Na derbe de bêçike cematê Gulenî esta, hama hen aseno ke teyna kî(zî) nêbîyê. Hukmatê Tirkîya na derbe de înternet û televîzyonî rind(baş) gurenayî. Erdoxan televîzyonê CNNturk ra terefdaranê xo vetî kuçeyan. Teyna no kî nê, serekwezîr, wezîrî û nustoxan kî nê îmkanî dîyî. Roja bîne na derbe ke serekewtîş nêbîye, tayê persî kî vejîyayî ortê. Çitur beno ke hukmat pêro îmkanan ra çîyê nîyanen ra xeberdar nêbî? MÎT ke xebere saete 16.00 de Serekerkanîya Pêroyîyê rê rusna hata saete 22.00 ça kes qal nêkerdo? Nînan ça xebere serekkomar ya kî hukmat nêda?
Ser ra tenê waxt ke vêrd bî areze ke na ceribnayîşê derbe, serba zerê dewlete de mucadeleya îqtîdarî virajîya. Verên de serekkomar vatîbî; “ Cemaaat çi waşt ke ma ci nêda.” Verên de pîya bî, 2 serre yo bîbî cîa. Dima helayîya (kaos) 7 gujîge, 17-25 gulane de pêrodayîşê nînan bî eskera û waxtê meravî ke ame ma dî ke; “Fîlî gevîjînê, çirpojî binê linganî de sonê”. Çike na derbe ra dima(badê) vejîya ortê ke 246 sîvîlî merdê, 2185 kesî bîyê dirvetin. Leşkeran ra kî 24 kesî merdê û 50 kesî bîyê dirvetin. Hazaran ra leşker, polîs, malim, dadger û dozgerî amey pêguretîş(tewqîf kerdîş). Çi hêf ke oncîya xeylê leşkerê bêgunayî merdî. Talî û tecelê leşkeranê bê rutbeyan zaf nêvurîya. Welatê kurdan de fermano ceng ra kî merdî benê şêhîd, sukanê(bajarê) Tirkîya de ke ferman gos da, benê terorker û bêbextî. Na hal de ju(yew) çî nêvurîno, o kî merdene bena bara leşkerê zordarîyan.
Hata na serre Tirkîya de zaf ceribnayîşê derbeyî û derbeyî virajayî, hama qe juye de meclîs bomba nêbî. Hata nika dest pêkerdîşê derbe de nîya hondê(qasê) însanî nêkişîyayî. Na derbe gereke sarê sûkeyanê Tirkîya rê tayê çîyî bimusno. Kurdî 7 hezîrane ra hata nika ortê derbe de bî. Her(heme) roje qeza û sukayanê kurdan de qedexeyê teber vecîyayîşî ronayîyo. Her roje serê sarê înan de jetî û helîgopterî firr danê, bombayan erzenê dewan, qezeyan û sukeyan rê. Yanê sarê Tirkîya teyna ju roje derbe çika kewtî ra ser, kurdan her roj binê derbe der ê. Ceribnayîşê derbe ra dima serekkomar zirça vake; “Çitur beno ke leşker şarê xo rê bombayan erzeno.” Hîya no perso de raşt o, ma kî hata nika perskeme çitur beno ke dewlete welatîjanê xo rê bombayan erzena û çekan oncena. Çitur beno ke çime dewlete de fermandarê qirrkerdîşê Cizîrî (fermandaro ordiyê diyinî) Adem Hudutî, 6 asme ra raver merxas bî ke nika ortê ju sewe de bî bêbext. Çitur beno î yê ke 7 hezîrane ra hata nika sukeyanê kurdanî de ronayoxê qedexê tebervecîyayîşî ewro vanê; “Verba derbe de her kes rê silayîya bivejîyê teber û kuçeyan” Yanê kurdan rê qedexa, sima rê heq a henîyo?
Derbe key ke bîya, ma zaneme ke raver kurdan, alewîyan û çepgîran rê pepug wendo. Na derbe ke bîbîyêne oncîya nîya bîyêne, hama hukmatî kî wazeno ke ney biçarno mezal. Çike 20 temmuze de pêro Tirkîya de 3 asme Halo İstîsnayî (Halo de Serevese) na ro. Ewro belqa pêro her ca de hukme eskeran çîn o, hama halê kurdan, alewîyan, çepgîran û qomê bînan de çîye nêvurîno. Çike ewro derbeya hukmatê sîvîlanî dewam kena. Ma derbeya leşkeran kî zordestêna hukmatî kî nêwazeme. Tirkî de ju vateyo verênan esto. Ney de vano; “Hetê di uşîran ke cîyinê, kamjî het ra pêcêna bipêce.” Na semed ra ma, ne terefê derbedaran der îme ne kî terefê zordestanî der îme. Ma hetê qomê mazluman de hetê demoqrasî, têduştîye û xoserîye der îme.
Mîrzalî Dêrsim