- Fas'tan İspanya'nın kontrolündeki Ceuta özerk bölgesine 50 bine yakın göçmen akın etti. Madrid, sınıra asker konuşlandırırken Başbakan Pedro Sanchez bölgeye geçti. İtalya, Schengen'i askıya alacağını belirtti.
Fas’taki Castillejos kasabası kıyılarından İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı olan Ceuta’ya yüzmeye çalışan 800’ü aşkın göçmen büyük bir kabus yaşadı. Faslı ve Cezayirli oldukları belirtilen göçmenlere Fas ve İspanya’ya ait devriye ekipleri saldırdı. Ancak Ceuta’ya 49 bin göçmenin girdiği tahmin ediliyor. Yetkililer, son günlerde bölgeye ulaşmaya çalışırken en az 18 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
Son günlerde sınır geçişi girişimlerinde yaşanan artışın ardından yetkililer Madrid’den yardım istemişti ancak 30 Temmuz’da sınır kontrollerinin çöktüğünü gösteren kaotik anlar yaşandı. Bir İspanyol yetkili, bir noktada sınırın tamamen çöktüğünü söyledi.
Son gelişmeyle birlikte şehre giren göçmen sayısının yerel nüfusun yarısından fazlasına ulaştığı tahmin ediliyor. Ceuta'da 83 bin 600 kişi yaşıyor. Yetkililer, bölgeye geçenlerin en az yedi bininin çocuk olduğunu belirtiyor.
Sanchez, bölgeye gitti
Ceuta özerk kenti Başkanı Juan Jesus Vivas, sınıra daha fazla polis ve askerin konuşlandırılması talebiyle merkezi hükümete, ulusal acil durum ilan etmesi çağrısında bulundu. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez Cuma günü bölgeyi ziyaret ederek durumun derhal normale döndürüleceği sözünü verdi.
Hükümetin mevcut tüm kaynakları seferber ettiğini belirten Sanchez, “İspanya hükümeti, Ceuta’daki duruma acil yanıt vermeye tamamen kararlıdır” ifadesini kullanarak, Faslı ve uluslararası yetkililerle koordinasyon halinde çalıştıklarını ve “normal düzeni en kısa sürede yeniden sağlamak” için gerekli tedbirleri hazırladıklarını kaydetti. Sanchez, Vivas ile hükümetin attığı adımları görüştüğünü ifade etti.
İspanya İçişleri Bakanlığı, insan kaçakçılığı şebekelerini bu durumu kullanarak “belgesiz göçmen akışını teşvik ettiğini” belirtti. Bakanlık açıklamasında, “Silahlı kuvvetler, Ceuta kentinde güvenliğin korunması için yetkilerini kullanan Sivil Muhafızlara destek verecek ve gerekli olabilecek diğer görevleri yerine getirecektir” denildi.
Askerler konuşlandırıldı
İspanya hükümeti, Ceuta’ya göçmen geçişlerinin artması üzerine bölgeye asker konuşlandırma kararı aldı. Hükümet tarafından yapılan açıklamada, sınır güvenliğinde görev yapan 60 kişilik sivil muhafıza ilave olarak 20 personelin bölgeye sevk edildiği, gelecek saatlerde de toplam 40 personelden oluşan iki müfrezenin daha konuşlandırılmasının planlandığı belirtildi. Madrid ve Rabat, şehre yeni girenleri “en kısa sürede” geri gönderme konusunda anlaşırken, İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska da Cuma günü Ceuta’yı ziyaret etti.
AB’nin Afrika ile tek sınırı
Fas’ın kuzey kıyısında bulunan Ceuta, Cebelitarık Boğazı ile İspanya ana karasından ayrılıyor ve uzun süredir Avrupa’ya ulaşmaya çalışan göçmenler için önemli bir geçiş noktası olarak görülüyor. Ceuta ve Melilla, Avrupa Birliği’nin Afrika ile olan tek kara sınırını oluşturuyor. Her iki şehirde de Avrupa’ya ulaşmak isteyen göçmenlerin sınır geçişi girişimlerinde zaman zaman ani artışlar yaşanıyor.
