Ulus olmak, sadece devlet olmakla eş değer tutulamaz. Ulus olmanın kriterleri devlet kurmak değildir. Böyle bir çarpıtmayı yaratan kapitalist modernite, ulus-devleti meşrulaştırma, kendi sistemini sürdürme arayışındadır. Çeşitli sembolleri fetihleştirerek toplumun farklılıklarını hiçe sayarak, ilkel gördüğü toplumun dinamiklerini oluşturan kabile, aşiret vb. örgütlenmeleri parçalamayı hedeflemektedir. Çünkü toplumun komünal örgütlenme normları olan bu yapılanmaları parçalamadan kendi sistemini oluşturması, sürdürmesi düşünülemez.

Bireysellik üzerine kurulmuş tüm ideolojilerin temel mantığı, toplumun temellerini oluşturan dinamiklere saldırmaktır. Toplumsal ortaklaşmaları saptırarak, parçalayarak sonuç almak ister. Bunun için kapitalist modernite en çok da bu toplumsal formlara savaş açmıştır. Buna karşı toplumsal normların birlikteliğinden doğan, yeni bir ulus anlayışı olan demokratik ulusu açımlayalım.
Zihinlerimiz ortak dil, ortak pazar, ortak tarih olarak şekillenen ulus formunun dar kalıplarına karşı, etnisite vurgusu yapmadan tüm dillerin kendini özgürce ifade edebildiği, kendi kendini yönetebildiği bir anlayışı ifade eder. Bir ulusun oluşabilmesi için müşterek sembollerden ziyade demokratik bir zihniyetin oluşması demokratik ulus için yeterlidir.
Günümüz koşullarında demokratik ulusun inşa süreci her zamankinden daha fazla aciliyet kazanmıştır. Ulus-devletin tekçi anlayışı, halkların toplumsal doğasında maya tutmadığı açıktır. Buna karşılık Ortadoğu’da ulus-devletlerin aşılıp, demokratik ulusun inşa sürecini hızlandırmak, toplumların demokratikleşmelerini de beraberinde getirecektir.
Demokratik ulusun kriterleri şöyledir: 1. Demokratik ulus inşasında herhangi bir etnisite ön plana çıkmaz. 2. Demokratik ulusu oluşturan halkların temel kriteri ortak bir zihniyet ve ideolojik birlikteliktir. 3. Demokratik ulusun siyasal formu demokratik özerkliktir.
Daha fazla genişletebileceğimiz bu maddeler demokratik ulus olmanın temel özelliklerini oluşturmakla beraber kapsamlı bir şekilde ele alınarak tüm dünya halklarına model olabilecek paradigmasal bir alt yapı oluşturulabilinir. Kapitalist modernitenin zıddı olan demokratik modernitenin ulus formu olarak değerlendirebileceğimiz demokratik ulus halkların birlikte yaşama koşullarının oluşabilmesi için en reel pratik çözüm önerisidir.
Mevcut koşullarda demokratik ulus seçeneği iki zeminde hayat bulabilir. Birincisi, ulus-devletlerle uzlaşı temelinde oluşacak anayasal güvenceye alınmış demokratik özerklik statüsüdür. İkincisi ise, birinci seçeneğin oluşmaması durumunda, devrimci halk savaşıyla kendi statüsünü öz gücüne dayanarak inşa etmektir.


Bingöl M Tipi Cezaevi