Almanya’nın Köln kentinde 1937-38 Dêrsim ve Ermeni Soykırımı’nın 100. yılı nedeniyle bir yürüyüş yapıldı. Alevi örgütleri ve sivil toplum kurumlarının desteklediği eyleme bini aşkın kişi katıldı. 

FEDA, ADEF, Dêrsim Yeniden İnşa Derneği, Kurmeşliler Derneği, Dêrsim 1938 Soykırım Karşıtı Derneği tarafından organize edilen yürüyüş, “Dêrsim 38 Soykırımını unutmadık unutturmayacağız” pankartıyla Ebertplatz’ta başladı. Eylemciler, ellerinde birçok dilde yazılmış “Hepimiz Dêrsimliyiz”, “Dêrsim Soykırımını Unutma” gibi dövizlerle ve Dêrsim Soykırımı’nı, Ermeni Soykırımı’nı kınayan sloganlar atarak Köln’ün ünlü Dom Kilisesi’ne kadar yürüdü. Yürüyüşe katılan Alevi kurum ve temsilcileri, yürüyüşün ardından Dom Kilisesi önünde bir araya gelen eylemcilere hitaben konuşmalar yaptı.

Dêrsim Soykırımı’nın yıldönümünde gerçekleşen yürüyüş ve mitingi şu kurumlar destekledi: ABDEM, Almanya Demokratik Güç Platformu, AABF, NAV-DEM, ADHK, DİDF, AGİF, ATİF, AveG-KON, Avrupa Karerliler Derneği, Nor Zarok Ermeni İnisiyatifi, Êzîdî Dernekleri Federasyonu, Avrupa Süryaniler Birliği, Avrupa Sürgünler Platformu, Koçgirililer Federasyonu, Yaşanacak Dünya, Avrupalı Demokratik Çerkesler İnisiyatifi, Lagebura, Avrupa Kürt Kadın Hareketi, Solingen Ovacıklılar Derneği, SZKP Avrupa İnisiyatifi, Avrupa Demokratik Kadın Hareketi, Avrupa Demokratik Gençlik Hareketi, Ludwigsburg Dêrsim Spor.


En katmerli katliamlardan biridir 

Dêrsim üzerinden oynanan oyunlara dikkat çeken Avrupa Demokratik Dêrsim Birlikleri Federasyonu (ADDBF) Başkanı Muharrem Erdoğan, “Bugün 78. yıldönümünü andığımız Dêrsim seyitlerinin, Dêrsim’de katledilen Mazlum halkımızın tertele gününde, Dêrsim kurumları olarak hepimiz bir araya gelerek yaşamlarını yitirenleri anıyoruz” dedi.

Erdoğan, “Şu iyi bilinmelidir ki, Dêrsim meselesi Cumhuriyet döneminin meselesi değildir. Osmanlı imparatorluğunun 500 yıllık tarihi boyunca Dêrsim’e 109 sefer yapılmıştır. Bu 109 seferin hiç birisinde de sonuç alınamamıştır. 1923’te kurulan tekçi, ırkçı, tek devlet, tek ırk ve tek mezhep üzerine oturtulan faşist Kemalist devlet anlayışıda İttihat ve Terakki’yi ölçüt almıştır. 1937 Dêrsim jenosidinin bakanlar kurulu tarafından yasallaştırılması, yüzyılın en kanlı, en vahşi, en katmerli katliamlarından birine yol açmıştır. Onun öncesinde Ermenilere, Süryanilere, gayrimüslimlere soykırım yapılmıştır” dedi. Dêrsim’i yakan ve yıkanların Dêrsim üzerinde yine oyunlar yaptığını da söyleyen Erdoğan, “Başta AKP Hükümeti olmak üzere, Dêrsim üzerinden oy devşirmek isteyenler Kılıçdaroğlu üzerinden Dêrsim‘e saldırmaktalar” diye konuştu.

 

CHP soykırım partisidir

Demokratik Alevi Federasyonu (FEDA) Eşbaşkanı Erdoğan Yalgın ise 4 Mayıs 1937’de bakanlar kurulunun aldığı kararın, Dêrsim Soykırımı’nın fermanı olduğunu belirtti ve şunları söyledi: “Bu kanun sayfası, insanlık tarihinin en kirli sayfasıdır. Bu kararı alan bakanlar kurulu CHP’nin kadrolarıdır. Bu soykırım Kürt Alevilerine yapılmış 20. yüzyılın ilk soykırımıdır.” 

Yalgın konuşmasına şöyle devam etti: “CHP, Cumhuriyet’in kurucusu, Osmanlı paşası M. Kemal’in soykırım partisidir. Unutmayın M. Kemal, Yavuz Selim’in ikinci, Tayyip Erdoğan ise üçüncü versiyonudur. Bunlar Yavuz soyludur. Yezid’in torunudur.”

 

Ermeni halkıyla acımız ortak

Dêrsim Soykırım Karşıtları Derneği yönetim kurulu üyesi Hasan Taş ise konuşmasına Ermeni halkına yapılan soykırımı kınayarak başladı. Taş, “Dêrsim’de çok Ermeni yaşıyordu. Yıllarca ortak yaşadık. Bizim güzel bir dostluğumuz ve komşuluğumuz vardı. Ermeniler toplatılıp katledildiğinde Dêrsim halkı bunlara yeterince sahip çıkamadı. O yüzden çok üzgündür Dêrsim halkı. Ondan dolayı özür ve af diledik”  dedi. 

Türk devletinin aynı katliamı daha sonra Dêrsim’de de yaptığını dile getiren Taş, Dêrsim halkı üzerindeki kırımın farklı biçimlerde günümüzde de sürdüğünü söyledi. Taş, “Seyid Rıza ve arkadaşlarının mezarlarının yeri söylenmeli. Kültürümüz ve inancımız üzerindeki baskıları kaldırılması. Bunlar bizin en önemli taleplerimizdir” dedi. 

 

Türk devleti hesap verecektir

Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu’nun (AABF) NRW Bölge Başkanı Funda Öztürk ise Seyid Rıza’nın torunları olarak aradan yıllar da geçse bu soykırımı bütün dünyaya anlatmaya devam edeceklerini söyledi. Öztürk, 4 Mayıs 1937 TBMM’de Bakanlar Kurulu ‘Dêrsim Tenkil Kararları’ adında özel bir kararname çıkarttı. Aynı gün Dêrsim bombalandı. 2 yıl süren operasyonda çocuk, kadın, erkek demeden onbinlerce Dêrsimli‘yi katledip, bir o kadarını da sürgün ettiler. Biz Seyid Rıza’nın torunları olarak bu soykırımı halkımıza reva görenleri asla unutmayacağız ve tarih karşısında mutlaka bir gün hesap verecekler” dedi. Gazeteci Can Kasapoğlu da bir konuşma yaparak Dêrsim Soykırımı’nın Türk devletinin kirli bir yüzü olarak devam ettiğini belirtti. 

Yapılan konuşmaların ardından Hozan Serdar, Şengül Pak ve Suat Baran sahne alarak Dêrsim kilamlarını seslendirdi.


ADEM KARAÇOBAN / KÖLN