Halkların Demokratik Partisi’nin (HDP) açıklanan 88 sayfalık seçim bildirgesinde demokrasi, özgürlük, adalet ve sosyal eşitlik alanında gerçekleştirilecek değişimlerle toplumun tüm kesimlerine 'Yeni Yaşam' vaat edildi.
HDP Eşbaşkanları, partilerinin Seçim Bildirgesi'ni açıkladı.
“Değiştireceğiz!” denilerek başlayan bildirgede, “Türkiye’yi savaş politikaları ve yolsuzluk ekonomisi girdabına sürükleyen AKP iktidarını mutlaka değiştireceğiz. Faşizmin kurumsallaştırılmasına, hayalini kurdukları tek adam rejiminin gerçekleşmesine asla izin vermeyiz, vermeyeceğiz” denildi.
Demirtaş’ın manifestosunu hem tamamlayan hem de detaylandıran nitellikteki bildirgede, farklı olarak öne çıkan bazı başlıklar özetle şöyle:
* Düşünce, ifade ve örgütlenme özgürlüğü önündeki engelleri kaldıracağız.
* Siyasi Partiler Yasası’nda tabanın, seçmenlerin, üyelerin kararlara doğrudan katılabildiği düzenlemeler yapılacak.
* Seçim barajı kalkacak. Temsilde adaletin yolu açılacak.
* Kadınların eşit temsiliyeti ve katılımı güvence altında olacak.
* İnsan hakları sözleşmelerini tekrar uygulamaya başlayacağız.
* İşkence ve kötü muameleye mutlaka son vereceğiz.
* Hak ihlali yapan kamu görevlilerinin yargılanmaları önündeki yasal ve idari engelleri kaldıracağız.
* Gözaltı süresi tüm suçlamalar için en fazla 1 gün olacak.
* Başta cezaevinde bulunan 70 bine yakın öğrenci olmak üzere haksız yere tutuklu olan gazeteciler, kadınlar, siyasetçiler TCK’da yapılacak adil düzenlemeler ile özgürlüğüne kavuşacak.
* “Politik suçlar” suç kategorisi olmaktan çıkarılacak. F Tipi Cezaevi uygulaması bitecek. Siyasi tutsaklara genel af getireceğiz.
* Terörle Mücadele Yasası, İç Güvenlik Yasası, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Yasası ve Polis Vazife ve Salahiyet Yasası’nı kaldıracak, Ceza Yasası’nda gerekli demokratik değişiklikleri yapacağız.
Özgürlükçü laiklik
* Özgürlükçü laiklik anlayışını ısrarla savunacağız.
* İnançların devletin tekeline alınmasına son vereceğiz.
* İnanç Hizmetleri Üst Kurulu’nda her inançtan bir temsilci bulunacak.
* Alevilerin bütün ibadet mekânlarını “ibadethane” olarak tanıyacak ve kamu güvencesi altına alacağız.
* Devlet tarafından el konulmuş vakıf malları ve taşınmazlar iade, zararları da tazmin edilecek.
* Yaşanan soykırımlar, tehcir, katliamlar, infazlar, kayıplar ve benzeri uygulamaların araştırılması ve hakikatlerin ortaya çıkarılması amacıyla “Hakikat Komisyonları” kuracağız.
* Yerinde yaşamın kurulması için zorunlu göç hafızası ile yüzleşerek tazmin ve çözüm yolları üreteceğiz.
* İşgal edilen tüm mülkler sahiplerine iade edilecek.
* 2015 yılında başlayan sokağa çıkma yasakları adı altındaki ablukalarda, yerinden edilenlerin tüm zararı tazmin edilecek.
* Mayınlı arazilerin tarımsal üretim yapmak üzere kullanıma açılmasını sağlayacağız.
Koruculuk sistemi lağvedilecek
* Koruculuk sistemi lağvedilerek, suça karışmış olanların yargılanması sağlanacak. Bu gruplar tarafından el konulan mülklerin iadesiyle sebep oldukları zararın tazmini gerçekleştirilecek.
* Suça bulaşmamış olan korucular toplum yararına programlar kapsamında istihdam edilecek.
Vicdani ret hakkı
* Eline silah almak istemeyen, militarizme karşı olan gençlerin zorunlu askerlik yapmama hakkını güvence altına alacağız.
* Nefret suçlarının cezalandırılması için çalışacağız.
Güven ekonomisi
HDP’nin "Barışçı ve Katılımcı Güven Ekonomisi"nin hedefi; dayanışmacı, kararların halkın iradesiyle alındığı, toplumsal ihtiyaçları karşılamaya yönelik bir ekonomik bakışla, üretenlerin ekonomik ilişkiler üzerinde denetimini artırmaktır. Perspektifimiz; doğa ile uyumlu ekonomi ve insan onuruna yaraşır istihdam yaratmak, dar gelirlilere gelir artışı sağlamaktır.
