
“Kam awk dano min?
-Ez ! Ez do bida. Ti zî gule dona min?
- Milçîk? Senî beno/a!..”
Çi wext ez ver bi dewe şina, yeno virê min kî ti ha oca de pawena. Çi wext ez rasena nîmê rayşiyayişê xo wertê rayîr de; Çime to kişta raşt de zey xiyelêko kê mîyanê mijî ra biewnîyo asenê. Mijîyan kî awk, ez nizana. Wexto ki ti yena vîrê min ez ende şiyar nêbena. Vatena ti vejîyena, vetena ti mezgê min wena: “Na Dinya ê xiraban a.”
Cenîyê sûkan ki vejîye kuçe, bineyê bî rindekî. Kênayê kî çekî girewtî xo dest û şî koyan, biney bi azad. Kênêy û cenîyê kî seba têkoşîna azadî yanê seba tekoşîna xo şehîd kewtî, bi azad û bi astareyî…
Ya kênekî û cenîyê kî binê virseyê mêrdeyê xo de, pîyê xo, birayê xo û weştiyê xo de mendê, ê yî do sebê? Ê do se bikere, wa senîn bikerê? Cenî ke pelixyeney çi cayê dinyayî de benê wa bibe, olandayişê vengê înan yo. Ê heme wazena dewanê welatê xo ra finakek binusna, hezar û yew finak ra finakek.
Dewanê welatê min de ke fikirê azadî cenî resayo yan zî kemî rasayo. Ê ke asenê camerdî la ê ke her çî raye ra berdêne cenîyê. Keda cenîyan zaf o. Qaşo karê ke zey karanê camerdan ameyo zanene zî cenî kenê. Ê mîyane pêro karî de estê la camerdî çend biwazê ê henda estê. Camerdî biwaze cenîyan ra hes kene, biwazê se seba şiyîşê xo ‘cenîyanê xo’ kişenê, biwazê înan kuwenê, biwazê se înan de eşq cuyanê. Cenî eşkenê her çîdayîk, way, yar, waştî… yê ma bê la nêşkenê cenîyê Xoserî bê. Na wele sero cenî biyayene zaf zor a.
Bildane domana keyeyê wayîrê panc keynay yew lajek yê şeş domanan ra tewr girde bî. Nêzanayêno kî nameyê ci kê nabî pa. Çîyo kî zanayayê, wexto kî seba karan veyndayêne bîcî, nameyê ci zaf derg ameyê. No rîwal rap îyê aye ci ra vatêne ‘Bilê’. A yew şiwaneya bizane bi, a yew bêşans û esîre bî. Zey kole aye xebetnayêne.
Qiwetê aye o kî bîşo na tiwere bîvî o çînebi. A tenya şiwanayê bizan nêhî! Karê keyî pêro bi dest aya ameyê kerdiş. Vatenê da verênan a kî pa cenî werdi. Finayena esta vanê kî: “Bi destanê Mîrênana dest meerzî karê camerdî.” Çire/çerê deste aye nêgîrabi mîr ra. Pêro gurê banî, bax û baxçeyî aye kerdêne.
Dewijan babê aye ra pers kerdê: “Ewro ti qey kena xo şirawena bizan ver, qehweyî re nêwariştêne. Bê şerm bersiv da.” û vat: “ Ez extiyara/kala nêşkenê şêrê, lajê min zî yew vila tik û tenîyaya keyeyê ma de… Serê ey çewres yan çewres û panc bî, canê xo ra zaf hers kerdê û zûrkerdiş de zî jehatî bî. Bîldane şonê bîzan bî. Rojî, hewteyî, aşmî, demserrî ravêrdê. Bi temamî serê Bîldane bizan vero ravêrdê. Her roj sere şewdîrî bîze xo berdêne çerinayiş. Dereyî, koyî, şarê, kaş û kendalî mintiqa aye bî.
