MKE 90’lı yıllarda ilk 10 sanayi devi arasındaydı. 2012’den bu yana ilk 100’e dahi giremedi. 2014’ten beri özel bir şirket ise hızla yükseliyor: ”Erdoğan’a aşığım” diyen Sancak’ın BMC’si.
Birgün’den Ozan Gündoğdu’nun haberine göre; Türkiye’nin silah sanayi büyük bir değişim geçiriyor. Bundan sadece 10 yıl önce ağırlıkla kamu kuruluşları tarafından yapılan silah üretimi bugün Ethem Sancak’ın BMC’si ve Erdoğan’ın damadı Selçuk Bayraktar’ın şirketleri eliyle yürütülüyor. Öte yandan iktidar medyası bu durumu sürekli ”yerli ve milli silah sanayii atılımı” diye duyursa da silah sanayinin omurgası olan Makine Kimya Enstitüsü (MKE) azalan kârlılığı ve satışlarıyla gittikçe küçülüyor, çalışan sayısı azalıyor.
İSO500 listesine göre 1993’te MKE, Türkiye’nin en büyük 10. sanayi kuruluşuydu. O yıllarda en büyük 10 sanayi kuruluşunun 7’si kamuya aitti. MKE de Türkiye’nin devleriyle anılıyordu ve 11 bin 293 çalışanı bulunuyordu. MKE’nin bugün 5 bin 579 çalışanı bulunuyor. Üstelik çalışan sayısı azalmaya devam ediyor.
Satışlara göre büyüklük
BMC, 2015’te ilk 500’de değil, MKE ise 130. sırada. BMC, 2016’da 137. sıraya ilerlerken MKE 121. sıraya düştü. BMC, 2017’de ‘büyük atılım’la 79. sıraya tırmandı, MKE ise on basamak daha düşerek 131. sıraya oturdu. BMC, 2018’de 61. sıraya kadar yükseldi, MKE ise 133’te kaldı.
Sancak ve BMC’nin yükselişi
İktidara yakın Star ve Akşam Gazeteleri’nin patronluğuna 2014’te getirilen Ethem Sancak, o yıl Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) elinde olan BMC’yi ihaleye tek başına girerek satın aldı. Sancak’ın o dönem BMC için TMSF’ye ödediği bedel sadece 752 milyon liraydı. Öte yandan BMC, Ethem Sancak tarafından satın alındıktan sonra deyim yerindeyse uçtu. 752 milyon liraya üzerindeki arsanın da altında bedelle satın alınan BMC’nin 2018’deki satış geliri tam olarak 2 milyar 676 milyon TL olarak gerçekleşti. Sadece 752 milyon liraya alınan şirketin aktif büyüklüğü ise 6 milyar 869 milyon liraya ulaşmış durumda. Kamuya ait MKE her geçen gün gerilerken Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan’a olan aşkını ‘Mevlana ile Şems’in aşkına benzeten Ethem Sancak’ın BMC’si İSO500 sıralamasında 61. sıraya yükseldi.
İSTANBUL