Kürt halkının ve kadının özgürlük mücadelesini yıllardır dağlarda yürüten Kürt kadın gerillalar, Demokratik Ekolojik Cinsiyet Özgürlükçü Toplum Paradigması temelinde örgütlenerek silahlı mücadele yürütüyor. Gerillalar aynı zamanda ideolojik, siyasal ve askeri alanda kendilerini eğitim görmeyi de ihmal etmiyor. Direnişçi bir Kürt kadını olarak tarihe geçen Bêrîtan’ın (Gülnaz Karataş) direnişçi kimliğini geliştirmek amacıyla YJA Star kadın savunma birlikleri, 2004 yılında Şehit Bêrîtan Özgür Kadın Savunma Akademisini kurdular ve akademi ilk devresini Şehit Bêrîtan adıyla gerçekleştirdi. Akademinin oluşum kararı, HPG’nin 2003 yılında gerçekleştirdiği 2'nci Konferansı'nda alındı.
Efsanevi komutan Bêrîtan
Akademiye ismini veren direnişçi Kürt kadını Bêrîtan Hevî, (Gülnaz Karataş) 1971 yılında Çewlîk'in Bangîlan (Solhan) ilçesinde dünyaya gelir. Aslen Dêrsimli ve Bêrî aşiretindendir. İlk ve ortaöğrenimini Elezîz'de, üniversite öğrenimini ise İstanbul’da görür. Bêrîtan’ın arayışları, kısa bir süre sonra onu Kürt Özgürlük hareketiyle buluşturur ve 1991 yılında bir grup arkadaşıyla birlikte Cudî’de gerillaya katılır. Daha sonra Cudî’den Güney Kürdistan alanına Xakurkê’ye geçen Bêrîtan, 1992 yılında işbirlikçi yerel güç olan KDP’nin eline sağ düşmemek için kendisini uçurumdan atarak yaşamını yitirir.
PKK hareketine karşı geliştirilen 1992 Güney Savaşı, Türk devleti ve Güneyli işbirlikçi ilkel milliyetçi güçlerin ortaklaşa başlattığı, İsrail, ABD, İngiltere ve diğer NATO güçlerinin teknik anlamda desteklediği bir imha ve tasfiye planı olarak gerçekleşti. Savaşta ARGK’nin savunma ve saldırı birlikleri dahil, kadın gerillalar da bu savaşın içinde aktif bir şekilde yer aldı. 1992 Güney Savaşı en çok da kadın iradesinin sınandığı bir savaş oldu bu anlamda. Bêrîtan, Xakurkê alanında ilkel milliyetçi güçlere ve faşist Türk generallerine karşı gösterdiği direniş, aynı zamanda daha o süreçte kendisini işbirlikçi çizgiye yatıran ve PKK hareketine ihaneti dayatan Osman Öcalan’ın (Ferhat), kişiliği ve çizgisine karşı da bir duruş olur.
Fedailik çizgisi oldu
Bütün teslimiyetçi çağrılara ve dayatmalara karşılık sonuna kadar direnen Bêrîtan son mermisini de düşmana sıktıktan sonra silahını kayalıklara vurup parçalayarak, kendisini uçuruma bırakır. Bêrîtan şahsında açığa çıkan bu gerçeklik, Kürt halk Önderi Abdullah Öcalan’ın yıllarca verdiği emeğin kadında da temsil bulduğunu ve bu temelde bir fedailik çizgisinin geliştiğinin göstergesi olur. Şehit Bêrîtan Özgür Kadın Savunma Akademisi de bu fedai ruhun ve örnek kadın komutanlaşmasının meskeni olarak çalışmalarına başlar. Akademi, 2004 yılında Zap alanında kurulur ve ilk eğitim devresini Şehit Bêrîtan ismiyle başlatır. Kuşkusuz bir kadın akademisi oluşumu olarak bu çalışma bir ilk değil, PAJK bünyesinde Şehit Zîlan Akademisi ismiyle ideolojik eğitimleri esas alan bir eğitim akademisi daha da bulunmaktadır. Yine birlik ve tabur örgütlenmeleri içerisinde de bir özgün örgütlenme ve eğitim sistemi oluşturularak ideolojik ve askeri eğitimler devam ettirilmekte.
