Dengbêjler söze ve sese anlam yükleyerek Kürdistan’ın en uzak noktalarına acılarını, sevdalarını, özlemlerini ve tüm duygularını sarıp sarmalayarak göndermişler. Bu yönleriyle Kürt tarihinin, dilinin ve kültürünün taşıyıcı belleği olagelmişler.
İşte Kobanê’nin güneyindeki Gorelî köyünde yaşayan 72 yaşındaki Fatma Keşman’da bu geleneğin mirasçısı olarak dengbêjliğini 30 yıldır sürdürüyor. Dengbêj Fatma Keşman, gördüğü acıları, ölümleri, kederleri, sevinçleri söylediği kilamlar ve stranlara dökerek dinleyenlerinin ruhuna, yüreğine sesleniyor. Kobanê’nin Gorelî köyünde yaşayan Fatma Keşman, çocukluğunda annesinden dinlediği, hafızasında yer eden kilamları ve stranları 30 yıldır yüreğinde damıtarak kendi sesiyle dile getirmeye devam ediyor. Köyün taziyelerinde kilamlarını dile getiren Keşman, bunları dinleyenlerin yüreğine işliyor.
Çocuklarının evlerinden ayrılmasından sonra, eşiyle birlikte yaşayan Keşman, çocuklarına duyduğu özlemi de kilamlarında dillendiriyor. 3 yıl önce kaybolan torunundan haber alamayan dengbêj Keşman, her gün torunu için kilamlar okuyor. Fatma Ana, böyle acı yüklü kilamlar söylemenin kolay bir şey olmadığını, duygularının ağırlığını hissederek söylediğini belirtiyor.
SOZDIL EHMED/ANHA/KOBANÊ