Varan, serd, yan germê homnanî weşnêyen! Rayîr bîn lingan aye de pelexyayêne. Tenya zimistanî bizî nêberdê ko, o wext zî velg kiriştêne. Kêneyê dewe rey rey şinê gêrayîş, şînê vêve, sûk yan somna cayan. Tîkey kêneyî şinê mekteb,tîkey zewac pawenê. La belê Bîldane tena û tena pawe bizan manena. Eke ver bizan de nêbînê Homa bizane do çi karo giran de bixebitya. Genîm, pakerdişê axûre, keber awdêyiş, Bîldane na Dinya de roj nêdî. Wexto ke bizan çarnena rey rey şînê kişta hegayê Denîzan. Denîz û wakîle ey embazê aye bî. Ê hega de xebityenê, genîm çînenê. Ê beno kî tewr zaf di yan hîrî aşmî xebityenê la ya des û di aşmî gure de bî. Hewna zî betal nêvinderdêne înan ra ardîm kerdêne. Înan nêwaştêne Bîldane bixebetnê. Înan zanenê kî Emirê aye xebate mîyan de ravêrd bi. Tewr zaf zî Denîzî nêverdanê a bixebitî. Ey xo eştêne vernî ye aye vatêne: “Ganî ti min ra sanîka bivajî…” û a serebutê xo yê qirfok û bidejênî vatêne. Yew qalê aye estîbî, her tim vatêne: “Na Dinya ê xiraban a.” deyîr zî vatêne. O hama tut vizerîn bi encax derd û kula kî vengê aye de nimitik bi ey zî vinenê. Yew seba sote, janêko teze, naşî û saf, mîyanê cigerêka pake ra vejîyayne û koyan ra bîyêne vila. Wina melul zerî ra û wina zî tîz. Na veng hesîr ra çimê finêne. Çimê Denîz benê sûr o sotik…
Raşta ci, emrê na keyneke zî nê kendalan û nê zinaran de bizan dima şîbi. Zor û zehmet bibi seba sote ziwanê aye de. Engiştanê dest û linganê aye de pêro bibî deqe, dirbetin bî. Rîyê aye binê zerqî de veşya bî. Kincê aye tîm û tîm kahanî û dirateyî bî. Denîzî qijkekî nê pêro dîyêne la babî aye yê ocaxkorî nêdîyêne. Ey wexto kî Bîldane no hal de vînaynêne ey axinêka xorîne antêne. “Axx Wakîlê, axx embaza min a pîle…” ey wexto kî a venênê hem şa bîyêne hem zî bîyêne xemgîn. Aye hem bizî çîranayê hem zî ey ra guleyî arêdêne. New aşmîyê kî aye bizî çiranayê înan yew û bînan dîyêne. Hîrî aşme zimistanî velg o wişk verebida û birema. Beno kî qiwetê aye çînebî no hewa cuyê xo bivurna.
Estbiyayîşê cenîyan
Kurdistan de komele bi verkewtena Tevgera Azadîyê estbiyayîşê cenîyan qebûl kerdo. La dewanê herema Serhadî de naskerdîşê cenîyan kemî mendo. Verê verikan gereke cenî estbiyayişê xo ra wayîr bivejyê, hêz û îradeyê xo ra xeberdarî bê. Kolonyalîstî ray û raybazanê radest girotena şaran rind zanê. Na jiwere bi cenî ra dest kenê pey. Eke cenî dekewtî dame bi tewra komele zî kewen. Hezar û yew tewr damê Kolonyalîstan estê. Eke zanayeneb azadî çinebo se malbat/keye bixo zî damêka tewr verên a. malbate damêka pergale ya. Camerd hêsîrê pergale yo. Cenî zî kerda hêsîrê camerdan. Ecêba Bîldanê zanayêne kî Apogeran hemverê na pergale de sare hewadayo û mîyanê Tevgera Azadî de cayê cenîyan zaf erjayêye bi. Bîldane heqîqeta xo ra xeberdar bibî? Eke nê qiwetê aye çinêbi kî heqîqeta xo dima bişero?
Deyîrê to bêveng mendî
Rojek kî hewrê tarî asmêma geyrayêne de xeberêk bi vila û vat kî şiwaneyêk menda. Denîz, tuto vizerîn, o kî hama zerî tase awk de geyrêne merçîkan, fam kerd kî Bîldane merda. A game de Dinya nêgêrayê, dem vindert, çimê ey bî tarî, fekê ey bi ziwa. Ti vanî seke yewî qirika ey tepişta. Dewijiy şî cesedê Bîldane o virt û vîran erqe ra vet, pişt batanî ra girewt kiftonê xo ser û zey xeyaletan verê ey ra vîyart û aye kerd binê ardî. Nêbi zelal kî a senî merdi bî. A hîrî aşmin pize nêweş bî. Aye xo eştibî erqe yan kî yew… yan somna çiçî… Mezelê aye ho kiştê dewa Denîzî de. Tam zî wertê de rayîrê banê ey. Erqe kewena wever rayîr, kişte raşt de. Denîz rasa wertê rayîr û fikirîya: “Ê kî çekî girewt xo dest şî koyan bî Zîlan, bî Berîtan, bi Barbara û ê kî virse camerdan de mend bî K.E, bi B.K, b, A.Ç” û vat: “Axx Bîldane. To kerdê deyir vajêne ma ra. Biewnî no 8’ê Adare de zî deyîrê to bêveng mendî.