhüt etti. Bunun karşılığında ise rejimden hapishanelerde tuttuğu binlerce kişiyi bırakmasını istedi. Sonuçsuz kalan her iki konunun da görüşmelerde ele alınmaya devam ettiği öğrenildi.
CENEVRE