Çoğu yerde çalışmalara halkın önayak olduğu, kent sakinlerinin kendi imkanlarıyla enkazın altına ulaşmaya çalıştıkları gözlendi. Van kent merkezi ve Erciş ilçesi başta olmak üzere binaların yıkıldığı yerleşim merkezlerinde arama çalışmaları havanın kararmasıyla iş makineleri ile arabaların ışıkları altında güçlükle sürdürüldü. Birçok kişi yıkılan binaların enkazında kazma kürekle yakınlarını aradı. Ambulans, çadır, battaniye, bebek bezi, mama, temiz su ve ekmek başta olmak üzere gıda sıkıntısı yaşandı.
Geceyi sokakta geçirdiler
Yaklaşık bir milyon nüfuslu Van'ın sakinleri, geceyi Valilik bahçesinde, parklarda, binalardan uzak boş alanlarda ve Et-Balık Kurumu bahçesinde kurulan çadır kentte geçirdi. Havanın soğuk olduğu Van ve Erciş'te depremzedeler ateş yakarak ısınmaya çalıştı. Deprem sonucu Erciş ve Van'da bin kadar bina yıkıldı. Erciş'te bulunan muhabirler, binaların ancak yarısına müdahalede bulunulabildiğini söyledi.
Köyler haritadan silindi
Kurtarma çalışmaları, sabahın ilk ışıklarıyla belde ve köylere de kaydırıldı. Başta depremin merkez üssü olan Van kent merkezine 30 kilometre uzaklıktaki Tabanlı ile Mollakasım ve Yeşilsu köyleri olmak üzere tüm evlerin yıkıldığı bazı köyler haritadan silindi. Önceki akşam Van ve Erciş'te incelemelerde bulunan Türk Başbakan Erdoğan da "Köylerdeki kerpiç evler tamamen yıkılmış durumda" demişti. Dün Erciş'e giden CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu da manzarının Marmara depreminden yeteri kadar ders alınmadığını gösterdiğini söyledi.
Bugün kar bekleniyor
Geceyi sokakta geçiren depremzedeler çadır, giyecek ve gıda yardımı beklerken, soğuk havalar kaygıyı artırıyor. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü bugünden itibaren deprem bölgesinde karla karışık yağış beklendiğini açıkladı. Ancak dün akşam itibariyle yeterli çadır ve battaniye götürülmemişti.
Şahin ölü sayısını açıkladı
Türk İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin, dün öğle saatlerinde depremde yaşamını yitirenlerin sayısının 264'e yükseldiğini duyurdu. Bunların 169'ü depremin en ağır şekilde etkilediği Erciş'ten. Ancak hastane verilerine göre Erciş'teki asıl sayı daha fazla. Van merkezinde çöken binalarda yaşamını yitirenlerin sayısı ise 95 olarak verildi. Yaralıların sayısı ise bin 300 olarak açıklandı. Köylerdeki ölü ve yaralı sayısı ise henüz belli değil.
Her şey yolundaymış
Halk, "Çadırsız, battaniyesiz dondurucu soğukta dışarda kaldık" derken, Bakan Şahin, "Gıda sorunu yok, sağlık sorunu yok, barınma sorunu yok, 47 noktada 920 toplam uzman çalışanla; bunların içerisinde Genelkurmayın özel uzman ekipleri, jandarma kurtarma ekipleri, polisin kurtarma ekipleri, AKUT'un 7-8 ilden gelmiş birimleri var. Farklı birçok uzman ekipler var. Bunlar koordineli bir şekilde çalışmalarını yürütüyorlar" açıklaması yaptı.
Ulaşılmadık yer kalmamış!
Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay da bölgede ulaşılmadık yer kalmadığını ve bölgeye yeterli sayıda çadır ve yardım malzemesi sevkedildiğini savundu. Başbakan Yardımcısı dünkü basın toplantısında, "Bütün enkazlara ulaşıldı. Her enkazın başında çalışma vardır" diye konuştu. Atalay ayrıca su kesintisi olmadığını, ancak bazı bölgelerin elektriksiz olduğunu kaydetti. Atalay, "Van havalimanı yoğunluk yaşamakla birlikte seferler sürdürülüyor, ek seferler yapılıyor. Karayolunda bazı çatlaklar oluştuğu bilgisine rağmen, kara ulaşımı da kesilmedi" dedi. Sağlık Bakanı Recep Akdağ ise yaralı sayısını kesin olarak söylemenin zor olduğunu söyledi. Akdağ, “Hiçbir hastanemizde önemli bir hasar yok” dedi. Bakanlar bu açıklamayı yaptıktan sonra Erciş'in bir köyüne ulaşabilen gazeteciler, henüz tek bir yetkilinin ve yardımın ulaşmadığını duyurdu.