* Bu program için gerekli parasal kaynağı; kamusal israfları önleyerek ve adaletli bir vergi politikasıyla sağlayacağız. Böylece yoksulluk sınırının altında yaşayan yaklaşık 60 milyon yurttaşımıza aktaracağımız gelir ile hem adaletli bir yaşam hem de adaletli bir ekonomi var edeceğiz.
* HDP’nin ekonomi politikalarının kırmızı çizgisi, emekçinin haklarıdır. Mor çizgi kadınların hakları, yeşil çizgi ise tüm canlıların ekolojik haklarıdır. HDP olarak, emek ve doğa dostu, kriz üretmeyen, verimli, adaletli bir ekonomi programı; emek ve doğa dostu bir büyüme modeli ile esnafın, çiftçinin, memurun, işçinin, emeklinin ekmeğini ve sofrasını büyüteceğiz.
* Asgari ücreti net 3 bin TL yükselteceğiz.
* Hane geliri aylık 6 bin TL altında olan hanelerin gelirini yoksulluk sınırının üzerine çıkaracağız.
* Yoksulluk sınırının altında gelire sahip kamu çalışanlarına bin TL zam yapacağız.
* Yüzde 40 ve üzeri engel oranı olan tüm engellilere aylık bin TL, emekli maaşı olmayan 1 milyon yaşlıya aylık bin TL, tüm işsizlere aylık en az bin TL, sığınma evlerinde yaşamını sürdürmek zorunda kalan tüm kadınlara uygun iş ve yaşam imkânı sağlanana kadar bin TL ödeme yapacağız.
* Emekli geliri ortalama 3 bin TL olacak.
* AKP’nin sadece yandaş 19 firmaya verdiği 135 milyar liralık teşvik programı gibi teşvikler iptal edilecek.
*Anti-tekel yasası çıkaracağız.
* KOBİ’lerde en az yarısı kadın olacak şekilde 5 milyon kişiye insan onuruna yaraşır yeni iş imkânı sağlayacağız.
* Hakça Dağıtım Programımızla dar gelirli vatandaşlarımızın gelirini artıracağız, böylelikle alışveriş artacak, esnaf nefes alacak.
* Esnaf dayanışma sandıkları kuracağız.
* Çiftçiye mazot, gübre, ilaç ve tohum desteği artırılacak; ürün alım garantisi verilecek.
* Yayla yasakları derhal kaldırılacak köylere geri dönüşün koşulları oluşturulacak.
* Vergileri yoksulluğun azaltılması, istihdam yaratılması, nitelikli kamusal eğitim, ücretsiz sağlık ve ulaşım hizmetinin sağlanmasında kullanacağız. ÖTV ve KDV gibi vergilerin, gelirler içerisindeki payını düşüreceğiz.
* Asgari ücretten vergi almayacağız.
* Gelir vergisi reformunu yapacağız.
Sosyal büyüme modeli
* Kamusal hizmetleri bir hak olarak önceleyen projeler için yeni bir ekonomik ve sosyal kalkınma modeli uygulayacağız. Kamu-özel ortaklığı modeli ile normal maliyetin en az yüzde 40 üzerinde olan yatırım ve fonlama modeline son vereceğiz.
* İşçi-çiftçi-tüketici kooperatifleri ve müştereklerden yana bir ekonomi modeli uygulayacağız.
* Bölgesel Yatırım Bankalarının kurucu bileşenleri; Hazine, yerel yönetimler/belediyeler, işçi sendikaları, işçi, çiftçi ve tüketici kooperatifleri, halk meclisleri ve demokratik kitle örgütleri olacak.
* Yoksulluk sınırının altındaki yurttaşlarımıza, su ve elektrik kullanımı asgari ihtiyaç miktarına kadar ücretsiz olacaktır.
Demokratik bütçe hakkı
* Meclis’in bütçe yapım ve denetleme hakkını sağlayacağız. Yerel yönetim bütçeleri yerel meclislerde oluşturulacak. Genel bütçenin payını kademeli olarak azaltacağız.
* Güvenlikçi harcamalardan büyük ölçüde tasarruf edeceğiz.
* Topluluk ekonomisi ile yeni bir kooperatifçiliği destekleyeceğiz. Halk çiftliklerini inşa edeceğiz.
* 2018 yılında 2 milyar lirayı aşması beklenen Cumhurbaşkanlığı bütçesini yüzde 90 oranında düşüreceğiz.
* Mersin Akkuyu ve Sinop nükleer santral projeleri iptal edilecek.