Sert müdahale edildi
Reuters’a konuşan 32 yaşındaki Brahim “Geç kaldım” dedi. Tangier’den gelip kapıdan geçmeyi umduğunu ancak kapının kapalı olduğunu gördüğünü söyledi. Başka bir göçmen ise sınırı geçmeye çalışırken bir izdihamın ortasında kaldığını söyledi. “Hayatımdan endişe ettim” diyen göçmen, dar bir sahil yolu boyunca insanların birbirlerini itip ezdiği kaotik sahneleri anlattı.
Faslı yetkililer, su topu kamyonlarını devreye soktu ve geçiş kapılarındaki güvenliği artırarak, yaklaşmaya çalışan göçmenlere defalarca saldırdı. Güvenlik güçleri, gece saatleri boyunca sınırdan geçmek için toplu halde gelenleri geri çevirirken, göçmenler şehir genelindeki yollarda, tepelerde ve açık alanlarda yeniden toplandı.
Göç akışı durmuyor
İspanya’nın Sosyalist hükümeti, göçmen dostu tutumuyla Avrupa’da öne çıkıyor ve kısa süre önce yaklaşık 500 bin göçmene yasal statü sağlamak amacıyla bir program başlattı; bu da bu sayının iki katı kadar başvuru akınına yol açtı. Ayrıca İspanya'da Yüksek Mahkeme, geçen haftalarda Ceuta ve Melilla'ya ulaşmaya çalışan göçmenlerin doğrudan Fas'a geri gönderilemeyeceğine hükmetmişti.
Kuzey Afrika’daki İspanya’ya bağlı ikinci özerk şehir olan Melilla’da ise yerel medya ve insan hakları kuruluşlarının yayımladığı görüntüler, Beni Enzar sınır kapısında çatışmalar yaşandığını gösteriyor.
Yetkililer son günlerde yaşananların, Mayıs 2021’de 10 bine yakın kişinin Ceuta’ya girdiği dönemi andırdığını aktarıyor. 2022’de de benzer bir olayda onlarca göçmen sınır çitinin tepesinden düşerek hayatını kaybetmişti. Temmuz başında İspanya’daki Yüksek Mahkeme, İspanya’nın Afrika’daki iki şehrine girmeye çalışırken denizde gözaltına alınan göçmenlerin derhal sınır dışı edilmesinin hukuka aykırı olduğuna hükmetmişti.
Göç akını Schengen krizine neden oldu
Bu olayın ardından İtalya hükümeti, İspanya ile Schengen düzenlemesini askıya almak da dahil olmak üzere “olağanüstü önlemleri” değerlendirdiğini açıkladı. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Ceuta’dan gelen görüntülerin “çarpıcı” olduğunu belirterek, bunların “kontrolsüz yasa dışı göçün Avrupa sınırlarının güvenliği açısından somut bir tehdit oluşturduğunu” gösterdiğini ifade etti.
Meloni'nin açıklamaları, İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani tarafından yapılan benzer değerlendirmeleri yansıtıyordu. İspanya Dışişleri Bakanı Jose Luis Albares ise Tajani’yi göç konusunu siyasi amaçlarla kullanmakla suçladı. Albares, bu tür açıklamaların, “Avrupa’da dayanışma beklediğimiz, tarafgir demagoji değil” diyerek, “ortak ve dost bir ülke” için “uygunsuz” olduğunu söyledi. Tajani, Schengen bölgesinin İspanya'ya kapatılmasını desteklediğini belirterek, "Ceuta'dan gelen görüntüler, Madrid hükümetinin 500 binden fazla düzensiz göçmene İspanyol, dolayısıyla Avrupa vatandaşlığı vermeyi seçmesinin ne kadar derin bir hata olduğunu ve insan kaçakçılığını teşvik ettiğini gösteriyor” demişti. Madrid yönetimi, İtalya’nın Madrid Büyükelçisini Dışişleri Bakanlığına çağırdı.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun İçişleri ve Göçten Sorumlu Üyesi Magnus Brunner ise AB'nin İspanya'ya desteğini artırmaya hazır olduğunu bildirdi. Brunner, "Birliğin dış sınırlarının korunması, yasa dışı göçle mücadele çabalarımızın kritik bir parçasıdır. Ceuta'da gelişen duruma ilişkin olarak ilgili makamlarla temas halindeyiz” dedi. HABER MERKEZİ
