Türkiye ve Kuzey Kürdistan’da korona salgınına; Türk hükümetinin yasak ve saldırısına rağmen 1 Mayıs kutlandı. Maske ve fiziki mesafe ihmal edilmedi ama slogan ve açıklamalarla talepler haykırıldı.

İşçi ve emekçiler, 1 Mayıs Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü dolaysıyla sokaklara, balkonlara, iş yeri önlerine, hatta kimi yerde çatılara çıkarak, 1 Mayıs’ı kutladı, taleplerini dile getirdi.

İSTANBUL

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’nin (TMMOB), salgın nedeniyle bu yıl 1 Mayıs Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü’nü kitlesel eylemler yerine her yerde kutlama kararı doğrultusunda günler öncesinden sanayi siteleri, fabrika ve atölye önlerinde kutlamalar başladı; 1 Mayıs şehitleri anıldı. Bugün ise Taksim Anıtı önünde sembolik kutlamayla güne başlamayı planlayan emek ve meslek örgütleri, polis saldırısıyla karşılaştı. Çelikleri yere atılan DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu ve konfederasyona bağlı sendika yöneticileri gözaltına alındı. Bunun üzerine aralarında HDP, TİP ve CHP’li vekillerin de olduğu heyet, ellerinde polis saldırısında zarar gören çelenkle birlikte Taksim Meydanı’na yürüdü. Meydana ulaşan grup, taşıdıkları çelengi anıta bıraktı.

İstanbul’un birçok yerinde hem açıklamalar hem de küçük gruplu yürüyüşler yapıldı. Osmanbey ve Kadıköy’de saldırı ve gözaltılar oldu.

İZMİR

Devrimci İşçi Sendikası Konfederasyonu’na (DİSK) bağlı Genel-İş Sendikası, örgütlü olduğu İzmir Büyükşehir Belediyesi temizlik işçileriyle 1 Mayıs’ı konvoyla kutladı. Buca Belediyesi temizlik işleri işçileri de işyerlerinde güne 1 Mayıs’ı kutlayarak başladı. Kutlamalarda, İstanbul’da DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu’nun gözaltına alınmasına tepki gösterildi.

Çiğli Belediyesi emekçileriyle birlikte 1 Mayıs Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü alınan tedbirler doğrultusunda şantiye tesisinde kutladı. Belediye Başkan Utku Gümrükçü, DİSK/Genel-İş 8 No’lu Şube Başkanı Deniz Şahin Gümüştekin, CHP Çiğli İlçe Başkanı Mert Özcan, meclis üyeleri ve iş yeri temsilcilerinin katıldığı 1 Mayıs kutlaması, şantiye tesisinde yapıldı. Eldiven ve maskelerini takan işçiler, salgına karşı fiziki mesafe kuralına uygun olarak halay çekti. Diğer işçiler ise mesafe korunması amacıyla yerlere yapıştırılan noktalarda kutlamayı takip etti.

Karabağlar Belediye Başkanı Muhittin Selvitopu, 1 Mayıs'ı koronavirüsü salgınına karşı mücadele veren temizlik işçileriyle birlikte kutladı.

Güzelbahçe'deki 1 Mayıs kutlamaları, koronavirüsü tedbirleri nedeniyle, bu yıl farklı bir biçimde yapıldı. Belediyenin fen işleri şantiyesinde, fiziki mesafe kuralına uyularak yapılan etkinlikte ortaya renkli görüntüler çıktı.

Kadınlar Birlikte Güçlü’nün çağrısıyla İzmir’de sabah saatlerinden itibaren kadınlar, 1 Mayıs taleplerini balkonlara yansıttı. Kadınlar Birlikte Güçlü, “Hadi herkes sarı bezlerini hazırlasın. Bugün ücretli-ücretsiz emeğimizi görünür kılma, erkek şiddetine ses çıkarma, kadın dayanışmasını büyütme günüdür. Balkona, pencereye, dışardaysak çantamıza asıp fotoğraflarını çekiyoruz, istersek üstüne taleplerimizi yazıyoruz” diyerek çağrı yaptı. Kadınlar yapılan çağrıya sarı bezlere yazdıkları taleplerle karşılık verdi. Kadınların taleplerine erkek şiddeti, çalışma yaşamındaki ücret eşitsizliği ve barış isteği yansıdı.