* Cumhurbaşkanlığı’nın uçakları özelleştirme kapsamında satılacak. Cumhurbaşkanı dâhil tüm kamu görevlileri tarifeli uçak ve toplu taşıma kullanacak.
* İşçi sağlığı ve iş güvenliği vazgeçilmez bir haktır. ‘İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ulusal Konseyi’nin kuruluşunu sağlayacağız.
* İnsan onuruna yaraşır bir ücret politikası uygulayacağız. Asgari ücreti vergiden muaf tutacağız.
* Kayıtdışı çalışmayı ortadan kaldıracağız.
* Kriz bahanesiyle toplu işten çıkarmaları yasaklayacağız.
* Emeklilerin sendikal örgütlenme özgürlüğü önündeki bütün engelleri kaldıracağız. Emeklilik yaşını düşürecek, mezarda emekliliğe son vereceğiz.
* Mevsimlik tarım işçiliğini yasal statüye kavuşturacak, örgütlenme özgürlüğünün önünü açacağız.
* Grev ve toplu eylem hakkı güvenceye alınacak, hükümetin grev erteleme yetkisini kaldıracağız.
* Resmi haftalık çalışma saatlerini 35 saate indireceğiz.
* Barınma hakkı doğrultusunda, tüm yurttaşların barınma sorununu çözeceğiz.
* Toplu ulaşım öğrenci, engelli, emekli, genç ve yoksulluk sınırının altındaki yurttaşlarımız için ücretsiz olacak.
* Sağlık hizmetleri, parasız, eşit, ulaşılabilir, anadilinde, cinsiyet eşitlikçi ve ekolojik, her bireyin katılımını esas alan, erişilebilir sağlık kurum ve kuruluşlarını inşa eden bir anlayışla sürdürülecek. "Halk sağlığı birimleri” kurulacak.
Parasız ve eşit eğitim
* Tekçi, cinsiyetçi, mezhepçi, ırkçı eğitim müfredatını lağvederek bilimsel, laik, demokratik, özgürlükçü, çoğulcu, anadilinde eğitimi esas alan yeni bir eğitim müfredatını hayata geçireceğiz.
* Din derslerini zorunlu olmaktan kaldıracağız.
* Toplumsal cinsiyet eşitliği dersi müfredata eklenecek.
* Tüm merkezi sınavları kaldıracağız.
* 200 bin öğretmen ataması yapacağız.
* YÖK kaldırılacak.
* Akademisyen, öğretmen ve öğrencile geri dönebilecek.
* Üniversitelerde Kürtçe, Lazca, Süryanice gibi dillerde yeni kürsülerin açılmasını sağlayacağız.
Savaş düzeni değişecek
* Coğrafyamıza kader olarak dayatılan savaş düzenini değiştireceğiz! Halkların kendi kendilerini yönetecekleri demokratik, eşitlikçi ve özgürlükçü bir yönetim anlayışını geliştirmeleri ve uygulamaları için mücadele edilecek.
* Ortadoğu’da mevcut iktidar tarafından yürütülen Kürt düşmanı politikaya derhal son verilecek ve Kürt halkıyla barış sağlanacak.
* Suriye’deki iç savaşın sona erdirilmesi, halkların kardeşliğine ve eşitliğine dayalı demokratik bir çözümün ortaya çıkarılması için çaba harcayacak ve Rojava halkının açığa çıkardığı demokratik yönetim iradesinin tanınması ve Demokratik Suriye yönetiminin yaşam bulması için mücadele edilecek.
* Kıbrıslı Türk ve Rum halklarının Ada’nın bölünmüşlüğüne son vermek ve politik çözümü sağlamak için ortaya koydukları çözüm önerilerini ve çabalarını desteklemeye devam edeceğiz.
* Ermenistan üzerinde uygulanan ekonomik ambargoyu kaldıracak, gerekli ekonomik, politik ve diplomatik ilişkileri geliştirecek, Türkiye tarafından tek yanlı kapatılan Türkiye-Ermenistan sınırını koşulsuz olarak açacağız.
* Avrupa Birliği’nin insan haklarına riayet, yerel demokrasi, güçler ayrılığı, hukukun üstünlüğü gibi ön plana çıkardığı ilkeleri savunmaya devam edeceğiz.
* Avrupa ve dünya genelinde ırkçılık, anti-semitizm, insan ticareti (kadın, çocuk, emek sömürüsü), göçmenlik sorunları, uluslararası uyuşturucu ticareti, yerinden edilme, yabancı düşmanlığı, İslamofobi ve benzeri insanlık değerlerini ilgilendiren sorunlara yönelik çözümlerin geliştirilmesi amacıyla gerekli işbirliklerini yapacağız.