- Suudi Arabistan, fosil yakıt ifadesinin COP31’in anlaşma taslağından çıkarılması için baskı kurdu. AB, taslağı resmi olarak reddetti.
Antalya’da 9 Kasım’da başlayan ve 20 Kasım’da sona ermesi planlanan Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi’nde (COP31) anlaşma sağlanamadı. Müzakereler fosil yakıt tartışmalarında düğümlendi. Haberi yayına hazırladığımızda, "Antalya Paktı" anlaşma taslağı paylaşıldı. 12 sayfalık taslakta fosil yakıtlara dair herhangi bir ifade hâlâ yer almıyordu. Böyle bir kriz 1995'te COP iklim toplantılarının düzenlemeye başlamasından bu yana sadece bir kez yaşanmıştı. Ülkeler bir anlaşmaya varamazsa, müzakereler gelecek yıla kadar askıya alınabilir.
Ülkelere, 2035 yılına kadar nihai elektrik tüketiminde elektriğin oranını yüzde 35'e çıkarma çağrısında bulunuluyor. Küresel ısınmanın 1,5°C eşiğini geçme yolunda olduğuna dair tespit metinde korunuyor. Bu, İngiltere heyetinin temel taleplerinden biriydi.
Ayrıca, karbon yakalama, kullanım ve depolama (CCUS) teknolojilerinin ne ölçüde kullanılacağına dair bazı nüans değişiklikleri de yapılmış.
AB, resmi olarak itiraz etti
AB adına konuşan İrlandalı Bakan Darragh O'Brien, birliğin anlaşmayı resmen reddettiğini belirtti. "Önümüze konulan taslak iklim aciliyetine yanıt vermiyor. Fosil yakıtların yeşil aklamasını yapan bir COP'u kabul etmeyeceğiz" dedi.
Ardından söz alan Panama da anlaşmayı reddederek, iklim konferanslarının "bize Paris Anlaşması'nı kazandırdığını" söyledi: "Paris öncesinde dünya 4°C'lik bir ısınmaya doğru gidiyordu. Mevcut politikalar ise 2,8°C'ye işaret ediyor. Bu, açık bir ilerleme. Ancak 2,8°C güvenli değil. Bilim pazarlık kabul etmez. Gezegen daha fazla bekleyemez.”
Anlaşmaya bir itiraz da fosil yakıtları savunan Rusya'dan geldi. Ülke, fosil yakıt arzının talepten daha hızlı şekilde azaltılması durumunda "fiyat şokları" ve "enerji yoksulluğu" yaşanabileceğini savundu.
Suudiler baskı kurdu
Suudi Arabistan'ın öncülüğünde fosil yakıt ifadesinin çıkarılması yönünde baskının ardından, Panama, Solomon Adaları, Fildişi Sahili ve Avrupa Birliği'nden bakanlar, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik bir taahhüdün nihai anlaşmaya yeniden dahil edilmesi için mücadele ediyordu.
Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro, "Fosil yakıtlardan hiç söz etmeyen bir COP ya da sonuç kararı kabul edilemez ve biz buna kesinlikle razı olmayacağız" dedi.
Deniz seviyesine yakın bir ada ülkesi olan Tuvalu'nun İklim Bakanı Maina Talia ise bunun ülkesi için "kırmızı çizgi" olduğunu söyleyerek, fosil yakıtların iklim krizinin temel sebebi olduğunu vurguladı.
Fosil yakıt tartışması
Fransa ve Panama'nın liderliğinde aralarında Belçika, Fildişi Sahili, Finlandiya, Yunanistan, Guatemala ve İspanya'nın olduğu ülkeler daha güçlü iklim eylemi talep etti.
Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro da ülkesinin fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik net bir taahhüt ve iklim finansmanı gibi önceliklerini yansıtmayan bir nihai COP31 bildirgesi desteklemeyi reddedeceğini belirtti. Öte yandan fosil yakıtların ikinci taslak metninden çıkarılmasına Fransa ve Almanya’dan da itiraz geldi.
Afrika ülkeleri: Dilenmeye gelmedik
Gana Çevre Bakanı ve Afrikalı müzakereciler grubunun başkanı Zanetor Agyeman Rawlings, "Buraya dilenmeye gelmedik; gelişmiş ülkelerin insan kaynaklı faaliyetlerinin yükünü en ağır şekilde çeken halkımız adına, haklı olarak bize ait olanı talep etmeye geldik" dedi.
Heyetler zirveyi terk etti
Cumartesi günü çok sayıda bakan ve hatta bazı ülkelerin heyetlerinin konferanstan ayrıldığı dikkat çekti. İklim konferanslarında karar alınabilmesi için yeter sayı şartı bulunuyor. Buna göre yaklaşık 200 ülkenin en az üçte ikisinin temsil edilmesi gerekiyor. ANTALYA