Halkevleri üyeleri, 1 Mayıs dolayısıyla açıklama yapmak istedi. Alsancak semtinde bulunan Kıbrıs Şehitleri Caddesi üzerinden Gündoğdu Meydanı'na yürüyen Halkevleri üyeleri, "Kapitalizme ve saraya can vermeyeceğiz. Tek yok devrim tek yol sosyalizm" pankartı taşıyarak, "Yaşasın 1 Mayıs; alanlardayız" sloganını attı. Halkevleri üyelerinin meydana girmesine izin vermeyen polis 5 kişiyi gözaltına aldı.

DERSİM 

Dersim Emek ve Demokrasi Platformu, 1 Mayıs’ı, Dersim Seyit Rıza Meydanı’nda kutladı. Açıklamaya HDP Dersim Milletvekili Alican Önlü, Dersim Belediye Başkanı Fatih Mehmet Maçoğlu, görevden alınan Peri Belediye Eşbaşkanı Orhan Çelebi ile sendika, siyasi parti ve kurum temsilcileri ile çok sayıda yurttaş katıldı. “Yaşasın 1 Mayıs”, “Bijî Yek Gulan”, “AKP’ye teslim olmayacağız” sloganlarının atıldığı eylemde, yaşamını yitiren emekçiler için saygı duruşunda bulunuldu.

 Açıklamayı yapan KESK Dersim Şubeler Platformu Dönem Sözcüsü Hüseyin Kasun, temel, zorunlu, acil mal ve hizmet üreten işler dışında bütün işlerde salgın süresince durdurulması gerektiğini ifade ederek, işçiler ücretli izne çıkarılması gerektiğini belirtti.

HDP Dersim İl Örgütü de 1 Mayıs’a ilişkin İl binasında açıklama yaptı. HDP İl Eşbaşkanı Nurşat Yeşil, 1 Mayıs’ın koronavirüs salgının, tüm dünyada ve Türkiye’de kapitalist krizin derinleşmesiyle birlikte keskinleşen bir sınıf mücadelesi olarak yaşandığını belirtti.

Ovacık Belediyesi’nin önünde davul zurna eşliğinde 1 Mayıs kutlandı. Koronavirüsü salgını nedeniyle insanların sokağa çıkamadığı süreçte araçlarla 1 Mayıs marşı çaldıklarını belirten Ovacık Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül, “Tüm emekçilerimizin 1 Mayıs’ını kutluyoruz. Kutlamamıza halkımız, alkışlarla, zafer işaretleriyle bizleri selamladı” diye konuştu. Belediye araçları Ovacık’ı sokak sokak dolaşarak 1 Mayıs marşını çalmaya devam etti.

Dersim’de bulunan Fırat Elektrik Dağıtım işçileri,  ‘Emeğin ve emekçilerin kurtuluşu, emekçilerin savaşımı ile kazanılacaktır’ pankartıyla iş yeri önünde ‘‘1 Mayıs şehitleri ölümsüzdür” ve “Yaşasın 1 Mayıs’’ sloganları attı.

BATMAN   

Batman’daki emek örgütleri, 1 Mayıs Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü’nün sembolik bir kutlama gerçekleştirdi. Petrol-İş Sendikası binası önünde KESK, DİSK, Petrol-İş, Batman Tabip Odası temsilcileri bir araya geldi. Kurumlar adına ortak açıklamayı ise SES Batman Şubesi Eşbaşkanı Deniz Topkan okudu.

HDP Batman İl Örgütü de parti binası önünde düzenlediği basın açıklamasıyla 1 Mayıs'ı kutladı. Açıklamaya, HDP Batman milletvekilleri Ayşe Acar Başaran, Necdet İpekyüz, Feleknas Uca ile görevden alınan Batman Belediyesi Eşbaşkanı Songül Korkmaz ve partililer katıldı. Maske takan grup, fiziki mesafeye dikkat ederek açıklama yaptı.

 Açıklama sonrası İl binasına giren partililer, balkonlardan sarı, kırmızı ve yeşil renkli flamalar dalgalandırarak 1 Mayıs işçi marşını hep birlikte söyledi.

