• Demokratik entegrasyon; demokratik siyaseti, o da yerel demokrasiyi gerekli kılar ve bunların pratik çözümü de hukukla gerçekleşir. Bu da anayasal ve yasal değişiklikleri gerektirir.
  • Amerika ve Avrupa devletlerinin hemen hemen tümü, ya federedir ya da bölgesel, yerel demokrasiye sahiptir. Panzehir, demokratik siyaset ve yerel demokrasidir.
  • Sorunların gerçekçi ve kalıcı çözümü, bu stratejiyle mümkün. Yerel demokrasinin önünün açılması için gereken anayasal ve yasal reformların yapılması kaçınılmazdır.

ABDULLAH ÖCALAN

Demokratik entegrasyonu, taktik olarak ele almıyoruz. Teknik değil, stratejik bir olgudur. Demokratik toplum teorisi ve siyasetine dayanıyor. Entegrasyon önündeki anayasal ve yasal engeller kaldırılmalı, entegrasyon hukuku geliştirilmelidir.

Mevcut anayasanın bir 12 Eylül kalıntısı olduğu tartışmasızdır. Faşist bir anayasadır. Anayasa ve yasalar, katı temelde merkezidir. Bütün bölgesel farklılıkları bir sayan monolitik bir anlayışla hazırlanmıştır. Dolayısıyla demokratik entegrasyonun ve demokratik cumhuriyetin anayasası olamaz. Bu temelde demokratik cumhuriyetin yeni bir anayasa gerektirdiği herkesçe dillendiriliyor. Demokratik cumhuriyetin anayasası gündemdedir; bağlantılı olarak demokratik yasalar da söz konusu olacaktır. Demokratik cumhuriyet anayasası, hem tüm toplum kesimlerinin demokratik hak ve özgürlüklerini hem de yerel demokrasiyi esas almak durumundadır. Yerel demokrasiyi tanımayan bir anayasa, demokratik olamaz. Sadece Türkiye için değil, bütün bölge için demokrasinin vazgeçilmez ilkesi yerel demokrasiyi tanımaktır. Ortadoğu için gerekli olan böyle bir anayasal çözümdür.

Bu zihniyetle yol alınamaz

Türkiye, üyesi olmaya çalıştığı AB’nin yerel özerklik şartına bile çekince koymuştur. Demek ki bu noktada tutucu, özgürlük karşıtı bir tavır söz konusudur. Bu, demokrasi açısından yanlıştır. Burada yerel demokrasinin inkârı vardır. En hafif deyimle bu kadar antidemokratik bir zihniyet olamaz. 21. yüzyılda bu zihniyetle yol alınamayacağı açıktır. Tüm Avrupa ülkeleri, yerel demokrasiyi temel şart olarak kabul ediyor. Yerel demokrasisi olmayan bir demokrasiyi tanımıyor. Amerika ve Avrupa devletlerinin hemen hemen tümü, ya federedir ya da bölgesel, yerel demokrasiye sahiptir. Gelişmiş demokratik tüm ülkelerde durum böyledir. Türkiye’nin yerel demokrasiye çekince koyması, demokrasisinin düzeyini gösteriyor. Üstelik amansız bir denetimle engellemeye çalışıyor. Bunun aşılması gerekir.

Demokrasinin inkârı

Yerel demokrasinin olmayışı, Türkiye’yi ciddi sorunlarla karşı karşıya getiriyor. Son yıllarda uygulanan kayyum politikası, genel olarak belediyelerin rant kapısına dönüşmesi ve daha birçok sorunun kaynağında yerel demokrasinin olmayışı yatar. Ciddi bir keyfiliğin olduğu kayyum atamalarında ortaya çıkıyor. Demokrasinin bu denli kolayca inkâr edilebildiği bir ülkede, hiçbir sorun çözülemez ve çözülemediği de ortadadır.

Yerel demokrasi üzerinden

Devlet ile diyalogumuz ve müzakeremiz, yerel demokrasisiz düşünülemez. Tüm diyalog ve müzakereler, yerel demokrasiye dayalı geliştirilir. Geçiş aşaması için “geçiş hukuku” ama demokratik entegrasyon için kalıcı, demokratik ve yerel demokrasiyi içeren hukuk gerekiyor. Demokratik entegrasyon, ancak yerel demokrasiyle anlamını bulabilir; devlet ile demokratik ilişkisi yerel demokrasi üzerinden düzenlenir.

Sadece Kürt sorunu bağlamında değil, bir bütün olarak Türkiye için mevcut yerel yönetim sorunlarını aşmanın yolu, güçlü yerel demokrasiden geçer. Yerel demokrasinin güvence altına alınması, en gerçekçi ve tek çözüm formülüdür. Suriye, Irak ve İran için de gerekli olan, yerel demokrasinin tam ve eksiksiz uygulanmasıdır.

Olumsuzlukların panzehiri

Demokratik siyasetin stratejisi, yerel demokrasisiz olmaz. Demokratik siyasetin en temel niteliği yerel demokrasiyle iç içe olmasıdır. Yerel demokrasinin önünün açılması için gereken anayasal ve yasal reformların yapılması kaçınılmazdır. Tüm olumsuzlukların panzehri, demokratik siyaset ve yerel demokrasidir. Sorunların gerçekçi ve kalıcı çözümü, bu stratejiyle mümkün olabilir.

Sihirli bir icat değil

Demokratik entegrasyonu, tekniki bir uygulama olarak ele almamak gerekiyor. Ciddi reformlar gerektiriyor. Devlet ile demokratik toplumun entegrasyonu, sihirli bir icat değildir ama önemsiz de olmayıp temel uzlaşım formülasyonudur. Uygulama alanı, en çok yerel demokrasidir. Yerel demokrasiye açık olmak, demokratik devletin de ayrılmaz bir niteliğidir. Ondan ayrı düşünülemez. Eğer demokratik devlet iddiası varsa en somut ifadesi yerel demokrasinin kabul edilmesidir.

Demokratik toplum alaşma

Yerel demokrasiyi kabul etmeyen devlet, demokratik olamaz. Demokrasi asıl olarak yerelden gelişip tüm ülkeye yayılır. Bunun dışında istendiği kadar söylemde veya anayasada “demokratik bir devletiz” denilsin, demagojiden öteye gidemez ve örtülü faşizmin ifadesi olur.

Dolayısıyla demokratik entegrasyon; demokratik siyaseti, demokratik siyaset de yerel demokrasiyi gerekli kılar ve bunların pratik çözümü de hukukla gerçekleşir. Bu da yukarıda ifade edildiği gibi anayasal ve yasal değişiklikleri gerektirir. Demokratik topluma ancak böyle ulaşılır. Demokratik toplum açısından önemli olan, yerel demokrasinin olmasıdır.

* Rêber Apo'nun Kominal'de yayınlanan 'Demokratik Cumhuriyet, Demokratik Entegrasyon' perspektifinden alınarak düzenlendi.