Van Belediyesi: Yalan söylüyorlar
Van Belediye Başkanı Bekir Kaya ise resmi açıklamaları yalanladı. Dün Kriz Masası'nda basın toplantısı yapan Kaya, bakanların ölü sayısını doğru açıklamadığını, halkın kandırıldığını söyledi. Kaya, "Ölü ve yaralılar hakkında verilen bilgiler net değildir. Yine kış şartlarına rağmen çadır ihtiyaçları karşılanmıyor" dedi.
Birlikte çalışmadılar
Valiliğin ortak çalışmayı reddettiğini açıklayan Kaya, "Valilik ile ortak çalışma yürütmek istedik. Ancak bu talebimiz kabul edilmedi. Hatta kentte kurulan Kriz Masası'na bile dahil edilmedik" dedi.
Ekipler Erciş'e kaydırıldı
Kaya, tüm yardımların Erciş'e kaydırıldığını, bu nedenle Van'daki enkazlarda arama-kurtama ekibi kalmadığını anlattı. En son önceki gece Ankara'dan gelen itfaiye ekibini Van'da kalmaları için ikna ettiklerini ama dün sabah o ekibin de Erciş'e gittiğini söyledi. Kaya, "Dolayısıyla burada hiç kimse kalmadı. Bizzat sabah saatlerinde Valiliğin tam karşısındaki binada sadece vatandaşlardan oluşan bir grubun enkaz kaldırmaya çalıştığına tanık oldum. Yetkili yoktu" dedi.
24 saat geçmesine rağmen
Şuana kadar merkez ve köylerde yaptıkları incelemelerde gördükleri manzaranın korkunç olduğunu belirten Kaya, depremin üzerinden 24 saat geçmesine rağmen halen yardımların ulaştırılmadığını dile getirdi. Kaya, insanların sokaklarda olduğu ve çadır verilmediğini kaydetti.
Kaya, konuşmasının sonunda Amed, Hakkari, Muş, Ağrı, Mardin, Batman, Iğdır, Bitlis, Kars, Siirt, Şırnak merkez ve ilçeleri başta olmak üzere yardım için seferber olan belediyelere teşekkür etti. Kaya, işverenler başta olmak üzere duyarlı kesimlere de yardım çağrısında bulundu.
Eğitime bir hafta ara
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 1 hafta, bölgedeki ilk ve orta dereceli okullarda eğitime 3 gün ara verildi. Bitlis’in Tatvan ve Adilcevaz ilçelerinde merkez ve köylerdeki okullar dün tatil edildi.
Van 2 ay daha sallanacak
Depremin ardından, artçı sarsıntılar gece ve dün tüm gün boyunca devam etti. Sabah TSİ 07.30 itibariyle artçı sarsıntıların sayısı 213'e ulaştı. Bunların en şiddetlileri 5,7 ve 5,5 büyüklüklerindeydi. Ottawa Üniversitesi’nde görev yapan Prof. Murat Saatçioğlu, artçı sarsıntıların 1-2 ay daha süreceğini ifade etti.
DİHA/HABER EKİBİ
Depremzedeler tepkili
Dondurucu soğukta geceyi sokakta çadırsız ve battaniyesiz geçiren depremzedeler isyan etti. Depremzedeler, "Çadır kent değil çadır istiyoruz" dedi.
Kızılay, Van merkezde Et Balık Kurumu ile Şehir Stadyumu'nda çadır kent kurdu. Çadır kentlerin önünde toplanan yüzlerce depremzede, çadır kent değil çadır istediklerini dile getirdi. Depremzedeler, kimlik tespiti yapılarak, çadırların kendilerine verilmesini istiyor. Çadır kentin önünde bekleyen Raif Bardur adlı yurttaş, tepkisini şöyle dile getirdi: "15 nüfusuz. Hayvanlarım var. Çadır kentte kalmam mümkün değil. Bunun için para yardımı istemiyoruz. Tek isteğimiz kimlik tespiti yapılarak, çadır verilmesidir. Bu yapılmıyorsa çadırlar iki noktada değil, her mahalleye kurulmalıdır. Burada kalmamız imkansızdır."
Depremzedeler, yardımın gitmediği yerlerden birinin de Van'ın Bostaniçi Beldesi olduğunu belirti. Hacı Erdem adlı belde sakini, yardım için aradıkları telefonlara ulaşmamaktan şikayetçi.
Enkazların altından çıkartılan her ceset yürekleri burkuyor. Erciş'te dün yürekleri dağlayan bir tablo ortaya çıktı. Depremin yerle bir ettiği Erciş'e bağlı Salihiye Mahallesi'nde yıkılan bir binanın altından dört kardeşin cesedi çıkarıldı. Kardeşlerinin cansız bedenini görünce gözyaşlarına boğulan bir kadın, "Kurban Bayramı arifesinde dört kardeşimi kurban verdim" diye feryat etti.
Yakınlarını kaybedenlerin kefen bulmakta dahi zorluk çektiği bildirildi.