URFA 

Urfa Barosu, 1 Mayıs İşçi Bayramı'nı yaptığı yazılı açıklamayla kutladı. Açıklamada, koronavirüsü salgını nedeniyle kitlesel kutlamaların yapılamayacağına işaret edilerek, “Salgının faturası yine her felakette olduğu gibi işçiye-emekçiye çıkartılmış bulunmaktadır. Çünkü sermaye ve destekçisi hükümetler çıkış ve kurtuluşu yine işçinin-emekçinin alın terinde bulmuş durumdadır. Onlara göre bu kriz, sokağa çıkma yasakları ile emekçiler ekmeklerinden edilerek ama bin lira için PTT kuyruklarına sokularak, işçileri-emekçileri ücretsiz izne ayırarak veya tamamen işlerinden edilerek atlatılabilir. Çalışmaya devam eden ve salgın sürecinde evde kalamayan ve dolayısıyla kendini ve ailesini koruma fırsatından yoksun bırakılanların da sırtına yeni vergiler bindirilerek yine emekçinin alın teri ile krizi çözme gayreti hasıl olmuştur" denildi.

KARS 

İHD Kars Şubesi, 1 Mayıs vesilesiyle açıklama yaptı. Şube Başkanı Güldane Kılıç tarafından yazılı yapılan açıklamada, salgının emeğin gücünü gösterdiğine işaret edilerek, şunlar ifade edildi: “Yaşamın olağan seyrinde devam edebilmesinin ancak işçinin emeği ile mümkün olduğunu göstermiştir. Gelişme ve refah adı altında geleceğimizin ve sağlığımızın ipotek altına alındığını en net biçimde gözler önüne sermiştir. Bu da eski düzene dönmenin kapitalizmin yarattığı yaşam formlarının sürdürülebilir olmadığının anlaşılmasına sebep olmuştur. Başka bir dünyanın mümkün olduğuna inanan herkesi, emekçileri, üretenleri dayanışmaya ve aynı saflarda mücadele etmesi gerekiyor.”

SİİRT 

HDP Siirt İl Örgütü, basın açıklamasıyla 1 Mayıs'ı kutladı. Açıklama yapan HDP Siirt Milletvekili Sıddık Taş, HDP belediyelerinin hedef gösterilmesine dikkat çekti. İşçilerin 1 Mayıs'ını kutlayan Taş, işçi ve emekçiler ile birlikte demokratik bir düzen için mücadele edeceklerini vurguladı.

ELAZIĞ  

Elazığ KESK Şubeler Platformu, Hozat Garajı’nda 1 Mayıs’a ilişkin basın açıklaması yaptı. “Bijî 1 Gulan, Yaşasın 1 Mayıs” yazılı pankart açılırken, açıklamaya HDP’li yöneticiler de katıldı. Açıklamayı Yapan YOL-SEN Başkanı Kenan Korkmaz, 24 Ocak depreminin yaralarını sarmaya çalıştıklarını belirterek, günlerin baskı ve zulüm içinde geçtiğini kaydetti. Korkmaz, yeni bir düzenin gelmesi için Türkiye ve tüm ülkelerde yitirilenlerin anısına mücadele etmeye devam edeceklerini dile getirdi.

ÇORUM

Çorum Emek ve Demokrasi Platformu, yağmura rağmen düzenlediği basın açıklamasıyla işçi ve emekçilerin taleplerini dile getirdi. Kadeş Barış Meydanı'nda sınırlı sayıda kişinin katılımıyla düzenlenen etkinlikte sık sık "Yaşasın iş, ekmek, özgürlük", "İşçilerin birliği sermayeyi yenecek", "AKP'ye kul, sermayeye köle olmayacağız", "Parasız sağlık, ücretli izin" sloganları atıldı. Basın açıklamasını okuyan Hikmet Aydın, yeni bir toplumsal düzenin şart olduğunu vurguladı.

KONYA

KESK Konya Şubeler Platformu, Eğitim Sen Konya Şubesi önünde temsili katılımla 1 Mayıs'ı kutladı. DİSK/Genel-İş temsilcilerinin de katıldığı basın açıklamada konuşan Eğitim Sen Şube Başkanı Erdal Demiryakan, salgının sınıfsal boyutlarına dikkat çekerek, tüm işçi ve emekçilere birlik, mücadele ve dayanışma çağrısında bulundu.

