Yaklaşık 400 bin kişinin mevsimlik tarım işçisi olarak başka kentlere gittiği ve çocuk nüfus bakımından Türkiye'de birinci sırada yer alan Riha'da, kentte kalan çocuklar sokaklarda ve çöplerde ekmek parası kazanmaya çalışıyor. 12 saat boyunca 10 TL için çalışan çocuklardan 12 yaşındaki İzzettin T. 8 kişilik bir aileye bakmak zorunda olduğunu belirterek, "Babam yaşlı olduğu için çalışamıyor. Her gün çöp topluyoruz. Topladığımız çöpleri götürüp sanayiye satıyoruz" sözleriyle anlatıyor içinde bulunduğu durumu.


Çöpten besleniyorlar

Ekonomik açıdan sıkıntı yaşayan yaklaşık 400 bin kişiyi mevsimlik işçi olarak dış illere gönderen Riha'da, kentte kalan çocuklar da sokaklarda çalışmak zorunda kalıyor. Gecekonduların yer aldığı semtlerde ise, çocuklar çöplerden plastik ve karton artıklarını toplayarak para kazanmaya çalışıyorlar. Küçük bedenleri ile acıktıklarında çöplerde buldukları yiyecek artıkları ile beslenen çocuklar, ileride kendilerini bekleyen ciddi hastalıklardan habersiz, ailelerine katkı sunmanın mutluluğunu yaşıyor. Bu çocuklara son zamanlarda Suriye'de yaşanan savaştan kaçarak Riha'ya sığınan sığınmacı çocuklar da eklendi. Sığınmacı çocuklar ailelerinin ekonomik yükünü omuzlarken, karartılan geleceklerinden habersiz ucuz iş gücü olarak değerlendiriliyor.

Riha ilk sıralarda

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu- Araştırma Merkezi (DİSK-AR) Türkiye'de 5 ile 17 yaş arası çalışan çocuk sayısının 8 milyon 397 bin olduğunu açıklarken, ekonomik açıdan geri bırakılmış bölgelerde bu çocukların yaşam mücadelesi bir trajediye dönüşüyor. Çocuk nüfusu sayısına göre ülke sıralamalarında ilk sıralarda yer alan Riha'da, çocuk işçi sayısı özellikle yaz aylarında artıyor. Suriyeli sığınmacı nüfusunun da çoğaldığı Riha'da, yüzlerce çocuk çöplerde çalışıyor. Sosyolog Pınar Kaya, çocuk işçiliği olarak akla ilk mevsimlik tarım işçisi çocuklar geldiğini, ancak geri dönüşümden dolayı çocukların iş alanı olarak bir diğer adreslerinin çöplükler olduğunu söyledi. Çocuk sayısı ve çalışan çocuk istatistiğinde Riha'nın ilk sıralarda yer aldığına işaret eden Kaya, Riha'da okulların yaz tatiline girmesiyle birlikte sokakta çalışan çocuk sayısının arttığını kaydetti.

12 yaşında 8 kişiye bakıyor

Riha'nın varoşlarında yaşayan, ailenin en büyük çocuğu 12 yaşındaki İzzettin T., 8 kardeşine bakabilmek için çalışmak zorunda olduğunu söyledi. 8 yaşındaki kardeşi İsa ile birlikte çöp toplayan İzzettin T., "Babam yaşlı olduğu için çalışamıyor. Her gün çöp topluyoruz. Topladığımız çöpleri götürüp sanayiye satıyoruz. Az topladığımız günler 5 TL, bazen de 10 TL kazanıyoruz" dedi.

Çocuklarda IŞİD korkusu

Riha'da çöp toplayıcısı çocuklara bir de Suriyeli çocuklar eklenmiş. Ülkelerindeki iç savaştan kaçarak Riha'ya yerleşen sığınmacı çocuklar 'Ucuz iş gücü' olarak bir çok alanda çalıştırılırken, herhangi bir işyerinde iş bulamayan Suriyeli çocuklar ise, sokaklarda çöp toplayıcılığı yapıyor. Suriye'nin Halep ve Tellebyad kentlerinden Riha'nın Harran ilçesine gelen ve burada harabelerde yaşam mücadelesi veren 10 ailenin, 20 çocuğu her gün il merkezine gelerek çöp toplayıcılığı yaptıklarını söylediler. Çocuklardan Cesim Cesim, Hatim M., Vaad Cesim çöp artıklarını toplarken DİHA'nın objektiflerine takıldı. Ailelerine bakmak zorunda olduklarını söyleyen Hatim Madik, "Başka çaremiz yok. Ailelerimiz aç. Onlara ekmek götürmek zorundayız" derken, diğer 2 çocuk, IŞİD çetelerinin geri dönmeleri durumunda kendilerini keseceklerini söyleyip, konuşmak istemedi.

Yetkililer duyarsız

Çocukların, sigortasız, güvencesiz ve sağlıksız bir şekilde çöplerde çalışmasının hem madde bağımlılığını, hem de çocuk istismarını arttırdığını belirten Eğitim Sen Urfa Şube Başkanı Mehmet Keklik ise, sokaklarda çalışan çocukların madde bağımlılığına itildiğini dile getirdi. Böylelikle çocuk istismarının geliştiğini sözlerine ekleyen Keklik, "Bunun temel sıkıntısı da yetkililerin bu konuda duyarsızlığıdır. Çocuğun işçiliği tarım işçiliği ile başlıyor. Geri dönüşümden dolayı çöpte çalışan çocuk işçiliği de artıyor. Bu çocukların yeri evleri, okulları olması gerekirken sokaklara sürükleniyorlar. Buna göz yumuluyor. Bunun önüne bir an önce geçilmelidir" dedi. 

DİHA/RIHA