Yeniden yapılanma süreci önemli
Akademi'nin kuruluş sürecini, amaçlarını değerlendiren o dönemin YJA Star Anakarargah komutanlarından Bêrîtan Dêrsim, "Kadının öz savunma gücü olan YJA Star’a dönük olarak Önderliğimizin kapsamlı, derinlikli ordulaşma perspektifleri vardı. Şehit Bêrîtan Akademisi de HPG’nin kendisini yeniden yapılandırması, dolayısıyla YJA Star’ın da kendisini yeniden yapılandırmasının önünü açacak ilk adımdı" dedi. Kadın Özgürlük Hareketi olarak da daha önce akademi deneyimlerinin olduğunu, yine Mahsum Korkmaz Askeri Akademisi'nde ideolojik ve askeri olarak kadroların, komutanların yetiştirildiği, pratiğe hazır hale getirildiğini ifade eden Dêrsim, YJA Star olarak da yeniden yapılanma sürecini kendileri açısından önemsediklerini ifade etti.
Ders programları ihtiyaca göre
Dêrsim şöyle devam etti: "YJA Star gerillaları hem nitel, hem de nicel olarak HPG içerisinde önemli bir gücü ifade ediyordu. Yani savaşta da öyle, yaşamda da öyle, ideolojik ve örgütsel anlamda da öyledir. Bu nedenle kadının nicel ve nitel büyümesi, gelişmesi, kendisini bu anlamda donatması karşısında genel akademilerimiz, özgün anlamda ortaya çıkan ihtiyacı karşılamaya yetmiyordu. Bir de bunun yanı sıra Şehit Bêrîtan Akademisi, özgün anlamda bir açılımı ifade ediyordu."
Dersim, ilk devrenin 60 kişiden oluştuğunu, YJA Star olarak çok geniş bir sahada örgütlendiklerini belirtti. Dêrsim ayrıca, "Ders programlarımız da kadın gerilla gücümüzün bu ihtiyacını karşılayacak temelde hazırlandı. İdeolojik, örgütsel, felsefik, bilimsel ve askeri yetkinleşmeyi sağlayacak içerikte bir ders programıdır. Askeri taktiğin geliştirilmesi ve bu konuda güçlü yoğunlaşmaların sağlanmasına büyük önem verilmektedir" diye konuştu.
'YJA Star güvencedir'
Komutanlaşma ve gerillacılıkta profesyonel bir düzey kazanmanın kadın gerilla gücü açısından önemli olduğuna değinen Dêrsim sözlerine şöyle devam etti: "Bir garantördür kadın ordulaşması. Bu sadece salt savaş anlamında değil, bir bütünen böyledir. Yani kadın doğası gereği, duruşu, katılımı, dürüstlüğü her şeyiyle ordu içerisinde de, genel hareketimiz içerisinde de bir teminattır, bir güvencedir. Kadın hareketinin böyle bir rolü de vardır. İşte Şehit Bêrîtan Akademisi de ordunun bu ihtiyaçlarını karşılayacak bir formata sahiptir."
Savaş ve askerlik 'erkek işi'
Kadının savaş sahasındaki yetkiliğinin erkek yapısında da büyük bir güven oluşturduğunu ifade eden Dêrsim, "Savaş ve askerlik 'erkeğin işi' olarak görülür. Oysa öyle değildir. Şu anda kadın komutasına karşı çok ciddi bir ilgi de var. Erkek arkadaşlarımızda kadın komutasında savaşa katılma, ordu içerisinde kadının denetiminde hareket etmekte sakınca görmeyen, bunu problem yapmayan, tam tersine bu durum büyük bir moral güç olarak görülmektedir. Bu anlamda hareketimiz önemli bir mesafe de kat etti" diye konuştu.
Başta acemiliklerin olduğunu, ancak sonraki süreçte bir yetkinleşme sürecine girildiğine de dikkat çeken Dêrsim, kadınların artık kendi eğitimlerini kendilerinin gördüğünü belirtti. Akademinin şimdi daha profesyonel tarzda kendini örgütlediğinin de altını çizen Dêrsim, yüzlerce savaşçı ve komutan yapısının yetiştirildiğini, bunun da YJA Star'ın kadın komuta ihtiyacını karşılayacak bir düzeye ulaştığını sözlerine ekledi. Devam edecek...
EKİN ADA/BEHDÎNAN