ANTALYA

Antalya'nın Kepez ilçesinde Halkevleri üyeleri, salgın nedeniyle sokağa çıkma yasağı ilan edilmesine rağmen 1 Mayıs'ı kutladı. Sokağa çıkamayan Halkevleri üyeleri, bir binanın damında açıklama yaptı. "Durduramayacaklar halkın coşkun akan selini" yazılı pankart açan grup, "Milyonlarca işinin, işten atılan işçilerinin, sağlık çalışanlarının yanındayız. Biz her yerdeyiz. Yaşasın 1 Mayıs. Yaşasın sosyalizm" açıklaması yaptı.

ANKARA

Ankara'da sokağa çıkma yasağına rağmen Halkevleri üyeleri 1 Mayıs'ı kutladı. Halkevleri üyeleri, Ankara'da 1 Mayıs'ın simgelerinden olan Olgunlar'da bulunan Madenci Anıtı önünde bir araya gelerek, "Yaşasın 1 Mayıs, Tek Yol Devrim ve Sosyalizm, Kapitalizme ve Saraya Can Vermeyeceğiz" dövizleri açtı.

İstanbul Taksim Meydanı'nda yapılmak istenen anmaya izin verilmemesi ve DİSK yöneticilerinin gözaltına alınmasına tepki gösteren Halkevleri üyeleri, anıt önünde açıklama yaptı. Halkevleri Eşbaşkanı Dilşat Aktaş, salgın nedeniyle alınan tedbirlerin halk yararına olmadığını belirterek, "Bu iktidar emek düşmanıdır, hak düşmanıdır. Emeği, meydanları gasp eden sizsiniz. Taksim Meydanı 1 Mayıs meydanıdır. Yaşasın Taksim, yaşasın 1 Mayıs. Gözaltılar derhal serbest bırakılsın. Her yerdeyiz" dedi.

Anma, yapılan açıklama sonrası, "Her yer Taksim her yer direniş", "Yaşasın 1 Mayıs" sloganlarıyla sonlandırıldı.

KIRKLARELİ

Kırklareli'nin Lüleburgaz ilçesinde 1 Mayıs kutlaması gerçekleştirildi. Lüleburgaz Emek Platformunun düzenlediği kutlama temsili katılımla yapıldı. Kutlamada basın açıklamasını Kristal-İş Trakya Şube Başkanı Ufuk Yaratan okudu.

Yeni bir toplumsal düzen şart

DİSK, KESK, TMMOB ve TTB’in öncülük ettiği kurumlar 1 Mayıs öncesi tespit ve talepler ile mücadele rotasını belirleyen şu ortak açıklamayı yapmıştı:

Bizler bu ülkenin işçileri, emekçileri, kamu emekçileri, mühendisleri, mimarları, hekimleri, avukatları, aydınları, akademisyenleri, sanatçıları, gençleri, kadınları, emeklileri….

Bizler bu dünyanın tüm değerlerini ve güzelliklerini, alın terimizle, aklımızla, bilgimizle, kısacası emeğimizle üretenler.

2020 1 Mayısında her yıl olduğu gibi umutlarımızla, bilincimizle ve dayanışmamızla bir aradayız.

On yıllardır dünya halklarına sınırsız bir emek ve doğa sömürüsü, savaşlar, ekonomik krizler, artan eşitsizlikler, yoksulluk, işsizlik dışında hiçbir şey sunamayan bu düzen küresel salgın ile beraber büyük bir uygarlık krizi yaşıyor.

Kapitalist sistem insanlığın, doğanın ve yaşamın üzerine çöküyor. Bu uygarlık krizi bir kez daha gösteriyor ki, bu düzenin çarkları bizleri, dünyanın tüm değerlerini ve güzelliklerini üretenleri insanca yaşatmak için kurulmamış.

Salgın koşullarında bile zorunlu olmayan işlerde, fabrikalarda, atölyelerde, kamu kurum ve kuruluşlarında, şantiyelerde çalışmamızı dayatan; zorunlu işlerde gerekli önlemleri almadan bizleri çalıştıran bu düzen, bizi üretimdeki herhangi bir araç gereçten farksız basit bir meta olarak görüyor.

Artık daha net görüyoruz ki, insani ihtiyaçlarımız için üretmiyoruz, insanca yaşamak için üretmiyoruz, toplumun geniş kesimlerine daha iyi bir yaşam kurmak için üretmiyoruz. Sadece ve sadece sermayenin bu akıldışı düzeninin çarkları dönsün diye üretiyoruz.

