Di kelepûr û muzîka Kurdî cihê bilûr û meyê mezin e. Bilûrvan Mîroyê Qanat anî ziman ku dengê meyê di ruhê mirovan de aramiyê çêdike û ji ber ku ew sazeke xwezayî ye tu teknîk nikare amûrekê bi wî awayî çêke.  Wêjenasê Mezin ê Kurdî Erebê Şemo gotîye ku gava dengê miqama mey û bilûrê tê, mar jî li kêleka te re derbas bibe, bi te venade. Ji bo ku mirov texmîn bike ka bilûr çi ye, divê bi kêmanî carekê guh bide wê. Mîroyê Qanat dibêje ku bilûrvaniya rasteqîn di cîhana hundirîn a mirovan de pêk tê û divê hunermend ruhê xwe bixe nava meqamê bilûrê.  


Ji derdanê def...

Mîroyê Qanat ê ku li Ermenistanê dijî yek ji bilûrvanên Kurd ên navûdeng e di bernameya Radyoya Dengê Rûsyayê ya ku ji aliyê Karîna Fetê Samî ve tê amadekirin de behsa huner û hunermendiya xwe kir. Mîro diyar kir ku wî ji zarokatiya xwe bala xwe daye ser hunermendiyê û bi tesîra bavê xwe ketiye ser vê rê. Bav ê min li zirnê û bilûrê dixist. Wî bi hostetiyeke mezin gelek tişt hînî min kirin. Mîro wiha got: “Me awazên sazmendiyê ji Radyo Kurdî ya Rewanî guhdarî dikir. Em li dora wê berhev dibûn, piştî guhdarîkirinê me stranên dihatin gotin dubare dikirin.Me derdana şîr ji xwe re dikir def û li binê wê dixist.”

Teknîk nikare çêbike
Mîroyê Qanat behsa taybetmendiyên bilûrê kir û got: “Ev saz li welatên Asyayê li pêş e. Mey û bilûr zêdetir ji hestiyên heywanan û darên cuda tê çêkirin. A girîng ew e ku bilûr dengekê çawa derxîne. Gelek welatan hewl daye ku bi teknîkê bilûrên nûjen çêbikin. Lê bi ser neketine. Ji ber ku ev deng dengekî otantîk ê xwezayî ye nabe ku ew hewldan bi ser bikevin.”  
Mey aramiyê dide mirov
Mîro behsa gelek enstrumanên hilmdar kirin û wiha pê de çû: “Ez dikarim li bilûr, mey, fîq û zirneyê dixim. Ew hemû ji aliyê gelê me ve tên bikaranîn. Ew zêdetir hêmayên ayîn û îbadetê ne. Hemû li min xweş tên. Di şîn û şahiyê de dilê min dikemilînin. Zêdetir ez ji meyê hez dikim. Meqamên wê dilê mirov xweş dike û rehmê dixe nava mirov.”
Bilûrvan û meyvanê Kurd Mîroyê Qanat der heqê rewşa niha ya bilûrvaniyê de jî axivî û wiha got: “Berê gava televizyon tunebû, Kurd li odeyeke mezin berhev dibûn û serpêhat, çîrok û stran ji hev digotin. Sazbendî jî yek ji van karûbaran bû. Niha gelek amûrên ragihandinê hene û xelkê mijûl dikin. Lê heke mirov bixwaze mirov niha jî dikare çand û kevneşopiya xwe biparêze. Niha navendên Kurdan hene. Lazim e xebatên zindîkirina çanda Kurdî bên meşandin. Lazim e pêwendiyên ruhanî di nava gelê me de bên dewlemendkirin..”

 AMED