İşte 2020 1 Mayıs’ı bu gerçekliğin en çıplak haliyle görüldüğü ve bunun karşısında işçi sınıfının başka bir dünya, yeni bir toplumsal düzen iradesinin dünya çapında haykırıldığı bir kırılma anı olarak tarihe geçecek.

Biz yeni bir toplumsal düzen istiyoruz.

Eğer bugün biz emekçilerin  egemen olduğu bir düzen olsa idi salgına karşı toplumun sağlığını, işini ve geçimini koruyacak gerçek bir mücadele verirdik.

  1. Temel, zorunlu ve acil mal ve hizmet üreten işler dışında bütün işlerde salgın süresince çalışma acilen durdurulurdu. Çünkü yaşamaktan, insandan daha önemli hiçbir şey olmazdı.
  2. Salgın süresince herkesin işi ve geçimi devletin güvencesinde olurdu.
  3. İnsanlar yaşam savaşı verirken elektrik, su, doğalgaz faturalarından KDV, kredilerden faiz toplamak asla akla gelmeyeceği gibi, temel ihtiyaçlar salgın riski boyunca devlet tarafından karşılanırdı.
  4. Tümüyle kamu kontrolündeki sağlık kuruluşları, yurttaşların tamamına, istisnasız ve ön koşulsuz bütünüyle parasız sağlık hizmeti sunardı.
  5. Salgına karşı önlemler üç beş patron örgütü ile değil, işçilerle, kamu emekçileriyle, hekimlerle, mühendislerle, akademisyenlerle beraber belirlenirdi. Ölçü patronların kârları değil aklın ve bilimin ışığında toplumun korunması olurdu.
  6. Başta hekimler, sağlık ve belediye çalışanları olmak üzere tüm zorunlu işlerde çalışanlar haftalarca koruyucu ekipman beklemez, insanlarımızın ölümü ve hastalanması engellenirdi.
  7. Tüm kadınlara iş ve gelir güvencesi sağlanır, evde kalınan dönemlerde ev içi şiddetin önlenmesi için devlet etkin önlemler alırdı.
  8. Tek kişinin dediği ferman olmaz, muhtarından belediyesine tüm kamu kurumları ile işbirliği içinde bir mücadele yürütülür, maskesinden ekmeğine tüm ihtiyaçlar beraber karşılanır, siyasi rekabet değil halkın sağlığı öncelikli olurdu.

Bu anlatılan hayal değil. İnsanlık tarihi boyunca egemenler, toplumun çoğunluğunun çıkarına bir düzenin mümkün olmadığını anlattılar ve yalan söylediler.

Bugün görüyoruz ki, asıl mümkün olmayan, asıl akıldışı olan bu düzendir. Toplumları hastalığa, dünyayı ekolojik krizlere, üretenleri açlığa, işsizliğe, güvencesizliğe mahkum eden bu düzen Türkiye ve dünya halklarının sırtında bir yüktür.

Bu düzenin çarkları bizim emeğimizle, aklımızla, bilgimizle dönüyor, öyle ise biz bu düzeni emekten, demokrasiden, barıştan yana değiştirebiliriz.

Biz emekçiler sermaye değil halk egemenliğini esas alan, sömürüye karşı emeğin haklarını koruyan, toplumsal zenginliğe el koyan yüzde 1’in değil toplumun yararını esas alan yeni bir toplumsal düzeni kurmak için seferber olacağız.

  1. İnsan onuruna yaraşır bir iş ve ücret, kamusal sosyal güvenlik ve sendikal hakların eksiksiz güvence altına alındığı yeni bir toplumsal düzen kuracağız.
  2. Demokrasinin ve ifade özgürlüğünün tahrip edilmediği, laik, adil, demokratik, özgürlükçü yeni bir toplumsal düzen kuracağız.
  3. Her türlü ayrımcılığa, cinsiyetçiliğe ve ötekileştirmeye karşı eşit yurttaşlığın, yurtta, bölgede ve dünyada barışın benimsendiği yeni bir toplumsal düzen kuracağız.

2020 1 Mayıs’ında tarihin bu kırılma anında ilan ediyoruz:

Birliğimizi, mücadelemizi ve dayanışmamızı böylesi bir toplumsal düzeni kurmak için güçlendireceğiz.

Yeni bir toplumsal düzeni emek ile bilim ile kuracağız!

HABER MERKEZİ